Rreth 70% e sipërfaqes së Michigan-it është më pak se 1,000 ft mbi nivelin e detit. Këto ultësira (lowlands) dhe fusha aluvionale (floodplains) formuan gjatë epokës akullnajore dhe janë tokat më pjellore e më të banuara të shtetit.
Çfarë janë ultësirat aluvionale?
Një fushë aluvionale është një zonë e sheshtë pranë një lumi ose liqeni, e formuar nga sedimentet (aluvionet) që janë depozituar nga ujërat me kalimin e kohës. Në Michigan, shumica e ultësirave janë:
- Fundi i liqeneve akullnajore proglaciare — liqene të mëdha që u formuan kur akullnajat u tërhoqën
- Lugina lumenjsh të gdhendura dhe pastaj të mbushura me sedimente
- Fundi i liqeneve bregdetare që ekzistonin kur niveli i Liqeneve të Mëdha ishte më i lartë
Ultësirat kryesore të Michigan-it
Ultësira e Saginaw Bay (“Saginaw Lowlands”)
Zona më e madhe e ultësirave në Michigan, në qendër-lindje të Lower Peninsula:
- Vendndodhja: Saginaw, Bay, Midland, Tuscola, Huron, Sanilac counties
- Origjina: Fund i liqenit proglaciar Saginaw (rreth 12,000 vjet më parë)
- Karakteristikat: Tokë e sheshtë, shumë pjellore, uji nëntokësor i cekët
- Përdorimi: Bujqësi intensive (soja, misër, sheqer nga panxhari, fasule)
- Qytetet: Saginaw, Bay City, Midland
Ultësira e Detroit-Monroe (Lake Plain)
Në juglindjen e Michigan-it, pjesë e “Erie-Ontario Lowland”:
- Vendndodhja: Wayne, Monroe, Macomb counties
- Origjina: Fund i Liqenit Maumee (parardhës i Liqenit Erie)
- Karakteristikat: E sheshtë, plot ligatina të dikurshme
- Tokat: Argjilore të rënda, të lagura
- Problem historik: Shumica u kulluan me kanale kullimi në shek. 19-20 për bujqësi
Ultësira e Maumee (Great Black Swamp)
Shtrihet nga Ohio deri në juglindje të Michigan-it. Dikur ishte Great Black Swamp — një këneta e madhe e pakalueshme:
- Gjerësia: rreth 40 milje, gjatësia 120 milje
- Pemë të mëdha: oak, elm, ash
- U kullua mes 1850-1890 për bujqësi
- Sot: toka më pjellore të Midwest-it, por me probleme ekologjike (rrjedhje nutrientësh në Lake Erie)
Ultësira e Kalamazoo-Grand River
Shtrihet nëpër Lumin Kalamazoo dhe Lumin Grand në LP jugore dhe qendrore:
- Lumin Grand — më i gjati në Michigan (252 milje)
- Fushat aluvionale të tij janë të gjera dhe pjellore
- Qytetet kryesore: Grand Rapids, Lansing, Jackson
Liqenet proglaciare që formuan ultësirat
Kur akullnajat u tërhoqën (14,000-10,000 vjet më parë), uji i shkrirë u mblodh pranë fronteve akullnajore, duke formuar liqene të mëdha proglaciare:
- Glacial Lake Maumee (parardhës i Lake Erie) — fundi i tij është sot ultësira e Detroit-it
- Glacial Lake Saginaw — fundi është ultësira e Saginaw Bay
- Glacial Lake Chicago (parardhës i Lake Michigan) — lloji liqeni ka ndryshuar disa herë
- Glacial Lake Algonquin — liqeni gjigant që mbulonte gjithë zonën e sotme të Huron-Michigan
Këto liqene lanë pas shtresa të trasha argjilore dhe ranore kur u zvogëluan ose u zhdukën.
Karakteristikat e tokave aluvionale
Avantazhet
- Pjelloria e lartë: shtresa të pasura me lëndë organike dhe mineraleve
- Topografia e sheshtë: e lehtë për bujqësi mekanizuar
- Uji nëntokësor i arritshëm: shpesh vetëm 10-30 ft thellësi
- Rrugët e transportit: lumenjtë janë korridore natyrore
Sfidat
- Përmbytjet sezonale: pranvera sjell rritje të lartë të lumenjve
- Kullimi i dobët: shumë zona janë ligatina natyrale
- Tokat argjilore të rënda: të ngadalshme për tharje
- Ngricat primaverore: ajri i ftohtë qëndron në ultësirat
Sistemi i kullimit (Drainage)
Për të bërë ultësirat të përdorshme për bujqësi, Michigan zhvilloi një sistem masiv kullimi në shek. 19-20:
- Tile drains: Tubacione të poçarisë ose plastike nën tokë, të instaluar në thellësi 3-4 ft
- County drains: Kanalet e hapura që bartin ujin drejt lumenjve
- Drain Commissioners: Zyrtarë të zgjedhur në nivelin e county për menaxhimin e sistemit
- Sipërfaqja e kulluar: Miliona akre në LP jugore dhe qendrore
Ndikimi ekonomik i ultësirave
Ultësirat janë zemrat bujqësore të Michigan-it:
- Saginaw Valley: 1/3 e panxharit të sheqerit të SHBA-së, shumë fasule të zeza
- “Thumb region”: 40% e prodhimit të fasules në Michigan
- Monroe County: Serra dhe perime
- Kalamazoo Valley: Boronica, mollë, perime
Përmbytjet historike
Ultësirat e Michigan-it kanë pasur përmbytje të mëdha:
- 1986: Përmbytje të mëdha në Saginaw Valley — $500 milion dëmtime
- 2013 & 2014: Përmbytje në Grand Rapids dhe Midland
- 2017: Detroit — përmbytje të mëdha nga shirat e verës
- 2020: Edenville Dam Failure — përmbyti Midland, $245 milion dëm
Ligatinat e mbetura
Pavarësisht kullimit, Michigan ka ende 6.5 milion akre ligatina (wetlands), shumë prej tyre në ultësirat aluvionale:
- Shiawassee National Wildlife Refuge (Saginaw Lowlands)
- Pointe Mouillee State Game Area (Detroit River)
- Fish Point Wildlife Area (Saginaw Bay)
- Allegan State Game Area (Kalamazoo Valley)