Nis misioni për të shpëtuar teleskopin hapësinor Swift
Në një operacion me kosto të ulët dhe rrezik të lartë, kompania private Katalyst Space, në bashkëpunim me NASA-n dhe Northrop Grumman, dërgoi në hapësirë satelitin robotik LINK për të kapur dhe ripërtërirë teleskopin Neil Gehrels Swift, i cili po humb lartësi dhe rrezikon të bjerë në atmosferë brenda vitit. Pegasus XL, i nisur nga avionja “Stargazer” L-1011 nga baza e testimeve të fluturimit në Wallops Island, u hodh nga lartësia rreth 40,000 këmbësh dhe vendosi LINK në orbitë pas ndezjes së tre fazave të raketës me karburant të ngurtë.
Siç raporton CBS News, sateliti LINK u projektua, ndërtua dhe testua brenda tetë muajsh nën një kontratë prej 30 milionë dollarësh që përfshinte edhe kostot e raketës Pegasus XL dhe avionit bartës. Nisja u vonua për tre ditë për shkak të motit dhe një problemi softuerik, dhe stafi i kontrollit të fluturimit pritet të kryejë një seri verifikimesh të detajuara pasi të konfirmohet shtrirja e paneleve diellore.
Plani operativ parashikon që LINK të afrohet me Swift dhe të kapet me ndihmën e tre krahëve robotikë, duke u lidhur në një flange që përdorej për transportin tokësor. Pas kapjes, motorët jonikë me konsum të ulët por efikas do të ngrijnë teleskopin në rreth 370 milje lartësi, duke i dhënë misionit të Swift rreth dhjetë vjet shërbim shtesë në detektimin e shpërthimeve më të fuqishme në universit.
Swift u nis në 2004 për të monitoruar shpërthimet e rrezeve gamma, dhe ka qenë instrumenti kryesor i zbulimit të këtyre ngjarjeve, duke dërguar pozicionet e tyre tek observatorët e tjerë për vëzhgime të koordinuara. Observatori, me një vlerë rreth 250 milionë dollarë, nuk ka motorë për të kompensuar ngadalësimin për shkak të rezistencës së atmosferës së sipërme; aktualisht po humbet rreth pesë milje në muaj dhe parashikohet të arrijë rreth 186 milje në tetor nëse nuk ndërhyhet.
LINK peshon rreth 940 paund, ka tre motorë jonikë të karburantit xenon, panele diellore që prodhojnë rreth 4 kilovat, tre krahë robotikë, 16 thrusterë orientimi dhe sisteme të avancuara për operacione pranë objektit. Katalyst synon që teknologjia e zhvilluar të shërbejë më vonë edhe për ripërtëritje, furnizim apo riparime të satelitëve të tjerë, dhe ndoshta në të ardhmen për të ndihmuar teleskopin Hubble nëse nevojitet.
Pavarësisht optimizmit dhe përparimeve të shpejta në ndërtimin e LINK, zyrtarët e projektit pranojnë se ekzistojnë ende rreziqe operative; pritet që vetë manovra e rimontimit të zgjasë rreth 10 deri në 12 javë dhe kontrollorët do të kalojnë disa javë në verifikimin e sistemit para afrimit. Sipas CBS News, ekipi shprehet i kujdesshëm por i shpresëplotë se do t
rikthejnë Swift në një orbitë të sigurt dhe të vazhdojnë punën e tij si ‘‘first responder’’ për shpërthimet kozmike.
