Michigan ka një lidhje të thellë me filmin dhe televizionin. Shumë nga regjisorët, aktorët, dhe skenaristët më të mëdhenj të Hollywood-it kanë ardhur nga Michigan ose kanë filmuar punët e tyre këtu. Nga Detroit si vend filmash pas-industrialë deri tek Great Lakes si sfond natyral, shteti ka ofruar peizazhe unike që nuk gjenden askund tjetër. Dhe me politika të favorshme tatimore në vitet 2008-2015, Michigan u bë shkurtimisht “Hollywood of the Midwest”.
Historia e hershme e filmit në Michigan
1900-1920: Era e filmave silencioze
Film-making erdhi herët në Detroit. Në vitet 1910, ishte i treti më i madh në SHBA për prodhim filmash (pas New York dhe Chicago). Film studios të hershme:
- The Detroit Motion Picture Company (1917)
- Great Lakes Film Company
- Dhjetëra studio të vogla rreth qytetit
Me lëvizjen e industrisë në Los Angeles në vitet 1920, Detroit u la pas në prodhim — por mbeti një treg i madh konsumator.
1920s: Edith Storey dhe të tjerë
Aktori më i madh i silent-era Michigan ishte Edith Storey (1892-1967), nga Detroit. Ajo ishte një nga yjtë më të mëdhenj të epokës së heshtur.
Detroit si sfond filmik
“8 Mile” (2002)
Filmi që paraqiti Detroit-in tek një brez i ri. I regjisuar nga Curtis Hanson, me Eminem në rolin kryesor, filmi u filmua plotësisht në Detroit:
- 8 Mile Road — rruga e vërtetë
- Shelter nightclub (tani i mbyllur) — skena të rap battles
- Trailer parks në Detroit
- Masonic Temple — skena e kulminatit
- Fabrikat e braktisura — autenticitet
Filmi fitoi Oscar për “Lose Yourself” (Eminem) — kënga e parë hip-hop që fitoi Oscar për Best Original Song.
“Gran Torino” (2008)
Regjisuar dhe aktruar nga Clint Eastwood, “Gran Torino” u filmua në Highland Park dhe Detroit. Filmi tregon historinë e një veterani koreashtar Ford worker që bëhet mik me familjen Hmong në lagjen e tij. Ford Gran Torino 1972 është personazh qendror i filmit.
“Out of Sight” (1998)
Film nga Steven Soderbergh bazuar në romanin e Elmore Leonard. Me George Clooney dhe Jennifer Lopez. Shumë skena në Detroit, përfshirë hoteli Omni Detroit dhe qendrat e qytetit.
“Grosse Pointe Blank” (1997)
John Cusack në rolin e një vrasësi që kthehet për një bashkimi familjar në Grosse Pointe, Michigan. Komedi e zezë shumë e dashur.
“Scream 4” (2011)
Neve Campbell kthehet në rolin e Sidney Prescott. Filmuar në Plymouth, Northville, Ann Arbor, Dearborn.
“Only Lovers Left Alive” (2013)
Film nga Jim Jarmusch me Tom Hiddleston dhe Tilda Swinton si vampirë. Filmuar në Detroit — Jarmusch e përshkruan Detroit-in si “qytet magjepsës pas-apokaliptik”.
“Batman v Superman: Dawn of Justice” (2016)
Skena të mëdha u filmuan në Detroit — përfshirë Michigan Central Station (para restaurimit), Cadillac Tower, Renaissance Center, Pontiac Silverdome (para demolimit).
“Transformers” filmat
Disa filma Transformers u filmuan pjesërisht në Detroit për lidhjen me industrinë e automjeteve — Michael Bay ka thënë se donte “qytetin e makinave” si qendër.
Filmat e tjerë në Detroit
- “Four Brothers” (2005) — Mark Wahlberg
- “The Island” (2005) — Michael Bay
- “Assault on Precinct 13” (2005)
- “Lost River” (2014) — Ryan Gosling regjisor debut
- “Don’t Breathe” (2016) — horror në Detroit
- “Detroit” (2017) — Kathryn Bigelow për riots e 1967
- “Blue Bayou” (2021)
- “The Bikeriders” (2023)
Filmat jashtë Detroit-it
“A Christmas Story” (1983)
Klasiku i Krishtlindjeve është sa Michigan sa Ohio — skenat e jashtme u filmuan në Cleveland, por shumë skena të brendshme dhe “Santa Claus House” u filmua në Michigan.
“Anatomy of a Murder” (1959)
I regjisuar nga Otto Preminger, me James Stewart dhe Lee Remick. Filmuar në Ishpeming dhe Marquette (UP), bazuar në një rast të vërtetë vrasjeje në UP.
“Die Hard 2” (1990)
Filmi me Bruce Willis përdori Alpena County Regional Airport për skena të aeroportit Dulles.
