Administrata Trump përdor kompetenca emergjente për të mbajtur hapur centralet e qymyrit, rriten shqetësimet për kostot

Administrata e Presidentit Donald Trump ka ndërmarrë një hap të pazakontë duke përdorur kompetenca emergjente federale për të detyruar mbajtjen në funksion të disa centraleve të vjetra me qymyr, pavarësisht planeve të mëparshme për mbylljen e tyre.

Vendimi ka shkaktuar reagime të forta nga autoritetet shtetërore, kompanitë energjetike dhe grupet mjedisore, të cilat paralajmërojnë se kjo lëvizje mund të rrisë ndjeshëm kostot për konsumatorët në dhjetëra shtete amerikane.

Sipas argumentit të administratës, këto masa janë të nevojshme për të garantuar sigurinë energjetike dhe për të shmangur mungesat e mundshme të energjisë elektrike. Megjithatë, zyrtarë të shumë shteteve kundërshtojnë këtë pretendim, duke theksuar se rrjeti energjetik nuk është në rrezik dhe se planet për zëvendësimin e centraleve me burime më të lira dhe më të pastra tashmë ekzistojnë.

Departamenti Amerikan i Energjisë ka përdorur nenin 202(c) të Ligjit Federal për Energjinë, i cili historikisht është aktivizuar vetëm në raste lufte apo fatkeqësish natyrore. Përdorimi i tij në këtë kontekst konsiderohet i paprecedentë dhe po sfidohet në gjykatë nga shtete dhe organizata mjedisore.

Ndër shtetet e prekura janë Colorado, Indiana, Michigan dhe Washington, ku disa centrale që ishin planifikuar të mbylleshin janë detyruar të vazhdojnë operimin. Në Michigan, centrali J.H. Campbell ka qëndruar i hapur, duke gjeneruar kosto shtesë që arrijnë në rreth 135 milionë dollarë vetëm deri në fund të vitit të kaluar.

Analistët paralajmërojnë se mbajtja në funksion e këtyre centraleve të vjetra, shpesh të amortizuara dhe më të shtrenjta se alternativat moderne, mund të kushtojë nga 3 deri në 6 miliardë dollarë në vit për konsumatorët amerikanë.

Ndërkohë, disa prej centraleve të përfshira në urdhrat emergjentë nuk kanë prodhuar fare energji edhe pas zgjatjes së funksionimit, për shkak të problemeve teknike ose mungesës së kërkesës, duke ngritur pikëpyetje mbi arsyeshmërinë ekonomike të vendimit.

Përkrahësit e industrisë së qymyrit dhe disa sindikata e kanë mbështetur këtë politikë, duke argumentuar se centralet tradicionale janë të domosdoshme për stabilitetin e rrjetit energjetik. Por kritikët e shohin këtë si një ndërhyrje politike që favorizon një industri në rënie, në kurriz të konsumatorëve dhe tranzicionit drejt energjive më të pastra.

Çështja pritet të marrë një drejtim vendimtar në muajt në vijim, ndërsa paditë gjyqësore kundër këtyre urdhrave janë në proces dhe mund të përcaktojnë të ardhmen e politikës energjetike në SHBA.