Detroit Institute of Arts (DIA) është një nga gjashtë muzetë më të mëdhenj të artit në SHBA dhe thesari kryesor kulturor i Michigan-it. I themeluar në 1885, DIA strehon mbi 65,000 vepra arti nga çdo kulturë dhe epokë e njohur — nga artefaktet e Egjiptit antik deri tek arti modern amerikan. Ndërtesa e tij historike në Woodward Avenue është një monument në vetvete.
Historia e themelimit
DIA u themelua më 25 shkurt 1885 si Detroit Museum of Art. Në fillim, muzeu ishte privat, financuar nga qytetarët e pasur të Detroit-it. Në 1919, qyteti mori kontrollin dhe ndryshoi emrin në Detroit Institute of Arts.
Ndërtesa aktuale, në 5200 Woodward Avenue, u hap më 1927. U projektua nga arkitekti francez Paul Philippe Cret në stilin Beaux-Arts me elemente neo-klasike. Shton ime të reja u shtuan në 1966 dhe 2007, duke çuar sipërfaqen totale në 658,000 metra katrorë.
Diego Rivera Court — kryevepra e muzeut
Pa dyshim, “Detroit Industry Murals” janë pjesa më e famshme e DIA. Këto janë 27 panele të pikturuar nga artisti meksikan Diego Rivera midis 1932 dhe 1933, në sallën qendrore të muzeut.
Historia e murale-ve është fascinuese:
- Edsel Ford, djali i Henry Ford-it dhe president i Ford Motor Company, porositi murale-t për $20,889
- Rivera kaloi 11 muaj në Detroit, duke vizituar fabrikat e Ford-it në Rouge
- Ai bëri qindra skica të makinerive dhe punëtorëve
- Murale-t tregojnë industrinë moderne si simfoni — jo thjesht si punë
- Panelet përfshijnë aspektet kimike, biologjike, dhe teknologjike të prodhimit
Kur u zbuluan në 1933, murale-t krijuan kontroverse. Disa pretenduan se ishin “anti-amerikane” ose “komuniste” (Rivera ishte komunist i deklaruar). Një panel, që tregon një fëmijë të vaksinuar, u quajt “blasfemues” nga klerikë konservativë.
Por Edsel Ford qëndroi fortë prapa tyre, duke deklaruar publikisht: “Unë jam i kënaqur me punën e Diego Rivera-s.” Sot, murale-t janë njohur si shpallje kombëtare historike nga National Historic Landmark në 2014. Rivera vetë i quajti “kryeveprën e tij”.
Koleksioni i pasur
Koleksioni i DIA-së ndahet në qindra galeri:
Arti Europian
DIA ka një nga koleksionet më të mëdhenj të artit europian në Midwest:
- Bruegel i Vjetër: “The Wedding Dance” (1566) — një nga pikturat më të famshme në muze
- Vincent van Gogh: “Self-Portrait” (1887) — autoportreti i blerë nga DIA në 1922
- Paul Cézanne: disa natyrash të qeta
- Henri Matisse: “The Window” (1916)
- Pablo Picasso — vepra nga periudha “blu” dhe kubizëm
- Rembrandt — piktura dhe grafike
- Caravaggio: “Martha and Mary Magdalene” (1598)
Arti Amerikan
- Frederic Edwin Church: peizazhe madhështore
- Winslow Homer: skena marine
- James McNeill Whistler: “Nocturne in Black and Gold”
- Edward Hopper: “Gas” — skenë ikonike amerikane
- Georgia O’Keeffe: lule dhe peizazhe
- Andy Warhol: “Double Self-Portrait”
Arti Afrikan dhe Afrikano-Amerikan
DIA ka një nga koleksionet më të mira afrikane në SHBA, me mbi 1,800 vepra:
- Maskat ceremoniale nga shumë kultura
- Sculptura nga Mali, Kongo, Nigeria
- Tekstile dhe zanate
- Arti Afrikano-Amerikan bashkëkohor: Kehinde Wiley, Kara Walker, Kerry James Marshall
Arti Islamik
Koleksioni islam përfshin:
- Ceramic nga Iran, Türkia, Egjipt
- Qilima persian dhe turq
- Manuskripte të ilustruara
- Objekte metal nga periudha Mamluk
Arti Aziatik
- Skulptura buddha nga Kinë, Japoni, Kore
- Piktura rrotull (scroll paintings)
- Ceramic japonez dhe kinez
- Printe japoneze (ukiyo-e)
Arti Antik
- Sarkofagë egjiptiane
- Vazeve greke dhe romake
- Mozaikë bizantine
- Skulptura klasike
Arti Indigjen Amerikan
- Vepra nga Popujt e Liqeneve të Mëdha
- Qilima Navajo
- Potter Pueblo
- Arti bashkëkohor indigjen
Kriza e bankrotit të Detroit-it (2013-2014)
Në 2013, Detroit deklaroi bankrot — bankroti më i madh komunal në historinë amerikane. Duke qenë se DIA i përkiste teknikisht qytetit, kolleksioni ishte në rrezik të shitjes për të paguar borxhet.
Disa vlerësime sugjerojnë që koleksioni i DIA-s vlen $4-8 miliardë. Për krahasim, vlera totale e Detroit-it në kohën e bankrotit ishte rreth $18 miliardë. Ideja e shitjes së artit për të paguar pensionistët e qytetit krijoi indinjatë globale.
Zgjidhja u gjet përmes asaj që u quajt “Grand Bargain”:
- $366 milion nga fondacionet private (Ford, Kresge, Kellogg, etj.)
