Kongresi ‘vrau’ monedhën njëcentëshe — tani radha e ‘nikelit’ që kushton 13 centë për t’u prodhuar
Dhoma e Përfaqësuesve dhe Senati i SHBA-së miratuan më herët këtë vit, njëzëri, Aktin dypartiak “Common Cents” që i jep fund prodhimit të monedhës njëcentëshe për qarkullim, dhe monedha amerikane e qarkullimit (U.S. Mint) ndaloi prodhimin e saj në nëntor 2025, me një kursim të parashikuar prej 56 milionë dollarësh në vit, siç njofton Fox News.
Por historia nuk mbyllet me njëcentëshe. Ligjvënësit tani i kërkojnë administratës të veprojë mbi pjesën tjetër të ligjit: t’i kërkojë Departamentit të Thesarit të studiojë prodhimin e monedhës 5-centëshe — “nikelit” — me materiale më të lira. Arsyeja: ajo kushton rreth 13 centë për t’u prodhuar, gati trefishi i vlerës së saj, duke shkaktuar një humbje prej rreth 8 centësh për çdo monedhë.
Projektligji ende pret nënshkrimin e presidentit Donald Trump për t’u bërë ligj. Pa nënshkrimin e tij, një administratë e ardhshme mund ta përmbysë vendimin — një pikë që ka mbajtur gjallë debatin politik rreth fatit të monedhave amerikane. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj pyetjes nëse dhe kur presidenti planifikon ta nënshkruajë ligjin.
Sot, monedha 5-centëshe përbëhet nga 25% nikel dhe 75% bakër. Akti “Common Cents” autorizon një përbërje më të lirë nëse testimet tregojnë ulje kostosh pa prishur ndjeshëm makinat shitëse automatike — një kusht kyç për të ruajtur përdorimin e përditshëm të monedhës nga amerikanët.
“Nëse kushton 13 centë për të prodhuar një monedhë 5-centëshe, Uashingtoni duhet ta rregullojë problemin në vend që të shpërdorojë paratë e taksapaguesve”, tha kryetarja e Konferencës Republikane të Dhomës, Lisa McClain nga Michigani. “Projektligji im i jep Thesarit një rrugë për të prodhuar nikele me kosto më të ulët pa prishur mënyrën si i përdorin amerikanët.”
Senatorja Cynthia Lummis nga Wyoming, që e udhëhoqi ligjin në Senat, theksoi se gjithnjë e më shumë amerikanë paguajnë me karta krediti, debiti dhe stablecoins. “Monedha gjysmëshe u tërhoq kur nuk u desh më, dhe monedha njëcentëshe ka arritur po në atë pikë. Shpresoj të gjejmë një mënyrë më të lirë për të prodhuar nikelin që të mbetet ekonomikisht i qëndrueshëm për vitet që vijnë”, u shpreh ajo.
Sekretari i Thesarit Scott Bessent tha në maj 2025 se SHBA mund ta “ripajisë” nikelin për ta prodhuar më lirë, duke hapur rrugën për një reformë të re të monedhave metalike amerikane.
