Nga “burrë shteti” në të dyshuar lidhje me mafien. Rënia e mitit të “Peshkaqenit”, ish-kreut të Policisë italiane
Gianni De Gennaro njihej si një njeri me karakter të fortë. Megjithatë, hetimet e fundit, në qendër të të cilave u gjend vetë ai, tronditën figurën e një prej drejtuesve më të fuqishëm të sigurisë italiane.
Gjatë një karriere që zgjati pothuajse gjysmë shekulli, De Gennaro mbajti poste të rëndësishme në institucionet e sigurisë së shtetit italian, duke nisur nga drejtimi i Policisë e deri te drejtimi i shërbimeve të inteligjencës.
Kur mori drejtimin e Drejtorisë së Hetimeve Antimafia (DIA), një strukturë që mund të krahasohet me FBI-në amerikane, ai përdori një krahasim mjekësor për të shpjeguar funksionimin e institucioneve policore: skuadra e hetimeve ishte urgjenca, kuestura ishte spitali, ndërsa DIA ishte klinika universitare që merrej me rastet më të ndërlikuara.
Hetimet për çështjen Borsellino
Në fund të jetës, De Gennaro u përball me akuza për devijimin e hetimeve lidhur me vrasjen e gjyqtarit antimafia Paolo Borsellino dhe masakrën e Via D’Amelio. Ai pritej të paraqitej në gjykatë më 1 dhjetor për të dhënë dëshminë e tij.
Këto akuza përbënin një përmbysje të jashtëzakonshme të historisë personale dhe profesionale të De Gennaros. Njeriu që kishte ndihmuar në luftën kundër mafies dhe në përgatitjen e procesit të madh gjyqësor të Palermos gjendej tashmë vetë nën dyshime për ndërhyrje në hetimet e një prej krimeve më të rënda mafioze.
Marrëdhënia e tij me gjyqtarin Giovanni Falcone kishte qenë veçanërisht e ngushtë. Falcone shprehte një besim të jashtëzakonshëm ndaj tij dhe e konsideronte një bashkëpunëtor të pazëvendësueshëm.
Nga lufta kundër mafies te drejtimi i sigurisë italiane
De Gennaro ishte një polic i aftë në hetime dhe në zbulimin e personave të kërkuar nga drejtësia. Ai fitoi besimin e autoriteteve amerikane gjatë hetimit të njohur si “Pizza Connection”, që zbuloi lidhjet ndërmjet trafikut të drogës në Sicili dhe Shtetet e Bashkuara.
Karriera e tij vazhdoi me emërimin në krye të Policisë italiane dhe më pas në drejtimin e Departamentit të Informacionit për Sigurinë (DIS).
Megjithatë, kjo rrugë profesionale u shoqërua edhe me polemika, veçanërisht pas ngjarjeve të samitit të G8 në Gjenovë, në vitin 2001.
Më vonë, De Gennaro kaloi edhe në drejtimin e institucioneve dhe kompanive të rëndësishme, përfshirë Leonardo dhe Banca Popolare di Bari.
Ai ishte një figurë që vepronte shpesh larg vëmendjes publike, por që kishte lidhje të forta me qendrat e vendimmarrjes shtetërore, politike dhe ekonomike.
Një karakter i fortë dhe një rrjet i gjerë informacioni
De Gennaro përshkruhej si një njeri që rrallë e humbiste qetësinë, me vetëbesim të madh dhe aftësi për të përballuar situata të vështira. Miqtë e tij besonin se edhe hetimi i Prokurorisë së Caltanissetta-s nuk do ta trondiste rëndë.
Përveç nofkës “Lo Sbirro” (Polici), ai njihej edhe si “Lo Squalo”, (Peshkaqeni).
Një nga karakteristikat kryesore të pushtetit të tij ishte zotërimi i informacionit. Për shkak të posteve që mbante, ai kishte njohuri për çështje dhe zhvillime që mbeteshin jashtë vëmendjes së shumicës së njerëzve.
Ai besonte se policia dhe mafia kishin një element të përbashkët: domosdoshmërinë për të vepruar. Por dallimi themelor, sipas tij, qëndronte te mënyra se si përdorej forca.
Fillimet e karrierës në vitin 1973
De Gennaro hyri në Polici në vitin 1973. Fillimisht punoi në strukturat hetimore, ku u dallua për intuitën, guximin dhe aftësinë për të vepruar në terren.
Ai mbështeste idenë se hetimet duhej të zhvilloheshin me gjakftohtësi, pa ndjenja hakmarrjeje dhe pa ndikime personale. Sipas filozofisë së tij profesionale, polici duhej t’u shërbente institucioneve dhe jo individëve apo forcave politike.
Kjo qasje i mundësoi të punonte me qeveri të drejtuara si nga e djathta, ashtu edhe nga e majta.
Megjithatë, marrëdhënia e tij e ngushtë me ish-drejtuesin e Policisë së Palermos, Arnaldo La Barbera, u bë më vonë një nga elementet që tërhoqi vëmendjen e hetuesve të Caltanissetta-s.
Sipas hipotezave të hetimit, kjo marrëdhënie mund të kishte rëndësi për të kuptuar përgjegjësitë e mundshme në devijimin e hetimeve për masakrën e Via D’Amelio.
