Valë e re pakënaqësie publike sfidon qeverisjen e Putinit në Rusi gjatë periudhës së luftës
Një grup influencerësh rusë publikoi së fundmi thirrje publike ndaj Presidentit Vladimir Putin, duke kritikuar qeverinë dhe politikat e saj, ndërsa disa mbështetës të tij kërcënuan me revoltë. Këto janë shenjat e fundit të pakënaqësisë publike në lidhje me ekonominë e vështirë të vendit në kohë lufte dhe kufizimet në internet.
Analistët vlerësojnë se, megjithëse ky pakënaqësi nuk paraqet një kërcënim të menjëhershëm për pushtetin e Putinit, ajo paraqet një sfidë të re e në rritje për Kremlinin. “Përpjekje gjithnjë e më të mëdha duhen bërë për të ruajtur status quo-në,” shkruan Mark Galeotti, ekspert për politikën ruse dhe drejtues i konsulencës Mayak Intelligence.
Apelimet e influencerëve dhe rënia e mbështetjes për Putinin
Një video 19-minutëshe e blogeres së njohur ruse Victoria Bonya, e publikuar para 10 ditësh, ka grumbulluar 31 milionë shikime në Instagram. Në këtë video, Bonya, që ka 13.6 milionë ndjekës, i kërkoi Putinit të marrë parasysh problemet si keqmenaxhimi i përmbytjeve në rajonin jugor të Dagestanit, vrasjet e kafshëve në Siberi që provokuan protesta nga fermerët, kufizimet e rënda në internet dhe vështirësitë për bizneset e vogla.
Bonya, e cila jeton jashtë vendit dhe vazhdon të mbështesë Putinin, tha se qytetarët dhe zyrtarët janë shumë të frikësuar për të thënë të vërtetën. “Ka shumë gjëra që ju nuk i dini,” tha ajo. “Njerëzit po bërtasin me gjithë zë. Ata janë grabitur dhe po vazhdojnë të grabiten. Bizneset po vdesin.”
Reagimet ndaj videos janë përhapur, dhe influencerë të tjerë kanë shprehur pikëpamje të ngjashme, disa prej të cilave më pas janë fshirë. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, konfirmoi se zyrtarët e kanë parë këtë video dhe se po punohet për çështjet e ngritura, duke shtuar se asgjë nuk po injorohet.
Gennady Zyuganov, lideri i Partisë Komuniste dhe mbështetës i Putinit, kritkoi ashpër qeverinë në një fjalim në parlament dhe paralajmëroi një përsëritje të Revolucionit Bolshevik të vitit 1917 nëse nuk ndërmerren masa.
Kanalet pro-Kremlinit në Telegram dhe blogerë të profilit ushtarak kanë krijuar spekulime për një revoltë në rritje. Ndërkohë, sondazhet e VTsIOM tregojnë një rënie të stabilitetit të mbështetjes për Putinin, me një ulje në 65.6% në fund të Marsit, nivel ky më i ulët që nga periudha para luftës në Ukrainë. Sondazhi i pavarur Levada Center gjithashtu regjistroi një rënie të vogël të mbështetjes, nga 85% në Tetor 2025 në 80% në Mars.
Kufizimet e internetit dhe shtimi i pakënaqësisë
Në të gjithë Rusinë janë regjistruar ndërprerje të internetit në celularë, të justifikuara nga autoritetet si masa për të penguar sulmet me dronë ukrainas, por kritikët i konsiderojnë ato pjesë të kontrollit të rreptë të internetit nga shteti. Këto ndërprerje shtohen mbi censurën masive, duke përfshirë bllokimin e aplikacioneve popullore WhatsApp dhe Telegram.
Autoritetet promovojnë një aplikacion të ri shtetëror për mesazhe, Max, që shihet nga shumë si një mjet survejimi, ndërsa ndalojnë përdorimin e VPN-ve për të parandaluar shmangien e censurës. Pakënaqësitë publike janë shprehur përmes peticioneve, padive kolektive, protestave të vogla në rrugë dhe përpjekjeve për organizimin e protestave më të mëdha, të cilat janë shuar nga autoritetet.
Putini vetë mbrojti këto masa, duke u shprehur se ndërprerjet janë të nevojshme për të parandaluar sulme terroriste dhe kërkoi që autoritetet të informojnë më mirë publikun për kufizimet. Ekspertët shohin se shërbimet e sigurisë vazhdojnë operacionet sipas objektivave të tyre pa u ndikuar nga reagimet publike.
Situata ekonomike dhe rënia e shpresave për përfundimin e luftës
Video kritike shfaqen në një kohë kur ekonomia e luftës po ndeshet me vështirësi. Rritja ekonomike është ndërprerë pas stimulit fillestar nga shpenzimet ushtarake, ndërkohë që normat e larta të interesit dhe taksat e rritura ndikojnë negativisht në biznes.
Ministri i Ekonomisë, Maxim Reshetnikov, deklaroi se rezervat ekonomike janë pothuajse të shterura, ndërsa Putini konfirmoi mungesën e rritjes ekonomike për dy muaj radhazi dhe rënien e Prodhimit të Brendshëm Bruto me 1.8% midis janarit dhe shkurtit.
Denis Volkov, drejtor i Levada Center, theksoi se problemet ekonomike janë shkaku kryesor i pakënaqësisë në rritje dhe uljes së mbështetjes për Putinin dhe qeverinë. “Kjo reflektohet në sondazhet kur disponimi i njerëzve përkeqësohet për shkak të vështirësive jetësore,” tha ai.
Sam Greene, profesor i politikës ruse në King’s College në Londër, vuri në dukje humbjen e shpresës për përfundimin e shpejtë të luftës në Ukrainë, që është në vitin e pestë. Ai nënvizoi se stanjacioni në përpjekjet për paqe, pavarësisht përpjekjeve të SHBA-së për negociata që filluan në vitin 2025, ndikojnë në zhgënjimin dhe pakënaqësinë në publik.
Qeverisja e Putinit mbetet e fortë, por sfidat rriten
Mark Galeotti nuk sheh ndonjë fund të afërt të pushtetit të Putinit, duke theksuar mungesën e një opozite të organizuar dhe kontrollin e paprekur të shërbimeve të sigurisë nga ana e presidentit. Edhe kritikët, sipas tij, nuk dëshirojnë të destabilizojnë vendin në këtë periudhë lufte.
Denis Volkov shpjegon se rebelimi publik po rritet ngadalë dhe se mbështetja për Putinin po ulet nga nivele tepër të larta, duke këshilluar që situata të mos nënvlerësohet apo tepruar pasi është në fazat e hershme.
Abbas Gallyamov, analist politik dhe ish-shkrues i fjalimeve të Putinit, thekson se si autoritetet ashtu edhe qytetarët ndihen të fuqizuar nga zërat kritikë të figurave publike, duke i dhënë rëndësi përhapjes dhe mbështetjes së qëndrimeve të tyre në politikë.
