Drafti i ri i COP31 heq çdo përmendje të karburanteve fosile, afati i së premtes shton presionin në Antalia
Negociatorët e klimës hoqën çdo referencë për përfundimin e përdorimit të karburanteve fosile nga një draft i shkurtuar i marrëveshjes, i publikuar të enjten në samitin COP31 në Antalia të Turqisë, ndërsa konferenca i afrohet afatit të së premtes, siç njofton Reuters.
Drafti i rishikuar, që nuk pritet të jetë versioni përfundimtar, hoqi ose dobësoi formulimet për disa nga çështjet qendrore të konferencës — karburantet fosile, elektrifikimin dhe financimin e përshtatjes — krahasuar me draftin e parë të së hënës. U hoqën dy përmendjet e karburanteve fosile, përfshirë formulimin për kufizimin e përdorimit të tyre, si dhe objektivi prej 120 miliardë dollarësh për financimin e vendeve në zhvillim për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike.
“Ky tekst i ri ka bërë hapa pas nga ai i publikuar në fillim të javës”, tha Mohamed Adow, drejtor i institutit Power Shift Africa. “Nëse ky version mbetet, do të jetë një COP fantazmë.” Turqia dhe Australia, që ndajnë presidencën e konferencës, e mbrojtën vendimin: presidenti i COP31, Murat Kurum, tha se takimi i këtij viti ka të bëjë më shumë me zbatimin e premtimeve të kaluara sesa me përsëritjen e tyre, ndërsa presidenti negociator australian, Chris Bowen, tha se po kërkohet “rezultati më ambicioz që lejon konsensusi” dhe se do të konsultohet me vendet gjatë gjithë natës në kërkim të një marrëveshjeje.
Drafti do të ishte gjithashtu hera e parë që një vendim i COP-it pranon shprehimisht se ngrohja globale parashikohet të tejkalojë pragun prej 1.5 gradësh Celsius të Marrëveshjes së Parisit, megjithëse teksti thekson se tranzicioni drejt emetimeve të ulëta është “i pakthyeshëm” dhe inkurajon teknologjitë që thithin karbonin nga atmosfera. Jasper Inventor, kreu i delegacionit të Greenpeace në COP31, paralajmëroi se përmendja e këtyre teknologjive i hap derën industrisë së karburanteve fosile për të vazhduar prodhimin.
Drafti i së enjtes bëri thirrje edhe për “bashkëpunim global” për ta çuar pjesën e energjisë elektrike në konsumin botëror të energjisë në 35 për qind deri në vitin 2035, nga rreth 23 për qind sot — objektivi “35 deri në 35” i propozuar nga Turqia, që deri tani e kanë mbështetur vetëm rreth 75 vende. Vendet pjesëmarrëse ranë dakord në COP28 në vitin 2023 të largoheshin nga karburantet fosile, por samitet pasuese nuk e kanë bërë këtë objektiv më konkret; konferenca është planifikuar të mbyllet të premten, megjithëse në vitet e fundit konsensusi shpesh është arritur më shumë se 24 orë pas afatit.