John James mund të bëhet guvernatori i parë afroamerikan i Michiganit

John James nuk i ndan besnikëritë partiake të shumicës së bashkatdhetarëve që i ngjajnë atij. Por në fushatë, siç njofton Detroit Free Press në një profil të botuar sot, ai thekson një rrugëtim të përbashkët, duke ndjekur rrënjët e familjes së tij nga skllavëria, puna në arat e pambukut dhe segregimi i Jim Crow-it deri në Michigan, në kërkim të një jete më të mirë.

Nëse votuesit i japin besimin kongresmenit republikan para rivales demokrate, Sekretares së Shtetit Jocelyn Benson, James do të bëhej guvernatori i parë afroamerikan në historinë e Michiganit.

Por këtë moment historik ai mund ta arrijë pa shumicën e votave afroamerikane.

Edhe pse në shtete të tjera janë zgjedhur guvernatorë afroamerikanë, të gjithë ata kanë qenë demokratë. James, si republikan afroamerikan, është një pakicë politike brenda një pakice racore, vëren gazeta e Detroitit.

Që nga Lëvizja për të Drejtat Civile, votuesit afroamerikanë nuk e kanë pasur Partinë Republikane si shtëpinë e tyre politike. James ka bërë thirrje për një rirreshtim politik të afroamerikanëve, por ata i kanë kundërshtuar kryesisht kandidaturat e tij të mëparshme në nivel shtetëror për Senatin e SHBA-së në 2018 dhe 2020. Gjashtë vjet më parë, në garën kundër senatorit demokrat Gary Peters, James mori vetëm 5% të votave në Detroit, një nga qytetet me shumicë afroamerikane më të mëdha në vend.

«E ndiej se kam një detyrim tani të nderoj sakrificat e tyre duke u siguruar që t’i shërbej të gjithëve dhe vërtet besoj se udhëheqja e fortë, pozitive konservatore do t’u sjellë dobi në mënyrë disproporcionale atyre që janë hedhur poshtë, janë përçmuar dhe janë lënë pa vëmendje për kohën më të gjatë», tha James për Free Press-in, në një intervistë ku tha se e feston historinë afroamerikane dhe ata që marshuan para tij, por është i fokusuar te «të ardhmet afroamerikane».

Kryetari i Partisë Republikane të Michiganit, senatori i shtetit Jim Runestad, e quajti James-in një kandidat të fortë me prejardhje mbresëlënëse biznesi dhe ushtarake. Nëse James bëhet guvernatori i parë afroamerikan i Michiganit, tha ai, kjo do të sfidonte «narrativën që dëgjoj nga brenda medias që i akuzon republikanët si racistë e të gjitha këto marrëzi».

Por drejtoresha ekzekutive e degës së NAACP-së në Detroit, Kamilia Landrum, e sheh ndryshe: «E njëjta komunitet afroamerikan që tani po i kërkon të dalë dhe të votojë për ju si guvernatori i parë afroamerikan? Mendoj se kjo thjesht tregon natyrën shumë transaksionale të vizionit të tij për afroamerikanët e Detroitit».

Ish-shefi i policisë së Detroitit James Craig, republikan që garoi për guvernator në 2022 por u hoq nga fletëvotimi, tha se gjatë garës së tij u këshillua nga «etër shtetërorë të partisë» që të mos fuste fushatë në Detroit dhe vende të tjera që nuk votojnë zakonisht republikanë. «Mendova se ishte mendim i gabuar», tha ai.

Por peshkopja Corletta Vaughn, nënkryetare e bordit shkollor të Detroitit, nuk e sheh James-in duke i fituar votuesit afroamerikanë të qytetit: «Ai nuk do ta fitojë Detroitin fare. Sepse ajo që ai përfaqëson nuk është ajo që ne kërkojmë, edhe pse po, ai mund të jetë afroamerikan — mund të jetë guvernatori i parë afroamerikan. Por kjo nuk mjafton për të na tërhequr».

Deputeti i shtetit Tyrone Carter, demokrat nga Detroiti, e quajti apelin të zbrazët: «Është si të jesh një baba i munguar. Mund të shfaqesh në Pashkë me kostum. Kjo nuk do të thotë asgjë për 364 ditët e tjera».

James e fitoi lehtë garën primare republikane për guvernator, me 15 pikë diferencë. Por fitorja erdhi pas një primareje që vetë ai e cilësoi «të ngarkuar racor»: njëri nga rivalët e tij, biznesmeni Perry Johnson, e quajti «Kandidati DEI!» në një reklamë, duke përdorur akronimin e Diversitetit, Barazisë dhe Përfshirjes.

Në fushatë, James është kthyer në Detroit — qytetin e tij të lindjes dhe një bastion demokrat ku në primare mori 1,518 vota kundrejt 87,873 votave të Benson-it. Ai u shfaq në skenë me reperin e Detroitit 42 Dugg në një koncert veror dhe më pas bënë një xhiro me makinë nëpër qytet, ku i tha reperit se demokratët «e kanë drejtuar zonën ku ke jetuar për gjashtëdhjetë vjet dhe asgjë nuk ka ndryshuar».

Për të përmirësuar jetën e afroamerikanëve të Michiganit, James thotë se synon të zgjerojë aksesin në mundësi, duke u fokusuar te arsimi dhe sipërmarrja: si guvernator, do ta fuste Michiganin në një kredi federale tatimore për arsimin që mund të përdoret për shkollat private, dhe do të zgjeronte aksesin në kapital përmes bankave komunitare e heqjen e rregulloreve që i quan të rënda — lëvizje që, sipas tij, do të ndihmonin bizneset në pronësi afroamerikane, por edhe të gjithë.

Përgjigjja e fushatës së Benson-it erdhi përmes zëvendësdrejtoreshës së fushatës, Alyssa Bradley: «Ne e dimë ku qëndron Jocelyn Benson. Ajo ia ka kushtuar karrierën e saj avancimit të të drejtave civile dhe mundësive për banorët e Michiganit. Do të sigurohemi që James të jetë një humbës i tre herë radhazi në nëntor».

James gëzon mbështetjen e presidentit Donald Trump, por siç vëren Free Press-i, nëse fiton, nuk do të ishte thjesht guvernatori i parë afroamerikan i Michiganit: asnjë kandidat i mbështetur nga Trump — afroamerikan apo i bardhë — nuk ka fituar ndonjëherë në nivel shtetëror.

Gara për guvernatorin e Michiganit, ku demokratja në largim Gretchen Whitmer nuk mund të garojë për shkak të kufizimit të mandateve, është një nga garat më të ndjekura në vend. Zgjedhjet mbahen më 3 nëntor.