Nafta e rëndë grumbullohet në Amerikë: kostot e transportit detar bllokojnë eksportet, Azia dhe Evropa në garë për fuçi
Nafta e rëndë dhe e dendur po grumbullohet në Amerikë, sepse kostot e larta të transportit detar po pengojnë eksportet, ndërsa rafineritë amerikane po punojnë afër kufijve të tyre, siç njofton Reuters. Kjo ka krijuar një ndarje të pazakontë në tregun botëror të energjisë: në Amerikë ka tepricë të kësaj nafte, kurse në Azi dhe në Evropë blerësit përballen me mungesa, edhe pse çmimet referencë qëndrojnë mbi 100 dollarë për fuçi.
Eksperti i energjisë Scott Shelton nga TP ICAP e përmbledh problemin te transporti. Venezuela, Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja prodhojnë më shumë naftë sesa konsumojnë dhe varen nga eksportet drejt Azisë, por kostoja e një supercisterne nga Bregu i Gjirit i SHBA-së drejt Azisë është më shumë se pesëfishuar që nga shkurti, duke kaluar 80 milionë dollarë, ose rreth 40 dollarë për fuçi, nga 10 deri në 15 milionë dollarë në fillim të vitit. Edhe drejt Evropës transporti kushton rreth 46 milionë dollarë, nga 6,5 milionë dollarë para luftës me Iranin në fund të shkurtit, sipas analistit Georgios Sakellariou nga Signal Maritime.
Presioni po shfaqet qartë te çmimet. Klasat kryesore të naftës së rëndë kanë rënë me më shumë se 10 dollarë për fuçi dhe kanë prekur nivelet më të ulëta në gjashtë javë, sipas të dhënave të Argus Media. Western Canada Select tregtohet rreth 74 dollarë për fuçi, nafta kolumbiane Vasconia rreth 84 dollarë, Oriente e Ekuadorit rreth 76 dollarë, ndërsa nafta venezueliane rreth 74,50 dollarë, pa përfshirë koston e transportit.
Në të njëjtën kohë, oferta nga Amerika vetëm sa është shtuar. Eksportet venezueliane janë rritur pas kapjes së Nicolas Maduro-s në janar, prodhimi kanadez ka arritur nivele rekord dhe Uashingtoni ka lëshuar më shumë se 130 milionë fuçi nga rezerva e emergjencës. Kjo valë fuçish po mbërrin në një treg amerikan që, në pamje të parë, duket se mund ta thithë: rafineritë kanë punuar këtë vit mesatarisht me 93,5 për qind të kapacitetit, niveli më i lartë në 28 vjet sipas Administratës Amerikane për Informacionin e Energjisë (EIA), të tërhequra nga çmimet rekord të dizelit.
Por pikërisht këtu qëndron bllokimi. Rafineritë mund të përpunojnë naftë të rëndë vetëm deri në një përqindje të caktuar të sasisë së tyre, ndaj, pasi e arrijnë atë kufi, fuçitë e lira mbeten pa blerës. Rezultati është një paradoks: nafta e rëndë grumbullohet atje ku prodhohet, ndërsa rafineritë dhe blerësit në Azi e Evropë, që do ta mirëprisnin, garojnë për fuçitë e pakta që arrijnë të udhëtojnë, sepse transporti detar është bërë shumë i shtrenjtë për ta sjellë atë deri tek ata.
