Në vitet 2021-2022, Ford Motor Company shpalli një nga ambiciet më të guximshme në industrinë amerikane: një transformim të plotë drejt makinave elektrike me investime prej dhjetëra miliardë dollarësh. Por 2024-2025 kanë sjellë një rishikim të dhimbshëm të atij plani.
Plani origjinal (2021-2023)
Nën drejtimin e CEO-s Jim Farley (që merret drejtimin në 2020), Ford shpalli planin “Ford+” — një strategji për të bërë Ford një lojtar kryesor në elektrifikimin global. Investimet që u shpallën:
- BlueOval City në Tennessee — $5.6 miliardë, fabrika më e madhe e Ford-it ndonjëherë
- BlueOval SK Battery Park në Kentucky — dy fabrika baterisë
- BlueOval Battery Park Michigan në Marshall, MI — $3 miliardë, 1,700 vende pune, për bateri LFP (Lithium Iron Phosphate)
- Përditësim i fabrikës Rouge për F-150 Lightning
Në total, Ford premtoi mbi $50 miliardë në EV deri në 2026.
Produktet kryesore EV
- Mustang Mach-E (prezantuar 2020) — SUV elektrik, konkurrent i Tesla Model Y
- F-150 Lightning (2022) — version elektrik i kamionit më të shitur në Amerikë
- E-Transit (2022) — van elektrik për tregun komercial
Problemi: Ford po humbas para në EV
Në 2023-2025, Ford zbuloi një të vërtetë të dhimbshme: ishin duke humbur mesatarisht $37,000 për çdo EV të shitur. Totale:
- 2023: -$4.7 miliardë humbje në divizionin Model e
- 2024: -$5.1 miliardë humbje
- 2025: -$3.7 miliardë humbje (parashikuar)
Këto humbje vijnë nga: kosto e lartë e baterive, çmime të ulëta konkurruese (për të luftuar Tesla-n), dhe volume të ulëta që nuk arrijnë “economies of scale”.
Rishikimi i madh (2024-2025)
Në fund të 2025, Ford bëri një rishikim dramatik:
F-150 Lightning i anuluar
Gjenerata e re e F-150 Lightning që duhej të prodhohej në BlueOval City është shtyrë. Në vend të saj, BlueOval City do të fillojë prodhimin në 2029 me kamionë “affordable gas-powered” (me benzinë të përballueshme).
EV i zgjeruar (Extended-Range)
Në vend të F-150 Lightning tërësisht elektrik, Ford do të bëjë një version “extended-range” — një EV me një motor të vogël benzine si gjenerator për të zgjatur rrugëtimin. Kjo është një pranim i rëndësishëm: EV-të e pastra nuk funksionojnë për segmentin e kamionëve të mëdhenj.
BlueOval Battery Park Michigan vazhdon
Pavarësisht problemeve, fabrika e baterive në Marshall, MI, po vazhdon — por me një qëllim të ri. Do të prodhojë:
- Bateri LFP për një kamion elektrik mesatar (të ri, jo Lightning)
- Bateri të vogla për ruajtjen e energjisë shtëpiake (rezidenciale)
- Fillimi i prodhimit: 2026
Investimi i ri prej $5 miliardësh (gusht 2025)
Ford shpalli një investim të ri prej $5 miliardë për një platformë të re “Universal EV” — që do të përdoret për makinat e vogla dhe kamionët mesatar. Kjo përfshin:
- $2 miliardë në Louisville, Kentucky
- $3 miliardë në BlueOval Battery Park Michigan
- 4,000 vende pune të reja ose të sigurta
Ndikimi lokal në Michigan
Përfundim
Strategjia e Ford-it për EV mbetet ambicioze por realistike. Kompania ka mësuar se kalimi në elektrifikim nuk është i shpejtë apo i lirë. Sot (2026), plani është “rrit fitimin” më shumë se “elektrifiko gjithçka sa më shpejt”. Është një rishikim që mund të jetë i dhimbshëm për investitorët, por është ndoshta më realiste për konsumatorët amerikanë.