Shtetësia amerikane me testin e ri të 2025-s: kush aplikon me formularin N-400 duhet të mësojë 128 pyetje dhe të përgjigjet saktë në 12 nga 20
Kush dorëzon formularin N-400 për natyralizim më 20 tetor 2025 ose më vonë, sipas USCIS e bën provimin e ri qytetar të 2025-s — 20 pyetje me gojë nga një listë prej 128, duhen 12 të sakta për ta kaluar — ndërsa kushtet bazë mbeten: 5 vjet me Green Card (3 vjet për bashkëshortët e shtetasve amerikanë), prani fizike gjysmën e kohës, qëndrim tre muaj në Michigan dhe tarifë 710 dollarë online ose 760 dollarë në letër, me zbritje e përjashtime për të ardhura të ulëta
Për shumë shqiptarë të Michiganit që e kanë Green Card prej vitesh, pyetja nuk është më “a do të bëhet” por “kur do ta bëj hapin e fundit”. Ai hap është natyralizimi me formularin N-400 pranë USCIS — dhe kush aplikon sot duhet ta dijë se provimi qytetar ka ndryshuar: siç njofton USCIS, aplikantët që e dorëzojnë N-400 më 20 tetor 2025 ose më vonë bëjnë testin e ri qytetar të 2025-s, jo atë të vjetrin të 2008-s.
Testi i ri është me gojë, në intervistë. Oficeri ju bën deri në 20 pyetje nga një listë zyrtare prej 128 pyetjesh mbi historinë dhe qeverisjen e Shteteve të Bashkuara; për ta kaluar duhen 12 përgjigje të sakta, dhe provimi ndalon sapo arrini 12 të sakta ose 9 të gabuara. Krahasojeni me testin e 2008-s — 10 pyetje nga 100, me 6 të sakta — të cilin e bëjnë vetëm ata që aplikuan përpara 20 tetorit 2025. Përqindja e kalimit është e njëjtë, 60 për qind, por sasia e materialit për t’u mësuar është më e madhe: kush nis përgatitjen me listën e gabuar humbet javë të tëra. Materialet zyrtare të studimit, falas, janë në Qendrën e Burimeve për Shtetësinë të USCIS. Nëse dështoni në intervistën e parë, USCIS ju jep një provë të dytë brenda 60–90 ditësh, vetëm për pjesën që nuk e kaluat.
Kushtet e tjera nuk kanë ndryshuar. Duhet të jeni të paktën 18 vjeç dhe banor i përhershëm prej 5 vjetësh — ose 3 vjet nëse jeni i martuar dhe jetoni me bashkëshortin shtetas amerikan. Mund të aplikoni deri 90 ditë përpara mbushjes së afatit. Prania fizike kërkon të keni qenë në SHBA të paktën gjysmën e periudhës — 30 muaj nga 5 vjet, ose 18 muaj nga 3 — ndërsa një udhëtim i vetëm më i gjatë se 180 ditë mund të vërë në diskutim qëndrimin e vazhdueshëm, prandaj udhëtimet e gjata në Shqipëri e Kosovë duhen numëruar me kujdes përpara aplikimit. Duhet gjithashtu të keni jetuar të paktën tre muaj në shtetin ku aplikoni — për lexuesit tanë, në Michigan — dhe të tregoni karakter të mirë moral gjatë gjithë periudhës.
Tarifa standarde e N-400 është 710 dollarë kur aplikoni online dhe 760 dollarë në letër, pa tarifë të veçantë biometrie sipër saj; aplikimi online ju kursen 50 dollarë. Për familjet me të ardhura të ulëta ekzistojnë dy rrugë lehtësuese zyrtare: tarifa e zbritur prej 380 dollarësh për të ardhura familjare deri në 400 për qind të kufirit federal të varfërisë (vetëm në letër, me formularin përkatës) dhe përjashtimi i plotë nga tarifa me formularin I-912 për ata që marrin përfitime të bazuara në të ardhura ose janë nën 150 për qind të kufirit të varfërisë. Kontrollojeni gjithmonë shumën në skedarin zyrtar të tarifave të USCIS ditën që aplikoni — tarifa e gabuar e kthen aplikimin mbrapsht të pahapur.
Ka edhe lehtësime në provim për më të moshuarit, që shumë prindër shqiptarë nuk i dinë: rregullat e njohura si 50/20 dhe 55/15 u lejojnë aplikantëve 50 vjeç e lart me 20 vjet banim të përhershëm, përkatësisht 55 vjeç e lart me 15 vjet, ta bëjnë provimin qytetar në gjuhën amtare me përkthyes; ndërsa aplikantët 65 vjeç e lart me 20 vjet qëndrim studiojnë një listë të shkurtuar pyetjesh. Hapi i parë, sidoqoftë, është i njëjtë për të gjithë: numëroni vitet, muajt e pranisë dhe udhëtimet jashtë — dhe pastaj nisni studimin nga lista e 128 pyetjeve, jo nga ajo e vjetra.
