Ligji i ri në Kanada hap rrugën për shtetësi: Mijëra amerikanë me rrënjë kanadeze mund të përfitojnë

Një ndryshim në Ligjin e Shtetësisë së Kanadasë ka bërë që shumë amerikanë me lidhje familjare përtej kufirit të kontrollojnë nëse kualifikohen për një pasaportë të re.

Interesi vjen pas një përditësimi të fundit të ligjit që zgjeron kush mund të pretendojë shtetësinë përmes prejardhjes, duke lehtësuar kufizimet gjeneracionale që kishin bllokuar të drejtën për dekada. Si rezultat, shumë amerikanë me prindër ose gjyshër kanadezë mund të kualifikohen.

Për t’u kualifikuar, aplikantët duhet të përfshihen në kategorinë “grandfathered”, që do të thotë se prindi i tyre duhet të konsiderohet tashmë qytetar kanadez përmes prejardhjes, tha për USA TODAY Audrey Macklin, profesoreshë e së drejtës në Universitetin e Torontos.

Sipas American Immigration Council, rreth 5.1% e emigrantëve që jetojnë në Michigan janë nga Kanadaja. Ndërsa Neilsberg Research thotë se Michigan ka numrin e katërt më të madh të emigrantëve kanadezë në SHBA, rreth 36,000 persona. Në vitin 2013, legjislatura e Michigan deklaroi se rreth 165,000 banorë kanë origjinë francezo-kanadeze.

A kualifikohem për shtetësi kanadeze sipas ligjit të ri?

Ndryshimi zbatohet vetëm për personat e lindur para 15 dhjetorit 2025. Në të ardhmen, prindërit kanadezë që kanë fëmijë të lindur ose të adoptuar jashtë vendit përtej brezit të parë duhet të kenë jetuar në Kanada për të paktën tre vite para lindjes ose adoptimit që shtetësia të kalojë tek fëmija.

Ju mund të kualifikoheni nëse:

• Jeni lindur para 15 dhjetorit 2025
• Të paktën një prind konsiderohet qytetar kanadez përmes prejardhjes
• Mund të provoni lidhjen familjare me dokumente zyrtare

Nuk kualifikoheni nëse:

• Prindi juaj nuk njihet si qytetar kanadez përmes prejardhjes
• Jeni lindur pas 15 dhjetorit 2025 dhe prindi nuk ka jetuar në Kanada për të paktën tre vite para lindjes/adoptimit

Çfarë dokumentesh kërkohen?

Aplikantët zakonisht duhet të paraqesin certifikata lindjeje, martese dhe vdekjeje, si dhe dokumente emigracioni ose regjistra census për të vërtetuar lidhjen direkte me një paraardhës të lindur në Kanada.

Është e rëndësishme të dihet se kualifikimi nuk garanton miratim. Procesi mund të jetë i ndërlikuar dhe kërkon shumë dokumente, ndërsa shqyrtimi i aplikimeve mund të zgjasë muaj.

Rritje e aplikimeve, por edhe pengesa

Sipas IRCC, midis 15 dhjetorit dhe 31 janarit janë marrë rreth 12,430 aplikime për dëshmi shtetësie nga e gjithë bota, ku rreth 3,000 persona janë konfirmuar si qytetarë kanadezë falë ligjit të ri.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se provimi i shtetësisë përmes prejardhjes mund të jetë një “makth burokratik”, sidomos kur kërkohet gjurmimi i historisë familjare për shumë breza. Koha e përpunimit të aplikimeve arrin rreth 10 muaj.

Kërkimi i dokumenteve gjenealogjike

Qeveria kanadeze po i orienton aplikantët drejt burimeve gjenealogjike, ndërsa kërkesa është rritur ndjeshëm. Library and Archives Canada disponon regjistra census dhe dokumente historike që mund të ndihmojnë në verifikimin e prejardhjes.

Kërkimet online janë rritur ndjeshëm: nga rreth 12,000 kërkime në ditë në fund të vitit 2025, në rreth 60,000 aktualisht.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se nuk është e lehtë të gjesh të gjitha dokumentet në një vend të vetëm dhe procesi mund të jetë frustrues për shumë aplikantë.

Tarifat në kalimet kufitare Michigan–Kanada

• Gordie Howe Bridge: $5.75 (ose $8 CAD) për automjet standard
• Ambassador Bridge: $10 në hyrje dhe $10 në kthim
• Detroit–Windsor Tunnel: $9 (dhe $8.25 CAD në kthim)
• Blue Water Bridge (Port Huron): $4.50 në hyrje dhe $7 CAD në kthim
• Sault Ste. Marie Bridge: $4.50 në hyrje dhe $6.30 CAD në kthim