“Somewhere in Time” (1980)
Film romantik me Christopher Reeve dhe Jane Seymour, filmuar plotësisht në Grand Hotel, Mackinac Island. Ka fans dedikuar që ende kthehen në Mackinac çdo vit për “Somewhere in Time” weekend.
“Escanaba in da Moonlight” (2001)
Film nga Jeff Daniels, regjisuar dhe aktruar nga ai, për një familje gjuetarësh në UP. Filmuar në Escanaba dhe UP. Shumë e dashur nga UP-ers, edhe pse jo shumë e njohur kombëtare.
“The Big Chill” (1983)
Regjisuar nga Lawrence Kasdan (nga U of M). Skena të kampusit dhe skenografi filmuar në Michigan.
Michigan Film Incentive Program (2008-2015)
Në 2008, Michigan lançoi një nga programet më bujare të financimit të filmit në SHBA. Shteti ofroi:
- 42% tax credit për shpenzime produksioni
- 42% për punë të filmit
- Minimum shpenzimi $50,000
- Pa kufi të përgjithshëm fillimisht
Rezultati ishte i menjëhershëm. Prodhuesit e mëdhenj vinin në Detroit dhe Michigan për kursime të mëdha:
- 2008: 3 filma
- 2009: 50+ filma
- 2010-2013: kulmi — deri 80 filma në vit
- Punësimi i drejtpërdrejtë: 10,000+ njerëz në kulm
Projektet e mëdha në këtë periudhë
- “Transformers: Dark of the Moon” (2011)
- “Scream 4”
- “Real Steel”
- “Red Dawn” remake
- “The Five-Year Engagement”
- “A Very Harold & Kumar Christmas”
Fundi i programit
Në 2011, kryetar Rick Snyder kufizoi buxhetin në $25 milion/vit. Në 2015, programi u mbyll plotësisht. Arsyet:
- Kosto shtetërore vjetore prej $500 milion+
- Disa studime treguan jo-kthim të kënaqshëm
- Të tjera shtete krijuan programe konkurruese
- Kritikat politike
Sot, Michigan ka kthehe një program modest, por industria e filmit ende mbetet një pjesë e rëndësishme e ekonomisë.
Studios në Michigan
Raleigh Studios (Pontiac)
Studio e madhe në ish-GM Pontiac Centerpoint campus:
- 500,000+ sq ft hapësirë studio
- 8 sound stages
- Shumë filma të mëdhenj filmuan aty
Por me mbylljen e incentive program-it, përdorimi ra dukshëm.
Motown Motion Pictures
Studio më e madhe e pavarur në Detroit.
Michigan Film Office
Agjencia shtetërore që ndihmon produksionet të gjejnë lokacione, crew, dhe resurse.
Michigan-asit në filmat
Aktorët
- Madonna — nga Bay City/Rochester
- Jeff Daniels — nga Chelsea, U of M
- Tim Allen — nga Denver por ka pjesë të jetës në Michigan
- Michael Moriarty
- Burt Reynolds — nga Lansing pjesërisht
- Lily Tomlin — nga Detroit
- Diana Ross — nga Detroit
- Francis Ford Coppola — lidhje me U of M
- Glenn Frey (Eagles) — nga Detroit
- Steven Seagal — nga Lansing
- Sam Raimi — nga Royal Oak
- Bruce Campbell — nga Royal Oak (Evil Dead)
- David Spade
- Gilda Radner — nga Detroit
- Mike Wallace (60 Minutes)
- Michael Moore (regjisor dokumentar)
- Harrison Ford — gjysmë-Michigander
Regjisorët
- Francis Ford Coppola — U of M alum
- Lawrence Kasdan — U of M, shkrimtari “The Big Chill”, “Body Heat”
- Sam Raimi — (“Evil Dead”, “Spider-Man” trilogjia)
- Michael Moore — nga Flint
- Jim Jarmusch — nga Akron por U of M
Michael Moore — dokumentari politik
Michael Moore (i lindur 1954, Flint) është ndoshta dokumentaristi më i famshëm i Amerikës moderne. Filmat e tij kanë qenë pothuajse të gjithë të lidhur me Michigan ose kanë Michigan si sfond:
“Roger & Me” (1989)
Film debutues dhe më i famshëm. Moore dokumenton mbylljen e fabrikave General Motors në Flint dhe përpjekjet e tij për të intervistuar CEO Roger Smith. Film klasik që përmbysi dokumentarin.
“Bowling for Columbine” (2002)
Për kontrollin e armëve në SHBA. Fitoi Oscar për Best Documentary Feature.
“Fahrenheit 9/11” (2004)
Për luftën në Irak. Dokumentari më me të hyra në historinë e SHBA-së kur u lëshua.
“Sicko” (2007)
Për sistemin shëndetësor amerikan.
