Të arratisurit iranian: frikë se SHBA do të lejojë mbijetesën e një regjimi shumë të rrezikshëm
Ndërsa përpjekjet për një marrëveshje midis SHBA-së dhe Iranit kanë pasur ngritje e rënie, dhuna dhe shtypja brenda vendit vazhdojnë të hedhin dyshime për të ardhmen. Grupet për të drejtat e njeriut raportojnë rritje të ekzekutimeve dhe shenja të rikëmbjes së shtypjes së ashpër, ndërsa disa iranianë që kanë ikur prej vendit thonë se frika nga përkeqësimi i dhunës është bërë arsye kryesore për ikjen.
Siç raporton CBS News, dy vëllezër nga Irani, të cilët morën pjesë në valët e protesta antiqeveritare të vitit 2022 dhe sërish në demonstratat e mëvonshme në janar, u detyruan të largoheshin më 13 maj pas muajsh në fshehtësi. Ata u vendosën në rajonin kurd të Erbilit, ku thanë se i kanë lënë pas familjet, studimet dhe jetën e përditshme, sepse rreziku i arrestimit dhe ekzekutimit ishte i menjëhershëm. Protestat e nisura pas vdekjes së Mahsa Amini dhe shtypja që pasoi i shtynë ata drejt arratisjes.
Qeveria ka shtypur me forcë demonstratat, duke shkaktuar arrestime masive dhe plagosje, ndërsa raportet e organizatave të drejtave të njeriut përmendin dhjetëra mijëra të ndaluar. Sipas organizatës Hengaw, rreth 40,000 persona u arrestuan gjatë valës së protestave, ndonëse shumica janë liruar më pas; organizata raporton gjithashtu se 31 persona janë dënuar me vdekje dhe 15 janë ekzekutuar deri tani. Vëllezërit tregojnë se në zonat kurde ka më shumë posto kontrollesh, kontrollimesh të telefonave dhe dokumentave, dhe se njerëzit shpesh akuzohen për spiunazh ose arrestohen për vetëm ruajtjen e fotografive të vendbanimeve të sulmuara.
Sipas CBS News, të arratisurit thonë se nuk kanë plane për t’u kthyer derisa Republika Islamike të qëndrojë në pushtet dhe shpresojnë që zëri i tyre të shtyjë komunitetin ndërkombëtar të kërkojë ndryshim më të thellë sesa thjesht negociata mbi Hormuzin apo programin bërthamor. Ata paralajmërojnë se trajtimi i popullsisë brenda vendit është tregues i asaj çfarë ky regjim mund të bëjë më gjerë, dhe kërkojnë që bota t’u kushtojë vëmendje vuajtjeve të iranianëve.
