Autorja bën një dallim të qartë midis përgjegjësive të dy politikanëve. Edi Ramës, si kryeministër, i kërkon të shqyrtojë seriozisht dorëheqjen dhe të mundësojë një tranzicion të përgjegjshëm kushtetues. Ndërsa Sali Berishës, si drejtues i opozitës, i kërkon të tërhiqet nga drejtimi i Partisë Demokratike, për t’i hapur rrugën një procesi demokratik të ripërtëritjes së saj.

Sipas Dr. Gëllçit, problemi nuk qëndron te mosha apo jetëgjatësia politike e Ramës dhe Berishës, por te personalizimi i politikës shqiptare dhe mungesa e hapësirës për alternativa të reja. Ajo thekson se ndryshimi i drejtuesve nuk garanton automatikisht ndryshimin e sistemit, por as qëndrimi i pakufizuar i të njëjtëve individë në krye të politikës nuk mund të konsiderohet kusht për stabilitetin demokratik.

Letra përfundon me një thirrje të drejtpërdrejtë për të dy politikanët: “Nëse vërtet synoni t’i shërbeni vendit dhe popullit tuaj, është koha të largoheni.”

Më poshtë botojmë të plotë letrën e hapur të Dr. Diana Gëllçit, pa ndryshime në përmbajtje.

LETËR E HAPUR PËR EDI RAMËN DHE SALI BERISHËN

Shqipëria nuk mund të mbetet peng i biografive tuaja politike

Z. Rama, Z. Berisha,

Pas më shumë se tri dekadash në qendër të jetës politike shqiptare, ka ardhur koha t’i përgjigjeni një pyetjeje që shkon përtej rivalitetit tuaj: A i shërben ende vazhdimësia juaj politike Shqipërisë, apo e ardhmja e vendit është bërë peng i ambicieve tuaja për pushtet?

Ju keni pasur kohë, pushtet dhe mundësi të jashtëzakonshme për të ndikuar në drejtimin e Shqipërisë. Përgjegjësitë tuaja nuk janë të njëjta: njëri drejton qeverinë, tjetri opozitën. Megjithatë, të dy keni qenë figura përcaktuese të një jete politike ku konkurrenca shpesh është përqendruar te individët, ndërsa institucionet, idetë dhe alternativat kanë mbetur në hijen e tyre. Edhe përqendrimi i vëmendjes publike rreth emrave tuaj dëshmon sa e personalizuar vazhdon të jetë politika shqiptare.

Z. Rama,

Ju nuk jeni thjesht një politikan me karrierë të gjatë. Ju jeni Kryeministri i Shqipërisë dhe mbani përgjegjësinë e drejtpërdrejtë për mënyrën se si ushtrohet pushteti ekzekutiv.

Përgjegjësia juaj nuk matet vetëm me mandatet e fituara, projektet e realizuara apo premtimet elektorale. Ajo matet edhe me pavarësinë e institucioneve, respektimin e kufijve të pushtetit dhe aftësinë e shtetit për t’i kërkuar llogari kujtdo, përfshirë ata që qeverisin.

Një shumicë parlamentare ju jep të drejtën kushtetuese të qeverisni, por nuk ju përjashton nga përgjegjësia politike për mënyrën se si qeverisni.

Në një kohë kur pakënaqësitë qytetare dhe kërkesat për llogaridhënie po shprehen publikisht, përgjegjësia e qeverisë nuk mund të kufizohet te mbrojtja e mandatit elektoral. Ajo kërkon edhe përgjigje të besueshme institucionale.

Ju ftoj të shqyrtoni seriozisht dorëheqjen nga posti i kryeministrit. Një vendim i tillë, i shoqëruar me një tranzicion të përgjegjshëm kushtetues, mund të dëshmojë se vazhdimësia e institucioneve ka më shumë rëndësi sesa vazhdimësia personale e drejtuesit të tyre.

Z. Berisha,

Ju nuk mbani përgjegjësinë ekzekutive për vendimet e qeverisë aktuale. Megjithatë, si drejtues i opozitës, ish-kryeministër dhe ish-president, mbani përgjegjësi për cilësinë e alternativës politike që u ofrohet shqiptarëve.

Një opozitë demokratike nuk mund ta ndërtojë identitetin e saj vetëm mbi kundërshtimin e kryeministrit. Ajo duhet të ofrojë programe, drejtues të besueshëm, konkurrencë të brendshme dhe një vizion që nuk varet nga një individ.

Sot, nuk është ne pyetje nëse keni të drejtë të kërkoni rikthimin në pushtet, por nëse drejtimi juaj po krijon hapësirë që Partia Demokratike të zhvillojë alternativa edhe përtej jush.

Ju ftoj të konsideroni tërheqjen nga drejtimi i partisë dhe t’i hapni rrugën një procesi të hapur, konkurrues dhe demokratik të ripërtëritjes së saj.

Zotërinj,

Shqetësim nuk është mosha juaj, as jetëgjatësia politike në vetvete, por përqendrimi i vazhdueshëm i jetës politike rreth të njëjtëve individë dhe vështirësia për të krijuar alternativa që nuk varen prej tyre.

Një demokraci që nuk arrin të prodhojë alternativa përtej udhëheqësve të saj duhet të pyesë veten nëse po ndërton institucione që funksionojnë mbi bazën e ligjit, apo po riprodhon një kulturë politike të varësisë nga individi.

Sigurisht, ndryshimi i emrave nuk garanton vetvetiu ndryshimin e sistemit. Por as vazhdimësia e pafundme e të njëjtëve drejtues nuk mund të paraqitet si kusht për stabilitetin demokratik.

Nuk ka nevojë të mohoni historinë tuaj. Është, megjithatë, koha të vërtetoni se nuk e ngatërroni atë me të ardhmen e Shqipërisë.

Largimi nga pushteti apo tërheqja nga drejtimi politik nuk është domosdoshmërisht humbje. Personalisht, e shoh si një akt të lartë përgjegjësie politike dhe qytetare, nëse krijon kushtet për institucione më të forta, konkurrencë më të ndershme dhe një brez të ri drejtuesish.

Popujt nuk kanë nevojë për udhëheqës të pazëvendësueshëm. Shqipëria dhe shqiptarët kanë nevojë për një shtet thellësisht demokratik, me institucione që u nënshtrohen Kushtetutës dhe ligjit, jo vullnetit të individëve që i drejtojnë.

Veprimtaria juaj politike ka zënë kapituj të rëndësishëm në historinë e Shqipërisë. Por kapitulli i ardhshëm nuk mund të shkruhet më rreth jush, as me ju në qendër të tij.

Nëse vërtet synoni t’i shërbeni vendit dhe popullit tuaj, është koha të largoheni.

Çlirojeni historinë nga kultet e individit që janë ndërtuar rreth jush dhe lejoni që kapitulli i ardhshëm të mbetet i hapur për brezat e rinj dhe drejtuesit që ata do të zgjedhin.

Diana Gëllçi, Ph.D.

Qytetare shqiptare me banim në shtetin e Miçiganit, SHBA

19 Tetor 2026