“Capitalism: A Love Story” (2009)
Për krizën financiare të 2008-ës.
“Fahrenheit 11/9” (2018)
Për Donald Trump dhe demokracinë amerikane. Përmban pjesë të gjera për Flint water crisis.
Moore ka edhe një traditë të rëndësishme: Traverse City Film Festival (që nga 2005), një nga festivalet e filmit më të njohura në Midwest.
Televizioni i Michigan-it
“Home Improvement” (1991-1999)
Serial komedie klasike me Tim Allen, vendosur në një suburb fiktiv të Detroit-it. Shumë referenca të Michigan-it, Tim Taylor është “Tool Man” tipik Michigan-as.
“Hung” (2009-2011)
Serial i HBO-së vendosur në Detroit, me një mësues gjimnazi që bëhet eskort.
“Low Winter Sun” (2013)
Serial i AMC-së për korruptim policor në Detroit.
“Detroiters” (2017-2018)
Comedy me Sam Richardson dhe Tim Robinson — të dy komedianë nga Detroit. Shumë e dashur lokalisht për referencat e panjohura për detrioterët.
“The Tim Robinson Show / I Think You Should Leave” (2019-)
Tim Robinson nga Clarkston, MI, tani është një nga komedianët më influencues të Amerikës.
Shows tjera
- “Married with Children” — familje fiktive në Detroit
- “Freaks and Geeks” — fshehurazi në Michigan
- “The Fresh Prince of Bel-Air” — Will Smith aktoi në Detroit për një episode
- “Scandal” — Shonda Rhimes (pjesërisht Michigan) shkruesi
- Reality shows: “Hardcore Pawn” (Detroit), “Motor City Masters”
Filmat dokumentarë për Detroit
Detroit ka frymëzuar dhjetëra dokumentarë:
- “Detropia” (2012) — regjisuar nga Heidi Ewing & Rachel Grady
- “Searching for Sugar Man” (2012) — për Sixto Rodriguez, muzikant i Detroit-it — fitoi Oscar
- “Deforce” (2010) — historia e Detroit-it
- “Burn” (2012) — për zjarrfikësit e Detroit-it
- “12th and Clairmount” (2017) — për riots 1967
- “Flint Town” (Netflix, 2018) — për policinë e Flint-it
Film festivals në Michigan
- Ann Arbor Film Festival (qershor) — i vjetri (1963)
- Traverse City Film Festival (korrik) — Michael Moore
- Detroit Free Press Film Festival
- Cinetopia Film Festival
- Freep Film Festival
- Capital City Film Festival (Lansing)
Skenaristët nga Michigan
- Elmore Leonard — i cituar në artikullin Letërsia
- Lawrence Kasdan — “The Big Chill”, “Body Heat”, “Star Wars: The Empire Strikes Back” (bashkë-shkruar)
- Shawn Ryan — “The Shield”, “Timeless”
- Charlie Kaufman — “Being John Malkovich”, “Eternal Sunshine”
Muzika dhe filmat
Detroit ka kontribuar dyqa në filma:
- “Detroit Rock City” (1999) — për fansa të KISS
- “Dreamgirls” (2006) — loosely bazuar tek Motown
- “Cadillac Records” (2008) — Chess Records, lidhje me Motown
- “8 Mile” soundtrack — #1 album në SHBA
Kritika dhe perception
Filmat për Detroit shpesh janë kritikuar për paraqitjen e njëanshme:
- “Ruin porn”: fokus në rrënoja, jo në njerëz
- Stereotype racist: Detroit si “the scary place”
- Mungesa e banorëve aktualë në rolet kryesore
Por filmat e viteve të fundit (si “Detroiters”) tregojnë një Detroit më të plotë, më komik, më real — jo vetëm tragjik.
Sfidat dhe e ardhmja
Industria e filmit në Michigan përballet me:
- Konkurrenca e programeve tjera shtetërore (Georgia, New Mexico)
- Kthimi i prodhimeve në CA pas bumit 2008-2015
- Streaming: më shumë prodhime TV në vend se filma
- Nevoja e crew i trajnuar lokalisht
Por Michigan ka:
- Lokacione unike që s’gjenden tjetërkund
- Komunitet filmmakers lokal
- Universitete me programe filmi të forta (Michigan State, U of M)
- Atracionet kulturore
- Politika e re për të tërhequr produksionet
Trashëgimia vazhdon
Nga silent era deri tek epoka e streaming-ut, Michigan ka qenë pjesë e historisë së filmit dhe televizionit amerikan. Detroit mbetet një nga qytetet më të fotogjenike — me arkitekturën e tij spektakolare, ruinat historike, njerëzit autentikë, dhe energjinë e rilindjes. Për regjisorët që kërkojnë diçka reale, Michigan ofron atë që Hollywood shpesh nuk mund ta falsifikojë: autenticitet.