Detroit — “ngushtica” në frëngjisht — u themelua më 24 korrik 1701 jo si qytet industrial, por si qendër tregtare. Vendndodhja e tij strategjike në lumin Detroit, i cili lidh Liqenin Huron me Liqenin Erie, e bëri atë pikën më të rëndësishme për tregtinë në rajonin e Liqeneve të Mëdha për dy shekuj.
Vendndodhja strategjike
Antoine de la Mothe Cadillac zgjodhi këtë vend për disa arsye:
- Ngushticë natyrore: çdo anije që kalonte midis Huron dhe Erie duhej të kalonte këtu
- Toka e pjellore: sipërfaqe të pasura për bujqësi dhe jetesë
- Popujt indigjenë: Odawa, Potawatomi, Ojibwe, Huron — të gjithë tregtarë të mëdhenj
- Mbrojtje natyrore: lumi dhe pyjet e rrethonin
Tregtia e gëzofit (1701-1830)
Për 130 vitet e para, ekonomia e Detroit-it bazohej në tregtinë e gëzofit. Kjo ishte një industri globale e rëndësishme në shekujt XVII-XIX për shkak të:
- Kapelat e kastorit (beaver hats) ishin ekstremisht të kërkuara në Evropë
- Gëzofat e minkut, dhelpres, ariut përdoreshin për rroba luksoze
- Amerikanët indigjenë kishin përvojë shekullore në gjueti
- Evropianët ofronin mallra si shtufa, armëria, tekstile, alkool
Detroit u bë pika kryesore e mbledhjes për gëzofat nga i gjithë Midwest-i i madh. Gëzofat vinin me kanoe dhe boat-a të vegjël nga Lake Superior, Wisconsin, Minnesota, dhe ishin dërguar në Montreal ose Quebec përmes rrjetit të lumenjve.
Familjet tregtare
Disa familje franceze dhe franco-amerikane dominuan tregtinë e hershme:
- Familja Campau — paraardhësit e Jean-Baptiste Campau janë prezent në Detroit që nga 1707. Familja ende ka biznese në qytet.
- Familja Beaubien — tregtarë dhe pronarë tokash, emri i tyre mbetet në një nga rrugët kryesore të Detroit-it.
- Familja Macomb — Alexander Macomb dhe vëllezërit e tij ishin tregtarë më të mëdhenj të gëzofit në fund të shekullit XVIII. Macomb County sot është i emëruar për ta.
- Familja Askin — tregtarët britanikë që erdhën pas 1760 dhe kontrolluan tregtinë për dekada.
Tranzicioni: nga gëzofi në produkte të tjera (1830-1860)
Pas viteve 1830, tregtia e gëzofit ra për shkak të:
- Zvogëlimit të popullsisë së kastorit nga mbi-gjuetia
- Ndryshimit të modës (kapelat e mëndafshit zëvendësuan kastorin)
- Zhvendosjes së popujve indigjenë nga Michigan
Detroit u riorientua drejt:
Transporti i Liqeneve të Mëdha
Me hapjen e Kanalit Erie në 1825, Detroit u bë pikë kryesore për transportin e njerëzve dhe mallrave nga Bregu Lindor drejt Midwest-it. Në vitet 1840-1850:
- Qindra anije me avull vinin dhe shkonin çdo ditë në stinën e hapur
- Emigrantë nga Gjermania, Irlanda, Polonia zbrisnin në portet e Detroit-it
- Gruri nga Upper Midwest transferohej në Lindje
- Produkte industriale nga Lindja shpërndaheshin në Midwest
Industria e drurit
Michigan kishte pyjet më të mëdha të Amerikës Veriore. Detroit u bë qendër për:
- Mbledhjen e drurit nga pyjet e veriut
- Procesimin në sharra dhe fabrika
- Eksportin në qytete të tjera dhe ndërtimin lokal
Tregtia e mishit dhe produkteve bujqësore
Toka pjellore rreth Detroit-it prodhonte fruta, perime, mish, qumësht. Tregu i Eastern Market (themeluar 1841) u bë qendra e tregtisë bujqësore — dhe mbetet aktiv deri më sot.
Hekurudhat ndryshojnë gjithçka (1840-1880)
Ardhja e hekurudhave transformoi ekonominë e Detroit-it:
- Michigan Central Railroad (1836) — e para në shtet
- Detroit and Milwaukee Railway (1854) — lidhi Detroit me Grand Rapids
- Deri në 1880, Detroit kishte 8 linja hekurudhe kryesore
- Hekurudhat bënë tregtinë më të shpejtë, më të lirë dhe të pavarur nga moti/stina
Kjo bëri Detroit-in qendër ideale për industri të reja — jo vetëm për transport, por për prodhim.
Industritë e shekullit XIX
Detroit u bë qendra prodhuese për:
Soba dhe pajisje metali
Detroit ishte “Stove Capital of the World” (Kryeqyteti Botëror i Sobave) në fund të shekullit XIX. Kompanitë si Detroit Stove Works, Michigan Stove Company prodhonin qindra mijëra soba në vit.
Anije
Detroit kishte një nga industritë më të mëdha të anijeve në Liqenet e Mëdha. Në vitet 1890, vetëm Detroit Dry Dock Company prodhonte disa anije në vit.
Vagona dhe karroca
Para makinave, ishin karrocat dhe vagonet. Detroit kishte dhjetëra prodhues, shumë prej të cilëve do të bëheshin më vonë prodhues të makinave (Olds, Ford, etj. kanë rrënjë në industrinë e karrocave).
Puro dhe duhan
Puna e imigrantëve gjermanë dhe polakë bëri Detroit qendër të prodhimit të puro-ve — deri në 40% e atyre amerikane vinin nga Detroit në një pikë.
Farmaceutike
Parke-Davis, themeluar 1866 në Detroit, u bë një nga kompanitë e para të mëdha farmaceutike amerikane. Ata zhvilluan vaksina, antibiotikë dhe ilaçe për shumë breza.
Detroit si “Paris of the West”
Në fund të shekullit XIX, Detroit u quajt shpesh “Paris of the West” për shkak të:
- Arkitekturës elegante të epokës Victoriane
- Parqeve të gjëra (Belle Isle, Palmer Park)
- Teatrove dhe opera house
- Bulevardit Woodward — një nga rrugët më të bukura të Amerikës
- Familjeve të pasura që ndërtonin rezidenca madhështore
Në 1900, Detroit kishte popullsi prej 285,704 banorë — qyteti i 13-të më i madh në SHBA, dhe një nga më të pasurit për kokë banori.
Baza për industrinë automotive
Kur Henry Ford filloi të bënte makina në 1896, Detroit kishte gjithçka që i duhej:
- Infrastrukturë prodhuese (fabrika, punëtorë, inxhinierë)
- Burime natyrore (hekur, druri, qymyr afër)
- Transport i shkëlqyer (hekurudha, anije, rrugë)
- Tregje pranë (SHBA-ja qendrore dhe lindore)
- Kapital (bankarët lokalë ishin gati të investonin)
Nuk ishte rastësi që industria automotive amerikane lindi në Detroit. Qyteti kishte ndërtuar bazën për 200 vjet si qendër tregtare.