Vdiq Dr. Teodor “Tolo” Kareco
Dr. Teodor “Tolo” Kareco, ekonomist, pedagog, studiues dhe një prej intelektualëve shqiptarë të shekullit XX, ndërroi jetë më 20 korrik 2026, në Michigan të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në moshën 89-vjeçare.
Ai kishte lindur më 24 prill 1937, në Gjirokastër.
Teodor Kareco u formua dhe zhvilloi karrierën e tij profesionale në fushën e ekonomisë dhe të historisë ekonomike. Ai punoi si pedagog dhe studiues në institucione të arsimit të lartë dhe të kërkimit shkencor, duke dhënë kontribut në përgatitjen e brezave të studentëve dhe në studimin e zhvillimeve ekonomike të Shqipërisë.
Gjatë periudhës së sistemit komunist botoi punime që lidhen me ekonominë socialiste, organizimin dhe planifikimin e ndërmarrjeve, si dhe zhvillimin bujqësor. Ndër veprat ku përmendet emri i tij është studimi “Rimëkëmbja e ekonomisë mbështetur tërësisht në forcat tona (1944–1946)”, i shkruar në bashkëpunim me Alqi Gjokën. Punimi trajton periudhën e parë pas Luftës së Dytë Botërore dhe përpjekjet për rindërtimin ekonomik të Shqipërisë.
Ai ishte gjithashtu autor dhe bashkautor i materialeve didaktike për organizimin dhe planifikimin në ndërmarrjet industriale dhe ekonomike.
Në vitin 1991, gjatë periudhës së parë të tranzicionit politik dhe ekonomik të Shqipërisë, Teodor Kareco shërbeu si sekretar i përgjithshëm i Qeverisë së Stabilitetit, të drejtuar nga kryeministri Ylli Bufi.
Pas rënies së komunizmit, ai u angazhua në një rishikim kritik të historisë së Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Kareco nuk e mohoi Luftën Antifashiste dhe sakrificat e shqiptarëve në luftën kundër pushtuesve, por kundërshtoi monopolin e historiografisë komuniste mbi interpretimin e kësaj periudhe.
Në shkrimet dhe qëndrimet e tij ai argumentoi se, krahas luftës kundër pushtuesve, në Shqipëri kishte ekzistuar edhe një konflikt i brendshëm politik për marrjen e pushtetit. Ky interpretim ishte pjesë e debatit që u zhvillua pas viteve ’90 për rishikimin e historisë së Luftës së Dytë Botërore dhe të vendosjes së regjimit komunist në Shqipëri.
Figura e Teodor Karecos përfaqëson një brez intelektualësh shqiptarë, veprimtaria e të cilëve ndërthur kontributin akademik dhe shkencor me punën brenda institucioneve të sistemit socialist. Vlerësimi i kësaj trashëgimie mbetet pjesë e debatit më të gjerë mbi rolin dhe përgjegjësinë e intelektualëve shqiptarë gjatë shekullit XX.
Familjarët njoftojnë se ceremonia mortore do të zhvillohet të enjten, më 23 korrik 2026. Ceremonia mund të ndiqet drejtpërdrejt duke filluar nga ora 10:00 paradite, sipas kohës së Bregut Lindor të SHBA-së, dhe ora 16:00, sipas kohës së Shqipërisë.
Transmetimi i ceremonise mortore mund të ndiqet nëpërmjet faqes:
