Katër gjëra që çdo grua duhet të dijë për dendësinë e kockave
Shtatë në dhjetë gra amerikane do të përjetojnë osteopeni ose osteoporozë gjatë jetës, dhe këto çrregullime të kockave prekin më shpesh gratë, veçanërisht gjatë dhe pas menopauzës. Dr. Jocelyn Wittstein, kirurge ortopede në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Duke, që merret me lidhjen midis menopauzës dhe shëndetit të kockave, thotë se është e rëndësishme të njihet rreziku më herët sesa zakonisht mendohet, pasi dëmtimi shpesh vihet re vetëm pas frakturës.
Siç raporton CBS News, diagnoza dhe monitorimi kryesor i densitetit të kockave bëhet me skanim DEXA (Dual-Energy X-ray Absorptiometry), i cili jep një “T-score” që krahasohet me densitetin e një 30-vjeçari të shëndetshëm. Një T-score normal është rreth 0 deri -1; nga -1 deri -2.5 konsiderohet osteopeni, dhe nën -2.5 tregon osteoporozë. Wittstein rekomandon që gratë të mos presin deri në moshën 65 vjeç për të bërë skanimin: në shumicën e rasteve, DEXA duhet shqyrtuar gjatë tranzicionit të menopauzës, rreth 50-51 vjeç, dhe vetë procedura është e thjeshtë, rreth 15 minutash.
Ushtrimet dhe dieta janë linja e parë e mbrojtjes. Stërvitjet me rezistencë dhe ushtrimet me ndikim (si kërcime të lehta) nxisin trupin të forcojë indin rreth kockave dhe të rrisë densitetin, përmirësojnë ekuilibrin dhe ulin rrezikun e rrëshqitjeve e frakturave. Wittstein thekson se edhe fillimet e lehta, të përshtatura me nivelin fizik të çdo personi, janë të dobishme; rëndësi ka që të rritet gradualisht ngarkesa. Aksidentet si thyerjet e kofshës mund të kenë pasoja serioze: të dhënat tregojnë që rreth 30% e njerëzve që thyejnë një kofshë mund të vdesin brenda një deri dy vjetësh, prandaj parandalimi është jetik.
Elementët ushqyes që ndihmojnë kockat shkojnë përtej kalciumit: vitamina D ndihmon në thithjen e kalciumit, magnezi aktivizon vitaminën D, dhe vitamina K ndihmon drejtimin e mineraleve drejt kockës për mineralizim. Fiberet dhe një dietë e pasur me fruta e perime ndihmojnë gjithashtu duke reduktuar inflamacionin. Wittstein sugjeron, kur ka mungesa, 600–800 NJ vitamina D në ditë, 1,000 mg kalcium dhe 300–400 mg magnez, por këshillon gjithmonë konsultën me mjekun e përgjithshëm për nevojat personale.
Terapitë hormonale për menopauzën mund të jenë një mjet shtesë për mbrojtjen e densitetit të kockave, pasi estrogjeni ka efekt anti-inflamator dhe frenues mbi proceset që shkatërrojnë kockën. Nuk janë të përshtatshme për të gjitha gratë dhe vendimi duhet të merret së bashku me mjekun, por ekzistojnë edhe indikacione zyrtare që vlerësojnë përfitimet e terapive hormonale për mbrojtjen e kockave. Nuk ka ende një kurë të vetme për këto sëmundje, prandaj rekomandimi është që gratë të jenë proaktive: të ushtrojnë rregullisht, të mbajnë një dietë të pasur me mikronutriente dhe të diskutojnë me mjekun mundësinë e terapisë hormonale në rast nevoje.
Sipas CBS News, diagnostikimi i hershëm—përmes skanimit DEXA dhe vlerësimeve mjekësore—dhe ndërhyrjet e duhura mund të ngadalësojnë përparimin e osteopenisë dhe osteoporozës, duke lejuar një jetë të plotë dhe aktive edhe me këto gjendje.
