Gjuha shqipe te brezi i ri në Michigan: si ta ruajmë identitetin larg atdheut
Fëmijët shqiptaro-amerikanë rriten mes dy gjuhësh dhe dy kulturash. Prindërit dhe komuniteti në Michigan kanë në dorë mjete konkrete për ta mbajtur gjallë shqipen — nga programet e fundjavës te bursat për studentët.
Një nga shqetësimet më të zakonshme të prindërve shqiptarë në Michigan është e njëjta kudo në diasporë: fëmija flet anglisht rrjedhshëm, por shqipja mbetet në nivelin e bisedave të shkurtra në shtëpi. Lajmi i mirë është se komuniteti shqiptaro-amerikan në zonën e Detroitit ka ndërtuar prej dekadash struktura që ndihmojnë pikërisht për këtë.
Qendra Islamike Shqiptare në Harper Woods, përveç shërbimeve fetare, ofron mësim gjatë fundjavës në tri gjuhë — arabisht, shqip dhe anglisht — duke u dhënë fëmijëve një ambient ku shqipja dëgjohet dhe mësohet sistematikisht, jo vetëm në kuzhinën e shtëpisë.
Në shkollat publike, prania shqiptare njihet zyrtarisht: sistemi i shkollave publike të Hamtramck-ut, për shembull, e rendit shqipen mes gjuhëve të përfaqësuara nga nxënësit e tij dhe ofron programe mbështetëse për familjet shumëgjuhëshe, përfshirë ndihmë për prindërit në komunikimin me shkollën.
Për të rinjtë që hyjnë në universitet, Organizata e Studentëve Shqiptaro-Amerikanë (AASO Global) — e lindur në Universitetin Wayne State në Detroit në vitin 1998 — krijon rrjetin ku studentët shqiptarë gjejnë njëri-tjetrin, organizojnë aktivitete kulturore dhe vullnetare. Dhe Fondi i Bursave “Gjergj Kastrioti”, i krijuar në vitin 1999, shpërblen me mbështetje financiare të rinj shqiptaro-amerikanë me rezultate të shkëlqyera që studiojnë në universitete katërvjeçare të Michiganit — një nxitje konkrete që suksesi akademik dhe identiteti shqiptar ecin bashkë.
Çfarë mund të bëjë çdo familje, që sot? Flisni shqip në shtëpi, vazhdimisht — studimet tregojnë se dygjuhësia e forcon, jo e dobëson, zhvillimin e fëmijës. Regjistrojini fëmijët në programet e fundjavës të qendrave komunitare. Lexojuni libra shqip dhe shikoni bashkë emisione e filma në shqip. Merrni pjesë në aktivitetet e komunitetit — festat kombëtare, koncertet, ndeshjet — ku fëmijët shohin se shqipja flitet me krenari edhe jashtë shtëpisë. Informohuni për bursat si ajo “Gjergj Kastrioti” sapo fëmijët afrohen moshës së kolegjit.
Gjuha është shtëpia e parë e njeriut. Në Michigan, shqiptarët e kanë ndërtuar atë shtëpi me gurë të fortë — tani i takon çdo familjeje ta mbajë dritën ndezur.
Burimi: mosqpedia.org | hamtramckschools.org | wikipedia.org (AASO)
