Michigan lirohet nga përgjegjësia për dështimin e digës në 2020 që shkaktoi përmbytje në komunitete
Gjykatësi James Redford i Gjykatës së Kërkesave liroi shtetin e Michigan-it nga përgjegjësia lidhur me dështimin katastrofik të digës Edenville në vitin 2020, i cili përmbyti komunitete, shkatërroi mbi 100 shtëpi dhe zbrazë një liqen të njohur.
Redford pranoi dëmet e mëdha dhe afatgjata që solli kjo ngjarje, por theksoi se shirat e pandërprerë dhe përmbytja e paprecedentë 100-vjeçare ishin shkaku kryesor i katastrofës në zonën e Midland-it, dhe jo niveli i liqenit Wixom i autorizuar nga shteti.
Gjykatësi bazoi vendimin në ekspertë që argumentuan se ulja e nivelit të liqenit para dështimit nuk do të kishte parandaluar ngjarjen. Ai gjithashtu theksoi se autoritetet shtetërore kishin marrë përgjegjësinë për një digë me kapacitet të pamjaftueshëm për rrëzimin e ujërave, pasi licenca federale për energji u hoq në vitin 2018.
Megjithëse gjykatësi theksoi vështirësitë e mëdha që përjetuan dhe vazhdojnë të përjetojnë banorët, pas një procesi 100-faqësh pas ndjekjes së gjyqit në janar në Grand Rapids, ai dha vendim në favor të shtetit.
Avokatët që përfaqësonin mijëra njerëz prej kohësh kishin paditur shtetin, duke pretenduar se vendimet e rregullatorëve mjedisorë kontribuuan në dështimin e digës, dëmtuan vlerën e pronave dhe shijimin e liqenit Wixom, i cili ndodhet rreth 241 kilometra në verilindje të Detroit-it.
Nëse gjykatësi do të kishte dhënë vendim në favor të pronarëve, çështja do të vazhdonte në fazën e rikuperimit financiar. Avokati Ven Johnson deklaroi se vendimi ishte zhgënjyes dhe klientët e tij ishin të tronditur, duke shtuar se për këtë ekzistojnë gjykatat e ankesave.
Gjykatësi gjithashtu theksoi se dështimi i digës nuk mund të krahasohej me krizën e ujit në Flint gjatë 2014-2015, ku vendime kyçe shtetërore shkaktuan helmim nga plumbi në ujësjellës.
Diga private në lumin Tittabawassee prodhonte energji hidroelektrike deri në revokimin e licencës federale. Rezervuari pas digës njihet si Liqeni Wixom. Gjatë përpjekjeve për t’iu dorëzuar në pronësi banorëve lokalë, ndodhi dështimi, duke shkaktuar përmbytje në qytetin e Midland-it pas kapërcimit të digës Sanford poshtë saj.
Niveli i liqenit u rrit mbi 1.5 metra mbi nivelin normal dhe 0.9 metra mbi nivelin më të lartë të regjistruar në 1929. Ana lindore e mbushjes së tokës së digës u shkatërrua dhe u bë e paqëndrueshme. Prej atëherë, liqeni Wixom po rigjenerohet gradualisht.
Komisjoni Federal për Rregullimin e Energjisë (FERC) kërkoi nga ekspertët të studionin shkakun e dështimit të digave Edenville dhe Sanford. Raporti i vitit 2022 arriti në përfundimin se dështimi ishte i parashikueshëm dhe i parandalueshëm, por nuk i atribuhet ndonjë individi apo organizate të veçantë.
Pronari i mëparshëm, Boyce Hydro, kërkoi mbrojtje nga falimenti pas katastrofës. Në vitin 2023, një gjykatës federal i dha shtetit një dëmshpërblim prej 120 milionë dollarësh kundër Lee Mueller, i cili kontrollonte Boyce Hydro, për dëme në peshqëri dhe ekosistemin e midhjeve, por edhe ai kërkoi mbrojtje nga falimenti.
Prokurorja e Përgjithshme Dana Nessel theksoi se dështimi i digës Edenville ishte tragjik, por provat gjithmonë kanë treguar se shteti nuk ishte përgjegjës. Ajo deklaroi se janë ndërmarrë veprime të vendosura kundër atyre që ishin përgjegjës.
