A mund t’ju ndihmojë inteligjenca artificiale të përcaktoni sa para ju duhen për t’u pensionuar?
Inteligjenca artificiale është pjesë e përditshmërisë, nga përgatitja e prezantimeve e deri te kërkimi shkencor. Një pyetje kryesore shtrohet për shumë punonjës: a mund të përdoret AI për të llogaritur nëse dikush do të ketë mjaft para për t’u pensionuar në moshën që planifikon?
Sipas CBS News, studime të fundit tregojnë se rreth 20% e njerëzve përdorin chatbot-e për këshilla financiare, dhe punonjësit që përdorin AI në punë janë dy herë më të prirur ta përdorin atë për planifikimin e pensionit. Nga ana tjetër, shumë amerikanë thonë se do të duhet të punojnë mesatarisht katër vjet më shumë sesa dëshirojnë për shkak të rritjes së shpenzimeve dhe kursimeve të pamjaftueshme. Balanca mesatare në planet pensionale është rreth 40,000 dollarë, larg shifrës prej 1.5 milion dollarësh që shumë raportojnë se u nevojitet për një pension të rehatshëm, dhe ekziston rrezik që pagesat e Social Security të ulen deri në 20% brenda gjashtë vjetësh nëse nuk ndërhyhet në kohë.
AI mund të ofrojë një pikënisje të dobishme për pyetjet bazë të planifikimit, veçanërisht përmes simulimeve të llojit Monte Carlo, që testojnë mijëra skenarë të ndryshëm për të vlerësuar probabilitetin që kursimet të mjaftojnë gjatë gjithë jetës. Sipas përvojave të këshilltarëve financiarë, këto mjetet mund të gjenerojnë sugjerime praktike dhe të ndihmojnë përdoruesit të kuptojnë pasojat e ndryshimeve në kursim, ritmin e tërheqjeve dhe rreziqet e tregjeve.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë për kufizimet e modeleve gjeneruese. Ekonomisti Laurence Kotlikoff vëren se AI shpesh e trajton planifikimin sipas paradigmave konvencionale, në vend që të mbrojë klientin nga rreziku i jetës së gjatë, dhe se aplikacionet mund të bëjnë gabime në parashikimet e Social Security për shkak të kompleksitetit të rregullave. Profesorë të tjerë të financave theksojnë se modelet e AI mund të mos optimizojnë çështjet tatimore, të mos kapin nuancat rregullatore dhe nuk janë të lidhura me detyrime ligjore të klientit si një këshilltar fiduciary. Kur u testuan tre chatbot-e për një rast hipotetik të një personi 50-vjeçar, përgjigjet ndryshonin: disa prognozonin një pension të ngushtë por të mundshëm, ndërsa të tjerë ishin më pesimistë; shumica bënin supozime për jetesën deri në moshën 90-vjeçare dhe nuk modelonin me saktësi taksat apo kostot e kujdesit afatgjatë.
Një pengesë e madhe mbetet edhe frika nga investimi: shmangia e rrezikut shpesh çon në mbajtjen e kursimeve në instrumente që japin kthime më të ulëta se inflacioni, duke dëmtuar fuqinë blerëse me kalimin e kohës. Shumë këshilltarë shohin një mundësi që AI të ndihmojë ata që nuk kanë akses te profesionistët financiarë, por theksojnë se ndryshimi i sjelljes është po aq i rëndësishëm sa informacioni teknik. Për këdo që e përdor AI për planifikimin e pensionit, rekomandohet verifikimi i rezultateve me një këshilltar të licencuar dhe rishikimi i supozimeve kryesore, raporton CBS News.
