SpaceX dërgon Starship në orbitë në fluturimin e parë orbital të raketës gjigante
Më 28 shtator 2026, SpaceX realizoi fluturimin e parë orbital të sistemit Super Heavy–Starship, një hap i rëndësishëm drejt përsosjes së raketës më të fuqishme për fluturime komerciale dhe misione të NASA-s drejt Hënës. Ky lëshim vjen pas 13 testeve nën-orbitale dhe synon të provojë aftësinë e sistemit për të arritur orbitën dhe për t’u rikthyer i sigurt.
Siç raporton CBS News, një nga gjashtë motorët Raptor të pjesës së sipërme Starship u fik para kohe gjatë ngritjes drejt një trajektore fillimisht nën-orbitale. Pas vlerësimit të telemetrisë, ekipi i kontrollit të fluturimit konstatoi se anija ishte në gjendje të mirë, dhe një ndezje e dytë e motorëve—duke përdorur vetëm një Raptor—kompletoi ngritjen në orbitë. Starship u pozicionua në një orbitë rreth 180 milje lartësi me dy ndezje motorësh, dhe rreth tetë minuta e gjysmë më vonë nisi shpërndarjen e 26 satelitëve të gjeneratës së tretë Starlink nga pjesa e hundës.
Faza e parë Super Heavy ndezi 33 motorët Raptor me rreth 16 milionë paund shtytje, afërsisht dyfishin e fuqisë së sistemit SLS të NASA-s, dhe u ngrit nga Starbase në Teksas. Pas manovrës së ndarjes me “hot staging”, boosti ktheu drejtim dhe rifilloi motorët për të kryer djegien e kthimit; një motor duket se u fik herët gjatë kësaj faze, por boosti arriti të përfundonte një përplasjesë vertikale në det disa milje nga bregu. Pas një testimi të mëparshëm me probleme të motorëve, kompania ka bërë përmirësime harduerike dhe softuerike për të rritur shanset e rikthimit të suksesshëm.
Pas vendosjes së satelitëve, Starship do të bëjë rrethimin e Tokës gjashtë herë dhe planifikon një ndezje të vetme për deorbitim tetë orë e 52 minuta pas ngritjes. Gjatë rikthimit anija pritet të hyjë në atmosferë me barkun përpara, të ngadalësohet në një top zjarri të mbushur me plazmë dhe të përdorë finat dhe flapat për të kontrolluar pozicionin. Në fazën përfundimtare, tre motorët Raptor do të ndiznin për të kthyer anijen në pozicion vertikal dhe për të kryer një përplasje prapa bregut të Kilit; misioni është planifikuar të zgjasë rreth 9 orë e 50 minuta.
Për programin Artemis, SpaceX po ndërton shtigje nisjeje të tjera dhe synon të rrisë frekuencën e fluturimeve: dy pista janë aktive në Starbase dhe të tjera tre janë në ndërtim në Florida, përfshirë padin 39A në Qendrën Hapësinore Kennedy. Për të furnizuar landerin hënor do të nevojiten dhjetëra fluturime tanker—ndoshta rreth 15—që të mbështesin uljen e parë të astronautëve në 2028, dhe kjo ka ngjallur dyshime tek disa ekspertë në lidhje me mundësinë e arritjes së objektivit në kohë. Sipas CBS News, NASA po mbështet edhe një zgjidhje alternative të zhvilluar nga Blue Origin si masë sigurie.
