Juri Gagarin dhe Fluturimi Historik i 12 Prillit 1961
Më 12 prill 1961, kozmonauti sovjetik Juri Gagarin u bë njeriu i parë që realizoi një orbitë të plotë rreth Tokës duke kaluar kufijtë e atmosferës tokësore në mjetin hapësinor Vostok 1. Misioni zgjati 108 minuta, gjatë të cilave kapsula arriti një lartësi maksimale prej rreth 327 kilometrash dhe udhëtoi me shpejtësi orbitale afërsisht 27,400 km/h. Fillimi i fluturimit u shënua me thirrjen «Poyekhali!» (“U nisëm!”).
Procedura e uljes përfshinte katapultimin e Gagarinit nga kapsula në një lartësi prej rreth 7 kilometrash dhe zbritjen e tij me parashutë. Ky detaj u mbajt i fshehtë disa vite, pasi Federata Ndërkombëtare e Aeronautikës kërkonte që piloti të qëndronte në mjet gjatë uljes për certifikimin e rekordit.
Fluturimi i Gagarinit është njohur si një nga arritjet më të rëndësishme të inxhinierisë njerëzore, e cila solli shpalljen e 12 prillit si Ditën Ndërkombëtare të Fluturimit Hapësinor Njerëzor nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara.
Juri Gagarin lindi në vitin 1934 në një familje punëtore në fshatin Klushino. Ai u trajnuar fillimisht si shkrirës metalesh dhe më pas iu bashkua Forcave Ajrore Sovjetike si pilot gjuajtës. Gagarin u zgjodh mes më shumë se 200 pilotëve ushtarakë për programin e kozmonautëve, duke u dalluar për qetësinë, memorien dhe përqendrimin e tij. Shtati i tij prej 1.57 metrash ishte përshtatja ideale për mjetin hapësinor “Vostok”.
Pas misionit, Gagarini u bë figurë kombëtare dhe ndërkombëtare, duke shërbyer si simbol i epokës së eksplorimit hapësinor. Megjithatë, për shkak të vlerës së tij, atij iu ndalua të mori pjesë në fluturime të tjera hapësinore për të shmangur rreziqet.
Jeta e tij u ndërpre tragjikisht më 27 mars 1968 gjatë një fluturimi trajnimi me avionin MiG-15. Hetimet e fundit sugjerojnë se aksidenti ndodhi pas humbjes së kontrollit për shkak të turbulencave të shkaktuara nga kalimi i një avioni supersonik pranë tij.
