COP31 kalon në kohë shtesë pa marrëveshje, drafti i tretë pritet të shtunën në mëngjes
Konferenca e klimës COP31 në Antalia të Turqisë kaloi në kohë shtesë të premten, pasi negociatorët e gati 200 vendeve nuk arritën të kapërcenin ndarjet e thella për karburantet fosile dhe financimin e klimës në ditën e fundit të planifikuar të dy javëve të bisedimeve, siç njofton Associated Press. Ministri turk i Mjedisit Murat Kurum, president i samitit, tha se palët janë “afër vijës së finishit, por ende nuk kanë mbërritur atje” dhe premtoi se një version i tretë i dokumentit përfundimtar do të dorëzohet të shtunën në mëngjes, pas bisedimeve gjatë natës, ndërsa seanca përmbyllëse u shty për të shtunën.
Tensioni në sallë u pa hapur gjatë seancës së vonë: delegatët kaluan dorë më dorë një banderolë proteste me fjalën “dështim”, ndërsa një demonstrues e ndërpreu Kurum-in duke bërtitur “po e vrisni të ardhmen, po e vrisni të ardhmen”. Drafti i rishikuar i publikuar të enjten hoqi çdo përmendje të karburanteve fosile — qymyrit, naftës dhe gazit — pas kundërshtimeve të Arabisë Saudite dhe prodhuesve të tjerë të naftës e gazit, siç njofton Reuters, dhe hoqi gjithashtu objektivin prej 120 miliardë dollarësh për financimin e vendeve në zhvillim për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike.
Ministri i Mjedisit i Panamasë, Juan Carlos Navarro, tha se “nuk është e pranueshme të kesh një COP apo një dokument mbulues që nuk i përmend as karburantet fosile” dhe paralajmëroi se vendi i tij do të kundërshtojë formalisht nëse marrëveshja përfundimtare nuk shton financimin e klimës dhe kufizimin e prodhimit të naftës, duke i akuzuar bisedimet se po mbahen peng nga një “mafi e naftës”. Mohamed Adow, drejtor i institutit Power Shift Africa, e quajti samitin “COP-in më të keq ndonjëherë”, ndërsa ministri australian Chris Bowen, që kryeson negociatat, tha se do të punojë “për aq orë sa të duhet, derisa puna të kryhet”.
Drafti në diskutim mbështet elektrifikimin e ekonomisë — me synimin që energjia elektrike të arrijë 35 për qind të kërkesës globale deri në vitin 2035 — por nuk e kushtëzon atë me burime të pastra, dhe disa delegacione kritikuan theksimin e teknologjive të kapjes së karbonit si të shtrenjta dhe të paprovuara në shkallë të gjerë. Shtetet e Bashkuara mungojnë në bisedime për të dytin vit radhazi, ndërsa paralajmërimet thonë se bota pritet ta kalojë kufirin e ngrohjes prej 1,5 gradësh Celsius mbi nivelet paraindustriale; sipas Berkeley Earth, tetori 2026 ishte 1,8 gradë më i ngrohtë se mesi i shekullit XIX. Disa vendime tashmë u shtynë për vitin e ardhshëm, ndërsa samiti i radhës është planifikuar në Addis Ababa të Etiopisë në nëntor 2027.