Marrëveshje me EPA-n: Gelman Sciences do të pastrojë tokën dhe ujërat e ndotura me 1,4-dioksan në Ann Arbor
Kompania që la pas një re ndotjeje tre milje të gjatë nën Ann Arbor dhe Scio Township do të gërmojë tokat e ndotura, do të shtojë nxjerrjen dhe trajtimin e ujërave nëntokësore dhe do të financojë një këshilltar të pavarur për komunitetin
Prodhuesi i filtrave mjekësorë përgjegjës për renë toksike të ujërave nëntokësore që kërcënon furnizimin me ujë të Ann Arborit ka arritur një marrëveshje për pastrimin e tokës dhe ujit të ndotur, njofton FOX 2 Detroit, duke cituar Agjencinë amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA). Gelman Sciences LLC dhe qeveria federale nënshkruan marrëveshjen ligjore që përcakton përgjegjësitë për planin afatgjatë të rehabilitimit dhe për veprimet e afërta në terren, nën mbikëqyrjen e EPA-s.
Sipas njoftimit të EPA-s, marrëveshja — një urdhër administrativ me pëlqim — e detyron kompaninë të kryejë hetimin korrigjues dhe studimin e fizibilitetit, që do të përcaktojnë shtrirjen e ndotjes dhe do të vlerësojnë mënyrat e pastrimit; të gërmojë tokat e ndotura me 1,4-dioksan në zonën e ish-gropës së djegies në pronën e saj; të rrisë ritmet e nxjerrjes dhe trajtimit të ujërave nëntokësore në renë lindore, për të ngadalësuar përhapjen e ndotjes; dhe të instalojë puse të tjera monitorimi. Kompania do të financojë edhe grante që grupet e komunitetit të punësojnë një këshilltar teknik të pavarur, ndërsa EPA paralajmëron një takim publik më vonë këtë vjeshtë.
«Që kur e shtuam zonën e Gelman Sciences në Listën Kombëtare të Prioriteteve në mars, EPA ka lëvizur shpejt për të vendosur mbikëqyrje të fortë dhe pritshmëri të qarta», tha administratorja e Rajonit 5 të EPA-s, Anne Vogel, sipas njoftimit zyrtar. «Ky urdhër ofron një rrugë të fokusuar për të përshpejtuar punën kritike për mbrojtjen e banorëve dhe përparimin e restaurimit afatgjatë të akuiferit».
Ndotja daton dekada më parë. Siç raporton FOX 2, Gelman Sciences prodhoi filtra mjekësorë nga viti 1963 deri në 1986 dhe shkarkoi ujëra të përdorura që përmbanin 1,4-dioksan — një kimikat i prodhuar nga njeriu, i dyshuar si kancerogjen, që nuk shpërbëhet në mjedis dhe që ekspozimi kronik ndaj tij mund të dëmtojë mëlçinë dhe veshkat. Reja e ndotjes, rreth tre milje e gjatë dhe një milje e gjerë, ka migruar në akuiferët që furnizojnë ujin e pijshëm nën shtëpitë e Ann Arborit dhe Scio Township-it; tejkalime të 1,4-dioksanit në puse private i kanë detyruar banorët t’i braktisin puset dhe të lidhen me rrjetin komunal, ndërsa në vitin 2001 qyteti i Ann Arborit mbylli një nga puset e tij të ujit të pijshëm, Montgomery Wellfield, pikërisht për shkak të kimikatit.
Zona u nominua për Listën Kombëtare të Prioriteteve në vitin 2021 dhe iu shtua zyrtarisht asaj liste në mars 2026, si vend Superfund. Sipas EPA-s, vendimi gjyqësor me pëlqim i marrë më herët nga shteti i Michiganit, përmes Departamentit të Mjedisit, Liqeneve të Mëdha dhe Energjisë (EGLE), mbetet në fuqi krahas marrëveshjes së re federale.
