Çfarë duhet të dini për Southern Poverty Law Center
Southern Poverty Law Center (SPLC) u akuzua të martën për mashtrim federal, duke pretenduar se ka paguar në mënyrë të papërshtatshme informatorë për të infiltruar grupe ekstremiste pa informuar dhuruesit për këto pagesa, tha prokurori i përgjithshëm në detyrë Todd Blanche.
CEO i SPLC-së, Bryan Fair, deklaroi se pagesat u bënë ndaj informatorëve të fshehtë për të monitoruar kërcënimet e dhunës nga grupet ekstremiste dhe se informacionet e grumbulluara shpesh i ndaheshin FBI-së dhe agjencive të tjera të zbatimit të ligjit. Sipas Fair, këto informacione kanë ndihmuar në shpëtimin e jetëve njerëzore.
Departamenti i Drejtësisë pretendon se organizata e të drejtave civile ka mashtruar dhuruesit duke përdorur paratë e tyre për të financuar ekstremizmin që vetë pretendon ta luftojë. Aktakuza thotë se pagesa prej së paku 3 milionë dollarësh u bë ndaj informatorëve të lidhur me Ku Klux Klan, Aryan Nations, Partinë Nacionaliste Socialiste të Amerikës dhe grupe të tjera gjatë periudhës 2014-2023. Akuzat përfshijnë mashtrim përmes rrjetit, mashtrim bankar dhe komplot për pastrim parash, dhe janë ngritur në Alabama, ku është baza e SPLC-së.
Historia dhe veprimtaria e SPLC-së
Organizata u themelua para 55 vitesh nga avokati nga Alabama, Morris Dees, si një praktikë ligjore që mbështeste të drejtat civile për personat në nevojë dhe të përjashtuar. Në atë kohë, legjislacioni federal dhe vendimet e gjykatës së lartë po përpiqeshin të rrëzonin ndarjet racore të epokës Jim Crow, por rezistenca ishte e përhapur në jug.
Dees dhe avokati Joe Levin morën përsipër shumë çështje falas kundër diskriminimit, duke ndihmuar në desegregimin e ambienteve rekreative dhe integrimin e forcave të policisë së Alabamasë.
Në vitet 1980, organizata nisi monitorimin e organizatave supremaciste të bardha në SHBA, duke e quajtur fillimisht “Klanwatch” për Ku Klux Klan dhe më pas e zgjeruar në “Projektin e Inteligjencës” për të përfshirë grupe të tjera ekstremiste.
Ky monitorim ka shkaktuar kundërshti; për shembull, në vitin 1983, anëtarë të KKK-së tentuan të djegin zyrat e SPLC-së në Montgomery si hakmarrje për paditë kundër grupeve të tyre. Tre anëtarë u arrestuan dhe dënuan për këtë ngjarje.
SPLC ka përdorur informatorë të paguar për të infiltruar grupet ekstremiste dhe për të mbledhur informacione, shpesh duke i ndarë ato me autoritetet lokale dhe federale, si një mënyrë për të monitoruar kërcënimet ndaj sigurisë publike. Ky program mbahej sekret për sigurinë e informatorëve.
Organizata është financuar kryesisht nga kontributet e dhuruesve dhe deri në tetor 2023 kishte një fond prej afërsisht 732 milionë dollarësh.
Kritika dhe polemika
SPLC ka qenë subjekt kritikash nga konservatorët, të cilët e konsiderojnë përfshirjen e disa grupeve në raportet e organizatës si shpifëse ndaj pikëpamjeve të tyre. Për shembull, organizata konservatore fetare Focus on the Family është përfshirë për retorikën antigjithëpërfshirëse ndaj komunitetit LGBTQ+.
Kritikat u intensifikuan pas vrasjes së aktivistit konservator Charlie Kirk në vitin 2025, kur FBI vendosi të ndërpresë marrëdhëniet me SPLC, duke e akuzuar atë për përdorimin e “hartës së urrejtjes” dhe për kthimin e organizatës në një “makineri shpifjesh politike”.
Aktakuza pretendon se SPLC ka marrë në mënyrë mashtruese fonde nga dhuruesit, duke mos u informuar se disa nga paratë përdoren për të paguar anëtarë të grupeve ekstremiste. Sipas ekspertëve ligjorë, kjo është një qasje e pazakontë ligjore, sepse zakonisht akuzat për mashtrim ndaj organizatave jofitimprurëse lidhen me keqpërdorimin personal të fondeve.
Avokatë mbrojtës argumentojnë se heshtja mbi detajet taktike nuk është një formë mashtrimi, por një masë sigurie në punën inteligjente dhe se qasja e prokurorisë për ta cilësuar këtë si krim është një tejkalim i madh i kompetencave.
Gjithashtu, organizata të tjera kanë përdorur çështje të fshehta dhe informatorë në veprimtaritë e tyre, përfshirë grupin konservator Project Veritas dhe organizata të lidhura me çështje të abortit.
Sipas Fair, programi i informatorëve u krijua si përgjigje ndaj periudhës së rrezikut të shtuar të dhunës gjatë lëvizjes për të drejtat civile në SHBA, duke u fokusuar në parandalimin e sulmeve dhe ruajtjen e jetëve njerëzore.
