Gavin Newsom kërkon të ndalojë strategjinë fiskale “blej, huazo, vdes”
Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, ka kërkuar që ligjvënësit të mbyllin një praktikë fiskale të njohur si “blej, huazo, vdes”, të cilën ai e përshkruan si një mënyrë që lejon personat shumë të pasur të shmangin pagesën e taksave mbi fitimet e patjetërsuara. Shtimi i pasurisë së papaguar dhe përdorimi i saj si kolateral për të marrë hua ka ndezur debatin mbi pabarazinë e të ardhurave dhe mënyrën si taksohen të pasurit.
Siç raporton CBS News, strategjia funksionon me tre hapa: blihen asete që priten të rriten në vlerë, si aksionet, prona ose vepra arti; këto asete përdoren si kolateral për të marrë hua që financojnë shpenzimet pa shitur asete dhe pa shkaktuar taksë mbi fitimet; dhe, në rast vdekjeje, pasuritë trashëgohen me një “bazë të rishikuar” në vlerën e tyre të tregut në momentin e vdekjes, duke fshirë fitimet kapitale të papaguara. Për shembull, raportime të tjera lidhin përdorimin e këtij rregulli me figura si Elon Musk dhe John Malone, dhe Newsom ka kërkuar nga Kongresi që të mbyllë atë që e quan një përfitim fiskal të rezervuar për më të pasurit.
Analizat e pavarura sugjerojnë se praktika nuk është aq e përhapur sa po paraqitet ndonjëherë. Një studim i Tax Policy Center vuri në dukje se, duke u bazuar te huatë vjetore të përkohshme të 1% më të pasur, kjo strategji përbënte vetëm 1–2% të të ardhurave të tyre ekonomike mbi dy dekada. Ekspertë si Adam Michel i Cato Institute e konsiderojnë këtë problem të kufizuar, ndërsa studiues të tjerë, si Edward Fox dhe Zachary Liscow, theksojnë se strategjia dominonte më shumë në ruajtjen e të ardhurave të lëngshme dhe në lehtësimin e rritjes së fitimeve të papaguara përmes mbajtjes së aseteve. Ndërkohë, pasuria e miliarderëve të Shteteve të Bashkuara ka vazhduar të rritet; institutet e pavarura vlerësojnë se 905 miliarderë zotërojnë miliarda dollarë kombinim, çka nxit propozime të reja fiskale si një taksë për pasurinë e papaguajtur ose taksa shtesë ndëkombëtare për më të pasurit. Disa ligjvënës kanë propozuar zgjidhje federale, përfshirë projektligje që synojnë tatim mbi pasurinë neto dhe masa për të parandaluar largimin e qytetarëve me vlera të mëdha nga vendi, por këto nisma do të përballen me sfida ligjore dhe politike.
Sipas CBS News, debati pritet të vazhdojë ndërsa ligjvënësit dhe ekspertët diskutojnë midis ndryshimeve drejt një takse mbi pasurinë, rritjes së normave të taksave mbi fitimet kapitale ose zgjidhjeve të tjera më të thjeshta që nuk ngrenë pyetje kushtetuese të rëndësishme.