- $195 milion nga shteti i Michigan-it
- $100 milion nga DIA dhe pajtuarit e saj
- Totali: $816 milion për të siguruar pensionet dhe për të shpëtuar artin
DIA u bë organizatë private jofitimprurëse në 2014, duke ia tërhequr kontrollin qytetit. Kjo ishte një nga fitoret më të mëdha kulturore të shekullit 21 në SHBA.
Financimi dhe biletat
Në 2012, banorët e tri counties metropolitane votuan për “Art Millage” — një taksë e vogël mbi pronat që financon DIA. Në këmbim:
- Banorët e Wayne, Oakland, Macomb counties hyjnë falas
- DIA merr rreth $23 milion në vit nga kjo taksë
- Kjo financon 65% të operacioneve
Për vizitorë nga jashtë tre counties: biletat janë $14 për të rriturit, $9 për studentë, $6 për fëmijë 6-17 vjeç. Fëmijët nën 5 vjeç: falas.
Ngjarje dhe edukim
DIA është shumë më shumë se vetëm muzeu:
- DIA Film Theatre — shfaq filma klasikë dhe festivale
- Detroit Film Theatre — seanca të veçanta
- Friday Night Live! — muzikë dhe art çdo të premte mbrëmje
- Lectures dhe paneli — profesorët dhe kuratorët mbajnë leksione javore
- Family Days — ngjarje për familjet me aktivitete interaktive
- Programe shkollore — mbi 100,000 nxënës vizitojnë çdo vit
Kuratorët dhe pajtuesit
DIA ka një staf prej mbi 300 profesionistësh, përfshirë:
- Salvador Salort-Pons — Drejtor që nga 2015
- Kuratorë për çdo seksion gjeografik dhe historik
- Konservatorë që ruajnë veprat
- Edukatorë që drejtojnë programet
Plus mbi 1,000 vullnetarë — “Friends of the DIA” që ndihmojnë me tur-et, ngjarjet, dhe aktivitetet e tjera.
Ndërtesa — monument arkitektonik
Vetë ndërtesa e DIA është pjesë e veprës së artit:
- Fasada: mermer i bardhë italian
- Rivera Court: salla qendrore me murale-t dhe fontana
- Great Hall: skulptura dhe arte dekorative
- Prentis Court: sallë neo-Art Deco me altar fontanë
- South Wing (1966): projektuar nga Harley, Ellington, Cowin & Stirton
- North Wing (2007): renovim dhe zgjerim nga Michael Graves
Programi për artistët lokalë
DIA ka filluar të mbështesë më shumë artistë nga Michigan dhe Detroit:
- Detroit Collects: koleksionarë afrikano-amerikanë
- Local artist exhibitions: ekspozita për artistët e Detroit-it
- Commissioned murals: pushtimi të tjerë të mureve
- Partnership me Art School-et lokale: CCS (College for Creative Studies), MSU
Numrat dhe faktet
- Vizitorë në vit: 700,000-1 milion
- Vlera e koleksionit: $4-8 miliardë (estimuar)
- Buxheti vjetor: $36+ milion
- Sipërfaqja: 658,000 sq ft (61,000 m²)
- Anëtarët: 100,000+
- Vite i hapur: 1885 (ndërtesa aktuale 1927)
Si të vizitoni DIA
Informacione praktike
- Adresa: 5200 Woodward Avenue, Detroit, MI 48202
- Orari: E martë-e diel 10 AM – 5 PM (e premte deri 10 PM)
- I mbyllur: E hëna
- Parkimi: $7 në Cultural Center Garage
- QLine streetcar: ndalesë direkte
Këshilla për vizitën
- Shkoni të premten mbrëmje — më pak njerëz dhe ngjarje speciale
- Planifikoni 3-4 orë minimum për një vizitë të mirë
- Fillon me Rivera Court — pjesa më ikonike
- Merrni audio guide — shumë informacion i vlefshëm
- Shijoni CaféDIA — restorant i mirë brenda
- Vizitoni Gift Shop-in — librat e artit janë të shkëlqyer
- Kombinoni me Detroit Historical Museum — është ngjitur
Ndikimi kulturor
DIA ka qenë bujtës i shumë ngjarjeve historike:
- Ekspozita retrospektive për Diego Rivera, Monet, Picasso
- Shfaqje të para në SHBA për artistë nga Afrika dhe Azia
- Presidentët e SHBA-së kanë vizituar (duke përfshirë Obamën)
- Vizitorë ndërkombëtarë që vijnë posaçërisht për Rivera murals
- Vend për dasma, eventet e korporatave, receptime diplomatike
Sfidat e së ardhmes
DIA përballet me disa sfida:
- Financimi pas Grand Bargain: mbetet nevoja për donatorë të mëdhenj
- Diversiteti i vizitorëve: qyteti është 80% afrikano-amerikan, por historikisht vizitorët ishin kryesisht të bardhë
- Ruajtja e koleksionit: kostot e restaurimit rriten
- Konkurrenca me ngjarje tjera: Cranbrook, Henry Ford Museum, etj.
- Riparim i ndërtesës: infrastruktura e vjetër ka nevojë për investime
Por DIA mbetet një nga institucionet kulturore më të rëndësishme të Midwest-it — një burim pafundësi për artistë, studiues, dhe qytetarë të thjeshtë që kërkojnë frymëzim. Diego Rivera dikur tha: “Ka vetëm dy lloje pikturash: pikturat e realitetit, dhe pikturat e mitit.” DIA ofron të dyja, në sasi dhe cilësi që mund të gjenden në vetëm disa muzeum në botë.