Mjeti i ri Superb-seq zbulon redaktimet e padëshiruara të CRISPR në çdo qelizë të vetme
Shkencëtarët e Institutit Salk kanë krijuar një metodë të re, të quajtur Superb-seq, që lexon të gjitha redaktimet që bën mjeti i redaktimit gjenetik CRISPR — si ato në shënjestër, ashtu edhe ato të padëshiruara jashtë saj — bashkë me ndryshimet në aktivitetin e gjeneve, në rezolucionin e një qelize të vetme, sipas Institutit Salk, përmes Phys.org. Studimi u botua në revistën Nature Methods më 16 nëntor 2026.
Problemi që synon të zgjidhë metoda e re është i njohur: CRISPR mund të redaktojë edhe pjesë të gjenomit që nuk duheshin prekur. Metodat ekzistuese tregojnë ku ndodhin këto redaktime të padëshiruara, por jo cilat qeliza individuale i mbartin dhe si ndikojnë ato në sjelljen e qelizës. Superb-seq i bën të dyja, duke integruar redaktimin Cas9, një sekuencë të shkurtër raportuese ADN-je dhe sekuencimin e ARN-së njëqelizore.
Autori i lartë i studimit, Graham McVicker, thotë se redaktimet jashtë shënjestre ishin shumë më të shpeshta nga sa priste. Bashkëautori i parë, Brad Balderson, paralajmëron se këto redaktime mund të prishin gjene që mbrojnë nga kanceri, çka e bën zbulimin e tyre thelbësor para se terapitë gjenetike të arrijnë te pacientët.
Për ta testuar metodën, ekipi e përdori atë në 34,000 qeliza nga tre linja qelizore. Në një grup prej 10,000 qelizash njerëzore të leukemisë, Superb-seq zbuloi 43 vende redaktimi — 36 prej tyre jashtë shënjestre — dhe 5,761 qeliza të redaktuara, duke treguar se sa i përhapur mund të jetë fenomeni.
Zbatimet e parashikuara shtrihen nga kërkimi bazë dhe zhvillimi i ilaçeve, te mjekësia e personalizuar dhe trajnimi i modeleve të inteligjencës artificiale që parashikojnë reagimin e qelizave. McVicker, Balderson dhe Michael Lorenzini kanë depozituar një patentë për Superb-seq, duke e hapur rrugën për përdorimin e saj më të gjerë në laboratorë dhe në industri.