Marrëdhënia me Giovanni Falcone
Takimi me Giovanni Falcone ishte një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së De Gennaros.
Gjyqtari nga Palermo dhe polici me origjinë nga Kalabria krijuan një marrëdhënie të thellë besimi profesional.
Ata bashkëpunuan në hetimin “Pizza Connection”, ndoqën rrugët e trafikut ndërkombëtar të drogës ndërmjet Sicilisë dhe Shteteve të Bashkuara dhe punuan për kapjen e personave të kërkuar nga drejtësia.
Besimi që Falcone kishte ndaj De Gennaros u shndërrua në një nga elementet më të rëndësishme të reputacionit të tij.
Pas vrasjes së Falcones, më 23 maj 1992, fakti që De Gennaro kishte qenë një nga bashkëpunëtorët e tij më të afërt mori edhe një rëndësi të veçantë morale.
Përplasja me prokuroren Ilda Boccassini
Me kalimin e viteve, De Gennaro u shndërrua nga një hetues i rëndësishëm në një drejtues me ndikim të madh në aparatin shtetëror. Ai e kuptonte se qeveritë ndryshonin, ndërsa institucionet dhe strukturat e sigurisë vazhdonin të funksiononin.
Në këtë periudhë ndodhi edhe prishja e marrëdhënies së tij me prokuroren Ilda Boccassini. Të dy kishin qenë të lidhur nga bashkëpunimi me Giovanni Falconen dhe nga përvoja e përbashkët në luftën kundër mafies. Në librin e saj “La stanza numero 30”, Boccassini përshkruan një takim të zhvilluar në nëntor të vitit 2000.
Sipas rrëfimit të saj, De Gennaro, në atë kohë drejtues i Policisë, i kishte kërkuar të reflektonte mbi nismat gjyqësore kundër Silvio Berlusconit, për të shmangur cenimin e ekuilibrave delikatë institucionalë. Boccassini e interpretoi këtë ndërhyrje si një tradhti ndaj parimeve që kishin mbrojtur së bashku. Ky episod shënoi fundin e miqësisë së tyre.
G8 në Gjenovë dhe skandali i dhunës policore
Ngjarjet e korrikut 2001 në Gjenovë përbëjnë një tjetër kapitull të rëndësishëm në historinë e De Gennaros. Gjatë samitit të G8, ndërhyrjet e Policisë në shkollën Diaz dhe në qendrën Bolzaneto u shoqëruan me dhunë ndaj protestuesve, shkelje të të drejtave themelore dhe manipulim provash.
Në atë kohë, De Gennaro ishte drejtuesi i përgjithshëm i Policisë italiane. Për një pjesë të opinionit publik, ai u kthye nga simbol i luftës kundër mafies në simbol të përgjegjësisë institucionale për dhunën e ushtruar gjatë protestave.
Ai nuk dha dorëheqjen në atë moment dhe mbrojti qëndrimin e strukturave policore.
Në qershor të vitit 2007, De Gennaro u vu nën hetim për dyshime se kishte nxitur dëshmi të rreme në kuadër të hetimeve për ngjarjet në shkollën Diaz. Po atë vit, ai u largua nga drejtimi i Policisë, pas një ndryshimi që ishte rënë dakord më parë. Në vitin 2011, Gjykata e Kasacionit e shpalli përfundimisht të pafajshëm për këtë çështje, duke vendosur se fakti penal nuk ekzistonte. Megjithatë, polemikat për ngjarjet e Gjenovës vazhduan të mbeteshin pjesë e historisë së tij publike.
Postet e larta pas largimit nga Policia
Largimi nga drejtimi i Policisë nuk shënoi fundin e karrierës së De Gennaros. Ai vijoi të merrte detyra të rëndësishme në administratën dhe ekonominë italiane. Ndër përgjegjësitë që mbajti ishin menaxhimi i emergjencës së mbetjeve në Kampania, drejtimi i strukturave të inteligjencës, detyra pranë qeverisë së Mario Montit dhe angazhimi në kompaninë Finmeccanica, e njohur më vonë si Leonardo.
Ai u përfshi gjithashtu në çështje që lidheshin me projektin e urës mbi Ngushticën e Mesinës. Pavarësisht ndryshimeve politike, De Gennaro ruajti marrëdhënie të forta me Shtetet e Bashkuara dhe me drejtues të rëndësishëm të financës dhe industrisë italiane.
Pas skandalit që përfshiu Banca Popolare di Bari, ai mori drejtimin e kësaj banke. Ndërkohë, vëllai i tij, Andrea De Gennaro, arriti postin e komandantit të përgjithshëm të Guardia di Finanza-s.
Nga figurë e rëndësishme e shtetit në objekt hetimi
Kapitulli i fundit i jetës së De Gennaros u karakterizua nga hetimet për devijimin e dyshuar të hetimeve të masakrës së Via D’Amelio. Për një njeri që kishte ndërtuar reputacionin e tij mbi luftën kundër mafies dhe bashkëpunimin me Giovanni Falconen, përfshirja në këtë çështje përfaqësonte një përmbysje të rëndë të pozitës së tij publike.
Marr me shkurtime nga Il Messaggero