Si po përpiqet të përshtatet qyteti më i rrezikuar nga kriza e lumit Colorado
Në skajin e zonës metropolitane të Phoenixit ndodhet qyteti i vogël Cave Creek, Arizona, me rreth 5,000 banorë. Rreth 95% të furnizimit të tij me ujë vijnë nga lumi Colorado, tërhequr përmes Central Arizona Project, një kanal 336 miljesh që udhëheq ujin nga perëndimi i shtetit drejt zonave të Phoenix dhe Tucson. Ndikimi i ndryshimeve klimatike dhe një thatësirë 26-vjeçare ka thyer burimin, ndërsa negociatat mbi ndarjen e furnizimit të ngushtë janë të ngecura dhe qeveria federale ka propozuar prerje të thella për të mbrojtur rezervuarët kryesorë.
Sistemi i pompave që shërben Cave Creek është thelbësor: tre pompa nxisin ujin drejt një tubacioni 16 inç që shkon 12.5 milje deri te uzina e trajtimit të ujit dhe pa ta asnjë pikë uji nga lumi Colorado nuk do të arrinte në rubinetat e banesave dhe bizneseve. Raporton NPR se zyrtarët lokalë, përfshirë drejtuesin e shërbimeve të ujit Shawn Kreuzwiesner, e ndjejnë presionin për shkak të pasigurive mbi madhësinë e prerjeve të ardhshme — nga plane për 20–25% prerje, tani po flitet për shkurtime 50% e më shumë, një ndryshim të madh që e bën planifikimin të vështirë.
Qyteti po ndërmerr hapa emergjentë. Konsulenti Brad Hill, i angazhuar për të gjetur burime shtesë, thotë se nxjerrja e ujit nëntokësor afër qytetit nuk është një zgjidhje e lehtë sepse akuiferet rreth Phoenixit nuk kanë rezervë të konsiderueshme nën Cave Creek. Qyteti është pjesë e një programi për ruajtjen nëntokësore të ujit të tepërt nga lumi Colorado — një lloj kursimi emergjent — por për ta nxjerrë atë duhen marrëveshje shkëmbimi me qytete të tjera që mund të përdorin më lehtë ujërat nëntokësorë dhe të lënë më shumë ujë në kanalin CAP, ku Cave Creek mund ta pompësojë me infrastrukturën e tij ekzistuese.
Partneritetet rajonale janë si mbrojtje kolektive: Phoenix, Peoria dhe Surprise po negociojnë shkëmbime për të ndihmuar Cave Creek; po ashtu Phoenix po punon për një lidhje të posaçme (interconnect) që do t’i mundësojë dërgimin e ujit të trajtuar si një siguri dytësore në rast problemesh me sistemin lokal. Përvoja e vitit 2023 me komunitetin Rio Verde Foothills ka bërë të qartë se kriza të vogla lokale mund të tërheqin vëmendje kombëtare dhe të dëmtojnë besueshmërinë e rajonit, gjë për të cilën zyrtarët lokalë duan të shmangin pasoja negative për ekonominë dhe imazhin e zonës.
Zgjidhjet afatgjata duken të kushtueshme dhe komplekse. Cave Creek vlerëson se ka rezervë emergjente për rreth pesë deri në tetë vjet, por më pas do t’i duhen alternativa më të thella: import nga akuifere si Harquahala, blerje ose marrje me qira të ujit nga zona blegtore ose nga fise të vendase, apo investime të mëdha në ripërpunimin e ujërave të zeza. Qyteti i Phoenix po ndërton një qendër rikuperimi të ujërave të përdorura me kosto rreth 350 milionë dollarë që synon të nisë furnizimin e filtruar në fillim të vitit 2029, dhe ka plane të tjera për projekte të përbashkëta deri në vitin 2033. Së bashku, zgjidhjet si ripërdorimi i ujit dhe desalinimi në shkallë rajonale po shqyrtohen si hapa të nevojshëm për të mbajtur furnizimin duke u shterur burimet natyrore.
Ndërsa qytete si Peoria, Mesa, Gilbert, Phoenix dhe Chandler varen për 60%, 56%, 41%, 40% dhe 37% përkatësisht nga uji i lumit Colorado, përvoja e Cave Creek mund të shërbejë si paralajmërim dhe model për masa shpëtimi dhe bashkëpunimi. Raporti i situatës dhe masat lokale, sipas NPR, tregojnë se adaptimet rajonale, megjithëse të kushtueshme, janë të domosdoshme për të shmangur ndërprerje më të gjera dhe për të ruajtur besueshmërinë e zonës së Phoenixit në të ardhmen.
