FOKUS – Medikamentet e së ardhmes mund të prodhohen në hapësirë pas daljes nga shërbimi të ISS

– Kompanitë farmaceutike dhe bioteknologjike po përgatiten për një epokë të re të kërkimit dhe prodhimit të barnave në hapësirë, ndërsa Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS) po i afrohet fundit të jetës së tij operative, sipas Reuters.

Kompanitë po bashkëpunojnë me zhvilluesit e platformave orbitale dhe autoritetet rregullatore për të treguar se prodhimi i barnave në mikrogravitet mund të realizohet në mënyrë të besueshme dhe me kosto të përballueshme.

Studiuesit kanë kohë që analizojnë mënyrën se si mungesa e gravitetit ndikon në shpërndarjen e qelizave dhe grimcave në materialet biologjike.

Këto kushte mund të mundësojnë procese të vështira për t’u përsëritur në Tokë.

Një nga kompanitë që po eksploron këtë potencial është “LambdaVision”, e cila po zhvillon një implant artificial të retinës duke vendosur shtresa proteinash dhe polimerësh mbi një strukturë mbështetëse.

“LambdaVision” ka kryer nëntë misione në ISS që nga viti 2018 dhe synon të nisë provat klinike në vitin 2028.

Kompania po përdor mikrogravitetin për të ndihmuar në krijimin e implantit që mund të përdoret në trajtimin e problemeve të shikimit.

Megjithatë, kalimi nga eksperimentet laboratorike në përdorimin klinik do të kërkojë prova të mëtejshme për sigurinë dhe efektivitetin e teknologjisë.

Një tjetër kompani, “Auxilium Biotechnologies” ka përdorur një printer 3D biologjik në ISS për të prodhuar struktura që përmbajnë qeliza njerëzore të mëlçisë, veshkave dhe kërcit.

Kompania e sheh këtë punë si një hap drejt prodhimit të indeve që mund të përdoren në transplantime.

Kërkimi është ende në zhvillim dhe nuk nënkupton se organet e gatshme për transplantim mund të prodhohen menjëherë në hapësirë.

Edhe gjiganti farmaceutik “Merck” ka përfituar nga kërkimet në ISS.

Puna e kryer në orbitë ndihmoi në zhvillimin e një forme të Keytruda-s, ilaçit të saj të rëndësishëm për trajtimin e kancerit, që injektohet nën lëkurë.

Kjo formë mund të ofrojë një alternativë më të shpejtë dhe më praktike ndaj infuzionit intravenoz, duke reduktuar kohën e administrimit të trajtimit për pacientët.

Megjithatë, ISS ka kufizime të rëndësishme.

Hapësira laboratorike, koha e astronautëve dhe mundësitë për kthimin e materialeve në Tokë janë të kufizuara, duke bërë që eksperimentet të zgjasin me muaj ose vite.

Michael Roberts, shkencëtar kryesor i “ISS National Lab”, e ka përshkruar stacionin si një lloj “kuzhine testimi”, e cila nuk është ndërtuar për të rritur prodhimin në shkallë të gjerë.

NASA po përgatitet të nxjerrë ISS nga përdorimi deri në fund të kësaj dekade, ndërsa kompani private po zhvillojnë stacione të reja orbitale.

“Starlab”, “Vast” dhe “Axiom Space” janë ndër kompanitë që po punojnë për platforma komerciale, ndërsa “Varda Space Industries” po zhvillon kapsula autonome për përpunimin e materialeve në orbitë dhe kthimin e tyre në Tokë.

Këto sisteme mund të ofrojnë qasje më të shpeshtë në laboratorë dhe pajisje të specializuara.

Një nga pengesat kryesore mbetet mungesa e një kuadri të qartë rregullator për barnat e prodhuara në hapësirë.

Autoritetet duhet të përcaktojnë se si do të verifikohet siguria, cilësia dhe efektiviteti i produkteve të tilla.

Agjencia Rregullatore e Barnave dhe Produkteve Shëndetësore në Britaninë e Madhe (MHRA) njoftoi në mars se do të bashkëpunojë me Agjencinë Hapësinore për të zhvilluar udhëzime në këtë fushë.

Ndërkohë, kompanitë shpresojnë që stacionet e ardhshme komerciale të ulin kostot dhe të përshpejtojnë kërkimet farmaceutike në orbitë.