Piktura abstrakte e Hilma af Klint del në ankand për herë të parë pas më shumë se 30 vjetësh
Për herë të parë pas më shumë se tre dekadash, një pikturë abstrakte e Hilma af Klint (1862–1944), pionieres suedeze që sot njihet si një nga krijueset e para të artit abstrakt në botë, do të dalë në ankand, siç njofton Sweden Herald. Vepra «Ser III No. 5» ofrohet nga shtëpia e ankandeve Bukowskis në Stokholm, e cila pret interes të madh ndërkombëtar.
Piktura mban datën 18 janar 1920 dhe i përket një periudhe veçanërisht intensive të artistes: brenda pak muajsh ajo krijoi 85 vepra abstrakte në tetë seri. Këto ishin veprat e fundit abstrakte të saj, përpara se të kalonte drejt pikturës më figurative dhe akuareleve, nën ndikimin gjithnjë e më të fortë të mësimeve të Rudolf Steiner-it. «Ser III No. 5» ka edhe një histori ekspozimi të rrallë: ajo ishte pjesë e ekspozitës «The Spiritual in Art: Abstract Painting 1890–1985» në Muzeun e Artit të Qarkut të Los Anxhelosit (LACMA), ekspozita e parë e madhe që njohu artin e af Klint dhe që shënoi rizbulimin e saj ndërkombëtar.
Vlerësimi i ankandit është 6 deri në 8 milionë korona suedeze. «Kemi marrë parasysh rëndësinë historiko-artistike të veprës, prejardhjen e saj, historinë e ekspozimit dhe cilësinë e datimit. Pikërisht fakti që është një kryevepër abstrakte e bën kaq të pazakontë», thotë Louise Wrede, drejtuese e departamentit të artit në Bukowskis, duke shtuar: «Në fund, është tregu që vendos.»
Edhe vetë historia e pronësisë së pikturës është e veçantë. Fondacioni Hilma af Klint, i cili vitet e fundit është përfshirë nga mosmarrëveshje të brendshme edhe për çështjen nëse veprat duhen shitur, e shiti pikturën bashkë me disa vepra të tjera përmes një galerie në Stokholm në vitet ’90, kur interesi për artisten ishte ende i vakët. Një koleksionist e bleu më 1995 dhe që atëherë vepra ka kaluar te pronari i sotëm. Çmimi i asaj blerjeje mbetet sekret, por vlera e pikturës, sipas Bukowskis, është rritur ndjeshëm. Wrede konfirmon se fondacioni është në dijeni të shitjes dhe nuk e kundërshton: meqë piktura u shit prej tij dikur, fondacioni nuk ka më asnjë pretendim mbi të.
Hilma af Klint u shkollua në Akademinë Mbretërore të Arteve të Stokholmit nga viti 1882 deri në 1887, si pjesë e gjeneratave të para të grave që u pranuan atje. Nga viti 1906 ajo nisi të pikturonte në mënyrë abstrakte dhe simbolike: seria «Pikturat për Tempullin», me 193 vepra të krijuara mes 1906 dhe 1915, cilësohet ndër veprat e para abstrakte në botë, ndërsa më 1907 nisi serinë monumentale «Dhjetë më të Mëdhenjtë». Ajo vdiq më 1944 dhe veprat ia la nipit të saj, i cili më 1972 themeloi Fondacionin Hilma af Klint; arti i saj abstrakt u shfaq para publikut për herë të parë vetëm më 1986, në Los Anxhelos — katër dekada pas vdekjes së artistes.
