Tregjet e parashikimit nën hetim për bastet me informacion të brendshëm
Tregjet e parashikimit — platforma ku njerëzit hedhin bast për ngjarje politike, ushtarake apo sportive — po përballen me kritika dhe kërkesa për rregullim më të ashpër pasi u shfaqën raste që ngrejnë dyshime për tregtim me informacion të brendshëm. Shtetet po kërcënojnë me ndalime ose masa të forta ligjore, ndërsa drejtuesit e këtyre platformave ndryshojnë politika për t’u përshtatur me presionin publik dhe rregullativ.
Raste të fundit — si një ushtar që bastoi për një operacion kundër ish-liderit venezuelas Nicolás Maduro, politikanë që bastuan për zgjedhjet e veta dhe bastet për një armëpushim me Iranin para deklaratës zyrtare — kanë ngjallur shqetësime të shumta, raporton Associated Press.
Dy lojtarët kryesorë në këtë fushë veprojnë ndryshe. Polymarket operon kryesisht jashtë SHBA-së, përdor kriptomonedha për likuidimin e bastëve dhe lejon përdorues me pseudonime, çka kritikët thonë se mund të favorizojë pjesëmarrësit me informacion të brendshëm. Nga ana tjetër, Kalshi funksionon si një bursë e rregulluar në SHBA që aplikon politika “Know Your Customer” (njoh klientin), kërkon verifikimin e identitetit dhe thotë se ndalon dhe ndjek raste të mundshme të tregtimit me informacion të brendshëm.
Në javët e fundit u arrestua një ushtar i forcave speciale, i akuzuar se përdori informacion të klasifikuar për të fituar rreth 400,000 dollarë në bastet për operacionin ndaj Maduro; platforma Polymarket thotë se kishte sinjalizuar autoritetet. Kalshi, nga ana e saj, deklaroi se i kishte refuzuar më parë përshtatshmërinë për t’u regjistruar të njëjtit individ dhe se ndalon tregtimin mbi luftra dhe ngjarje të tjera të ndjeshme.
Industria po ndryshon rregullat: Kalshi ka ndaluar kandidatët politikë të tregtojnë mbi garat e tyre dhe ka ndaluar gjithashtu pjesëmarrësit e sporteve profesionale dhe kolegjiale të tregtojnë mbi ngjarjet ku janë të involvuar. Polymarket gjithashtu ka rishikuar rregullat për të ndaluar përdorimin e informacionit të brendshëm në kontrata të caktuara. Ndërkohë, autoritetet në disa vende, përfshirë arrestimet e dy ushtarëve në Izrael për tregtim me informacion sekret, tregojnë se shqetësimet nuk janë vetëm teorike.
Në planin ligjor, Komisioni Amerikan për Tregje të Mallrave (CFTC) pretendon se ka autoritet për mbikëqyrje të disa kontratave të tilla, por zyrtarë të disa shteteve dhe prokurorë vendorë argumentojnë se tregjet e parashikimit janë në thelb lojëra bixhozi dhe duhet të trajtohen sipas ligjeve të lojërave të fatit. Kongresi po diskuton masa më të ashpra dhe disa ligjvënës kërkojnë ndalim të plotë për bastet mbi vepra që prekin jetën e njerëzve, si lufta apo atentatet, duke e konsideruar këtë rrezik edhe për sigurinë kombëtare.
Aktiviteti financiar rreth këtyre tregjeve përfshin edhe figura publike: familja e ish-presidentit Trump ka lidhje të biznesit me disa prej këtyre platformave — Donald Trump Jr. është i përfshirë në një fond investimesh që mban pjesë në Polymarket dhe shërben si këshilltar për disa prej firmave të fushës — ndërsa kompania që drejton platformën sociale Truth Social ka njoftuar planet për një treg parashikimi të quajtur Truth Predict. Presidenti vetë ka shfaqur kritika të rezervuara ndaj këtyre shërbimeve, duke thënë se nuk është i entuziazmuar për to.
Ndërsa industrian përpiqet të vendosë rregulla më strikte dhe rregullatorët shtojnë presionin, debatet mbi ligjshmërinë, privatësinë dhe rreziqet për sigurinë publike vazhdojnë. Skenari i fundit dhe shqetësimet e ngritura ndaj operacioneve jashtë vendit dhe përdorimit të informacionit të brendshëm mbeten pika kyçe të vlerësimit, sipas Associated Press.
