Debati për Nënseksionin 702 ngre shqetësime në komunitetet e Michiganit
Nën mbrojtjen e Amendamentit të Katërt, amerikanët duhet të jenë të mbrojtur nga kontrollime dhe sekuestrime të padrejta, por një mjet federal i fuqishëm mbikëqyrjeje po sfidon atë të drejtë kushtetuese. Në qendër të debatit është Nënseksioni 702 i Ligjit për Mbikëqyrjen e Inteligjencës së Huaj (FISA), që lejon agjencitë amerikane të kapin komunikimet elektronike të objektivave të huaja, por shpesh përfshin edhe të dhënat e shtetasve amerikanë pa urdhër gjykate.
Sipas michiganpublic, kjo praktikë godet veçanërisht komunitetet e imigranteve në Michigan, ku lidhjet familjare dhe komunikimet me të afërmit jashtë vendit mund t’i fusin njerëzit në një databazë të zyrave të inteligjencës. Ekspertë të mbrojtjes së qeverisjes thonë se kur agjencitë mbledhin komunikimin e një personi të huaj, ato shpeshherë përfshijnë edhe mesazhet dhe thirrjet e shtetasve amerikanë që kanë komunikuar me atë person.
Një prej shqetësimeve kryesore është ajo që aktivistët e lirisë civile e quajnë “vrimë pasqyrë” (backdoor search): pasi të dhënat mbledhen nën premisat e inteligjencës së huaj, agjencitë federale mund të kërkojnë më vonë informacion për amerikanët pa pasur nevojë për urdhër gjykate. Ndonëse disa ligjvënës mbrojnë autoritetet e mbikëqyrjes, duke thënë se ndryshimet e reja kanë përmirësuar zbatimin dhe transparencën, kritikët vazhdojnë t’i konsiderojnë këto hapa të pamjaftueshëm për të garantuar privatësinë.
Problemet praktike nuk janë vetëm teorike: auditimet kanë dokumentuar abuzime. Në vitin 2021, FBI-ja raportoi pothuajse 3 milionë kërkime për persona amerikanë; auditimi zbuloi se rreth 278,000 prej këtyre kërkimeve nuk ishin në përputhje me rregullat. Mes rasteve të përmendura ishin kërkime mbi protestues, donatorë të fushatave, zyrtarë publikë, gazetarë, kolegë dhe ish-partnerë.
Për t’u përgjigjur shqetësimeve, në fillim të vitit 2024 u paraqit në Kongres Reforma për Inteligjencën dhe Sigurinë e Amerikës (RISAA), një paketë me 56 ndryshime synuese për të parandaluar keqpërdorimet e mëtejshme. Mes masave të reja ishte kërkesa që përpara se një agjent të nxjerrë informacione për një shtetas amerikan nga databaza, të merret miratimi paraprak i një mbikëqyrësi të FBI-së ose i një avokati. Disa ligjvënës, si Steny Hoyer, argumentuan se rinovimi i FISA-s është i nevojshëm për të luftuar kërcënimet e huaja ndaj sigurisë kombëtare.
Shtetet e përfaqësuara në Michigan shprehën shqetësime të ndryshme mbi mbikëqyrjen: përfaqësuesja Haley Stevens shprehu dyshime nëse mjetet e fuqishme të mbikëqyrjes mund të mbahen nën kontroll, duke përmendur raste të mëparshme të keqmenaxhimit dhe rënies së besimit në organet e pavarura të vlerësimit. Nga ana tjetër, ligjvënëse si Pramila Jayapal theksuan se reforma nuk zgjidh problemin themelor kushtetues dhe kërkuan siguri më të madhe që organet të kërkojnë urdhër gjykate para qasjes në të dhënat sensitive të amerikanëve.
Debati i ashpër në Dhomën e Përfaqësuesve la pa një zgjidhje afatgjate; ligjvënësit miratuan një zgjatje 45-ditore që skadon më 12 qershor 2026 dhe përkrahësit shpresojnë të sigurojnë më pas një rinovim trevjeçar. Raporton michiganpublic se shqetësimet e komuniteteve dhe mosmarrëveshjet partiake do të vazhdojnë të ndikojnë negociatat për mënyrën se si do të përdoren këto autoritete të mbikëqyrjes.
