ANALIZË – Demokratët kundër politikave të Trump, çfarë ndryshon pas marrjes së kontrollit të Kongresit?

UASHINGTON, 5 nëntor /Al Jazeera/ – Fitorja e demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA dhe marrja e kontrollit të të dyja dhomave të Kongresit hap një kapitull të ri në përballjen me presidentin Donald Trump, sipas “Al Jazeera”.

Megjithatë, pavarësisht shumicës së fituar, demokratët do të përballen me pengesa të rëndësishme në përmbushjen e premtimeve të tyre, veçanërisht për uljen e kostos së jetesës, përfundimin e luftës me Iranin dhe kufizimin e politikave tregtare të presidentit amerikan.

Demokratët kanë premtuar të ulin kostot e energjisë, banesave, kujdesit shëndetësor dhe produkteve ushqimore, të kërkojnë përgjegjësi nga administrata Trump dhe të kundërshtojnë masat e ashpra të politikës së tij kundër emigracionit.

Megjithatë, ata nuk do të marrin zyrtarisht kontrollin e Kongresit deri në janar. Edhe pas kësaj date, mundësitë e tyre do të varen në një masë të madhe nga bashkëpunimi me republikanët.

Shumica e projektligjeve në Senat kërkojnë 60 vota për të kapërcyer pengesën procedurale të njohur si filibuster, e cila lejon zgjatjen e debatit dhe bllokimin e votimit. Edhe nëse demokratët arrijnë të miratojnë ligje, Trump mund t’i kundërshtojë ato përmes vetos presidenciale.

Presidenti ka paralajmëruar se do të përdorë këtë të drejtë për të bllokuar nismat e opozitës, duke deklaruar në një intervistë se do të vendosë veton ndaj çdo projektligji që nuk mbështet.

Tarifat tregtare, një nga sfidat kryesore

Një prej çështjeve më të vështira për demokratët do të jetë politika e tarifave tregtare të Trump, të cilat kanë ndikuar në rritjen e kostove për konsumatorët amerikanë.

Ekonomisti Dean Baker, bashkëthemelues i Qendrës për Kërkime Ekonomike dhe Politike, vlerëson se demokratët mund të përpiqen të ushtrojnë presion mbi administratën përmes mbikëqyrjes dhe hetimeve parlamentare.

Megjithatë, sipas tij, anulimi i tarifave do të jetë më i vështirë, pasi për këtë do të nevojitej mbështetje e konsiderueshme nga republikanët, për të kapërcyer edhe veton e presidentit.

Ndërkohë, Alex Jacquez, drejtues i politikave dhe advokimit në organizatën ekonomike “Groundwork Collaborative”, thekson se edhe në rast të heqjes së tarifave, çmimet nuk do të ulen menjëherë.

Ai e përshkroi këtë proces duke thënë se çmimet rriten si raketa, por zbresin si pendë, duke nënvizuar se ulja e tyre kërkon më shumë kohë.

Demokratët mund të përdorin gjithashtu komisionet parlamentare për të hetuar kompanitë që kanë rritur çmimet e produkteve ushqimore dhe faturat e energjisë elektrike.

Përmes thirrjes së drejtuesve të kompanive për të dhënë shpjegime dhe kërkesave për dokumente, ata mund të ushtrojnë presion mbi bizneset, megjithëse kjo nuk garanton uljen e çmimeve.

Hetime ndaj Trump dhe familjes së tij

Një tjetër prioritet i demokratëve pritet të jetë hetimi i veprimtarisë së administratës Trump dhe i interesave financiare të familjes së presidentit.

Laura Blessing, eksperte në Institutin e Çështjeve Qeveritare në Universitetin “Georgetown”, pret që demokratët të përdorin gjerësisht kompetencat e reja hetimore.

Sipas saj, kjo do të jetë fusha ku demokratët do të shpenzojnë më shumë kohë dhe burime.

Ata kanë sinjalizuar se do të shqyrtojnë mënyrën se si është krijuar pasuria e familjes Trump, si dhe zgjerimin e bizneseve të saj në sektorë si kriptomonedhat, dronët, inteligjenca artificiale dhe tregjet e parashikimeve.

Pasuria personale e presidentit është rritur me rreth 2,2 miliardë dollarë që nga fillimi i mandatit të tij, sipas deklarimeve financiare të publikuara më herët gjatë këtij viti.

Demokratët mund të hetojnë gjithashtu nëse donatorët e projektit të sallës së pritjes në Shtëpinë e Bardhë kanë përfituar trajtim të favorshëm nga administrata dhe nëse Departamenti i Drejtësisë ka ndërmarrë veprime kundër kundërshtarëve politikë të Trump.

Megjithatë, hetimet mund të përballen me pengesa ligjore, pasi zyrtarët e administratës mund të kundërshtojnë në gjykatë kërkesat për dorëzimin e dokumenteve dhe paraqitjen e dëshmitarëve.

Edhe nëse hetimet zbulojnë shkelje, nuk ka garanci se ato do të sjellin pasoja ligjore, pasi vendimi për ndjekjen penale mbetet në duart e Departamentit të Drejtësisë.

A mund të nisë një procedurë shkarkimi?

Një tjetër mundësi është nisja e procedurave për shkarkimin e zyrtarëve të administratës.

Në Kongres janë paraqitur tashmë kërkesa për shkarkimin e sekretarit të Mbrojtjes, Pete Hegseth, për disa arsye, përfshirë akuzat se ai ka ndërmarrë veprime ushtarake kundër Iranit pa kërkuar më parë miratimin e Kongresit.

Republikani Thomas Massie ka deklaruar se do të kërkojë zhvillimin e një votimi në Dhomën e Përfaqësuesve për këtë çështje.

Ndërkohë, Trump, i cili është përballur dy herë me procedura shkarkimi gjatë mandatit të tij të parë, ka përjashtuar mundësinë që një përpjekje e tretë ndaj tij të ketë sukses.

Fitorja e demokratëve u jep atyre kontrollin mbi komisionet parlamentare, mundësinë për të zhvilluar hetime dhe ndikim më të madh në miratimin e emërimeve të rëndësishme në Senat.

Por vetoja presidenciale dhe nevoja për mbështetjen e republikanëve, do të kufizojnë aftësinë e tyre për të ndryshuar drejtpërdrejt politikat e Trump. /