Pse Tajvani është pika kryesore e përplasjeve midis SHBA-së dhe Kinës
Takimi në Pekin midis Presidentit Trump dhe Xi Jinping vendos në qendër të bisedimeve një çështje që Pekini e konsideron thelbësore: Tajvani. Kina e ka quajtur ishullin “bërthama e interesave të saj”, dhe ripërforcon synimin e ribashkimit, duke lënë të hapur edhe mundësinë e përdorimit të forcës.
Tajvani, megjithëse ndan histori, gjuhë dhe tradita me Kinën, ka ndjekur një rrugë të ndryshme gjatë rreth 80 viteve të fundit: është një shtet vetëqeverisës me demokraci dhe ekonomi kapitaliste të zhvilluar. Sipas CBS News, sondazhet tregojnë se më pak se 10% e popullsisë mbështet ribashkimin me Kinën, ndërsa frika nga një sundim komunist po rritet. Zëvendësministri i Jashtëm i Tajvanit, Chen Ming-chi, tha se pas përparimit të demokracisë banorët e kanë të çmuar lirinë e shprehjes dhe nuk do të pranonin modelin “një vend, dy sisteme”.
Tajvani ka edhe rëndësi strategjike ekonomike: prodhon mbi 90% të çipave më të avancuar në botë, komponentë të domosdoshëm për inteligjencën artificiale dhe sistemet e mbrojtjes, dhe përbën një nyjë kritike në zinxhirin global të furnizimit. Jonathan Czin i Qendrës për Kinën pranë Institutit Brookings vë në dukje se ka shumë në lojë në marrëdhënien SHBA–Tajvan dhe se rëndësia e saj nuk duhet nënvlerësuar.
Beogrupi ushtarak i Kinës rrit tensionet duke kryer stërvitje pranë Tajvanit, dhe ekspertët paralajmërojnë se ishulli mbetet vendi i vetëm ku një konflikt i hapur mes forcave amerikane dhe kineze është i mundshëm. Shtetet e Bashkuara kanë mbajtur për dekada angazhimin e tyre për të mbrojtur aleatin e vogël aziatik, duke siguruar ndihmë ushtarake vjetore; pako armësh prej 10 miliardë dollarësh u bë publike në dhjetor dhe një paketë e re 14 miliardë dollarëshe është në pritje të nënshkrimit presidencial. Në Tajvan ka shqetësim se qëndrimi transaksional i Presidentit Trump mund të çojë në shkëmbime ku shitjet e armëve zëvendësohen me koncesione të tjera.
Chen Ming-chi shprehu besimin se Shtetet e Bashkuara janë një aleat i besueshëm dhe se Tajvani mund të mbështetet tek partneri i tij strategjik, raporton CBS News. Përballja mbi statusin e Tajvanit pritet të mbetet një nga çështjet më delikate dhe vendimtare në marrëdhëniet ndërmjet Pekinit dhe Uashingtonit.
