Qeveria e Iranit debaton me televizionin shtetëror, ndërsa ndërmjetësuesit shtyjnë përpara bisedimet me SHBA-në

Një përçarje publike ka dalë në pah midis qeverisë së Iranit dhe televizionit shtetëror mbi mënyrën e portretizimit të gjendjes së luftës dhe negociatave me Shtetet e Bashkuara, ndërsa ndërmjetësit përpiqen t’i shtyjnë të dy vendet drejt diplomacisë.

Këshilli i Informacionit Qeveritar të premten akuzoi transmetuesin shtetëror IRIB për “censurë” pasi pjesë të një fjalimi të Presidentit Masoud Pezeshkian në fillim të javës nuk u shfaqën për publikun.

Transmetuesi, kreu i të cilit emërohet nga udhëheqësi suprem, lëshoi ​​një përgjigje të shtunën duke hedhur poshtë “akuzat dhe atribuimet e papërshtatshme” të qeverisë dhe theksoi se ka detyrë të parandalojë “një sugjerim të pasaktë dhe joreal të dualitetit në shtyllat e udhëheqjes së vendit”.

Në fjalimin e tij, Pezeshkian kishte theksuar se pas luftës 12-ditore të vitit të kaluar me Izraelin, ish-Udhëheqësi Suprem Ajatollah Ali Khamenei kishte thënë publikisht se nuk do të kishte negociata me Uashingtonin – por privatisht kishte dhënë miratimin e tij.

“Ne shkuam te udhëheqësi i dashur, i shpjeguam situatën dhe e pyetëm se çfarë të bënim meqenëse ai kishte thënë se kushtet ‘pa luftë, pa paqe’ janë të këqija për vendin”, tha presidenti. “Ai na urdhëroi të shkonim të negocionim. Ne i filluam bisedimet bazuar në urdhrin e tij.”

Qeveria tha në deklaratën e saj se masa për të shkurtuar atë pjesë të fjalimit ishte pjesë e një sërë “veprimesh të pazakonta” të ndërmarra nga televizioni shtetëror në lidhje me komentet e fundit të bëra nga krerët e qeverisë, parlamentit dhe gjyqësorit.

Ajo theksoi se në fillim të këtij muaji, një pjesë e intervistës së kryetarit të parlamentit dhe kryenegociatorit Mohammad Bagher Ghalibaf me televizionin shtetëror që merrej me negociatat ishte gjithashtu shkurtuar. Këshilli qeveritar shtoi se një pjesë e një fjalimi në fillim të kësaj jave nga kreu i gjyqësorit Gholam-Hossein Mohseni-Ejei nuk u transmetua gjithashtu, në të cilën ai shprehu mbështetje për presidentin.

Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi gjithashtu ka kritikuar veçmas IRIB, duke thënë gjatë një interviste me një media të lidhur me shtetin të publikuar të shtunën se ai “luftoi me shpatë” në intervistat e kohës së luftës me mediat amerikane si Fox, CNN dhe të tjera. Kryediplomati tha se priste që televizioni shtetëror të tregonte se si po i paraqitej fuqishëm rasti i Iranit audiencës dhe politikëbërësve amerikanë, por vetëm një ose dy titra nga intervistat përfunduan duke u transmetuar.

Araghchi gjithashtu hodhi poshtë një ide të ngritur nga mbështetësit e linjës së ashpër se memorandumi i mirëkuptimit, tani i pezulluar, i nënshkruar me SHBA-në muajin e kaluar, iu “imponua” Udhëheqësit të ri Suprem Mojtaba Khamenei, siç kanë pohuar disa mbështetës të linjës së ashpër. Ai e karakterizoi atë si marrëveshja më e mirë e mundshme në këto rrethana.

Në deklaratën e saj, qeveria fajësoi veprimet për “një fraksion politik brenda” televizionit shtetëror, në një referencë të dukshme ndaj Frontit Paydari të ultra-përkrahësve, dhe tha se veprimet e tyre mund të shërbenin për të minuar sigurinë kombëtare dhe kohezionin social.

IRIB, në një deklaratë të publikuar nga departamenti i saj i marrëdhënieve me publikun, kundërshtoi se transmetimi i segmentit të presidentit do të kishte përhapur një pamje përçarjeje.

Të dyja palët akuzuan njëra-tjetrën për minimin e dekretit të lëshuar javën e kaluar nga Mojtaba Khamenei për të arritur një “unitet të shenjtë” përballë presionit ushtarak, ekonomik dhe diplomatik nga SHBA-të.

Mohammad Mirzaei, anëtar i parlamentit dhe zëdhënës i një komiteti të ngarkuar me ushtrimin e mbikëqyrjes së IRIB, tha të shtunën se drejtorët e transmetuesit shtetëror janë paralajmëruar për domosdoshmërinë për të shfaqur pikëpamje të ndryshme dhe për të vepruar si një “shenjë e unitetit kombëtar”.

Gazetari konservator Mohammad Mohajeri u tha mediave lokale se transmetuesi tani është në gjendjen e tij më të kushtueshme dhe më pak efektive. Aktivisti reformist Mohammad-Sadegh Javadi-Hesar e përshkroi problemin më të thellë si “një qeveri që po instalohet dhe një qeveri tjetër e quajtur IRIB që vepron kundër saj”.

Portia informative reformiste Entekhab raportoi, duke cituar një burim të paidentifikuar, se Pezeshkian e qortoi ashpër kreun e IRIB Peyman Jebeli në një mbledhje të kabinetit pas debatit mbi negociatat. Jebeli, i cili u emërua nga Ali Khamenei në vitin 2021, ishte zëvendës për median në Këshillin Suprem të Sigurisë Kombëtare kur Saeed Jalili, i vetmi anëtar i këshillit që thuhet se ka votuar kundër një marrëveshjeje të përkohshme me SHBA-në muajin e kaluar, ishte sekretar i tij.

Ligjvënësi i linjës së ashpër Meysam Zohourian tha se presidenti ka kërcënuar të shkurtojë buxhetin e televizionit shtetëror, por administrata nuk e ka konfirmuar këtë.

Ndërsa debati publik zhvillohej, ndërmjetësuesit nga Omani ishin në Teheran të premten për të diskutuar menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë ujore jetësore, kontrolli i së cilës është bërë një pikë qendrore mosmarrëveshjeje midis SHBA-së dhe Iranit.

Presidenti i SHBA-së Donald Trump argumentoi të premten se lufta po shkonte “jashtëzakonisht mirë” dhe se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu do të vizitojë Uashingtonin në ditët në vijim.

Ai tha se të dy palët vazhduan të bisedonin përmes ndërmjetësve, por se nuk priste ndonjë marrëveshje së shpejti.

Presidenti i SHBA-së gjithashtu refuzoi të përgjigjej nëse realizimi i kërcënimit të tij për të sulmuar sistematikisht

infrastrukturen energjitike  dhe urave në Iran në rast të një përshkallëzimi të luftës do të përbënte krime lufte.

Mohammad Bagher Zolghadr, sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, u përgjigj të shtunën duke thënë se lëshimet e raketave dhe dronëve në të gjithë rajonin do të vazhdojnë “deri në dorëzimin e plotë të armikut” dhe hakmarrjen për gjakun e civilëve të vrarë gjatë luftës.