Egjipti zbulon një qytet të ruajtur nga epoka bizantine dhe varreza të lashta në perëndim të vendit
Egjipti njoftoi zbulimin e dy gjetjeve arkeologjike me rëndësi: një qytet banimi i ruajtur mirë nga epoka bizantine në Oazinën Dakhla dhe një grup varresh të lashta në sitin arkeologjik të Marina el-Alamein pranë Aleksandrisë. Autoritetet thanë se gjetjet hedhin dritë mbi jetën urbane dhe aktivitetet ekonomike në provincat perëndimore të vendit gjatë shekullit të katërt.
Siç raporton CBS News, zbulimet në Oazinën Dakhla përfshijnë rrugë kryesore veri-jug të kryqëzuara me rrugë lindje-perëndim, sheshe të hapura dhe një bazilikë kishe nga mesi i shekullit të katërt që dominon rrjetin urban. Në vend janë gjetur edhe dy kulla vrojtimi, një strukturë fortifikuese me mure të trasha, shtëpi me sallona pritjeje dhe çati të tonela, si dhe shtëpia e një diakoni të quajtur Tisous që mendohet se ka shërbyer fillimisht si kishë shtëpiake. Arkeologët kanë nxjerrë furrat e bukës, kuzhina dhe mjetet prej guri për bluarjen e ushqimit, monedha bronxi me portrete perandorësh bizantinë, mbishkrime latine e simbole kristiane dhe një grup monedhash ari nga sundimi i perandorit romak Konstanti II. Gjithashtu janë gjetur rreth 200 fragmente qeramike (ostraka) me shënime dhe transaksione tregtare që dokumentojnë jetën e përditshme. Oazina Dakhla gjendet në provincën New Valley dhe është në listën e përkohshme të UNESCO-s.
<pNë Marina el-Alamein, rreth 100 kilometra në perëndim të Aleksandrisë, ekipi gjeti 18 varreza të reja: 11 të gërmuara në shkëmb me thellësi mesatare rreth 8 metrash dhe 7 varreza sipërfaqësore të ndërtuara me gëlqeror, duke çuar në 48 numrin total të varreve të zbuluara në këtë sit. Mes objekteve të nxjerra janë enë qeramike, amphora, llamba, pjata, altarë dhe lavamanë gëlqerori. U gjet një sarkofag graniti i gjatë rreth 2.4 metrash me mbetje skeletore që janë duke u studiuar, si dhe mbeturinat e një statuje sfinksi prej gipsi. Për disa të të vdekurve u gjetën copa ari të vendosura në gojë, praktika e njohur si "gjuha e artë" në rite funerare të kohës.
Sajti i Marina el-Alamein konsiderohet të ketë qenë qyteti i lashtë Leukaspis, një port greko-romak i ndërtuar në shekullin e II dhe që lulëzoi deri në shekullin e IV, kur një tsunami shkatërroi pjesën më të madhe të zonës. Autoritetet përmendin se këto zbulime mund të ndihmojnë të kuptohet më mirë jeta e tregëtisë së asaj periudhe, veçanërisht për tregtinë e grurit dhe ullirit për të cilat ishte i njohur rajoni.
Përveç vlerës shkencore, autoritetet e turizmit shpresojnë që gjetjet të kontribuojnë në rimëkëmbjen e sektorit turistik, i cili së bashku me Kanalin e Suez-it siguron të ardhura të rëndësishme në valutë të huaj. Zyrtarët raportuan një rikthim të vizitorëve pas periudhave të trazirave politike dhe pandemisë: 19 milionë turistë vitin e kaluar, një rritje prej 21% nga 2024, dhe 6.1 milionë vizitorë në katër muajt e parë të 2026 krahasuar me 5.7 milionë në të njëjtën periudhë të 2025.
Sipas CBS News, zbulimet konsiderohen si mundësi për të nxitur interesin ndërkombëtar dhe për të forcuar ofertën arkeologjike të Egjiptit në mbështetje të programit të rimëkëmbjes turistike.
