Dallimet politike nuk duhet të na bëjnë armiq

Ngjarjet e ditëve të fundit në komunitetin shqiptar të Michiganit kanë treguar edhe një herë se sa lehtë dallimet politike mund të kalojnë nga debati normal në përplasje personale, gjuhë të ashpër dhe ndarje që nuk kanë më shumë lidhje me politikën sesa me marrëdhëniet mes njerëzve.

Pikërisht për këtë arsye, Shoqata Atdhetare “Kosova” u drejtohet shqiptarëve të Michiganit me një thirrje të thjeshtë: më shumë respekt, më shumë tolerancë dhe më shumë mirëkuptim.

Në një kohë kur politika, si në Shqipëri ashtu edhe në Shtetet e Bashkuara, po bëhet gjithnjë e më e polarizuar, rreziku është që kjo përçarje të importohet edhe brenda komunitetit tonë. Është normale të kemi bindje të ndryshme. Nuk është normale që për shkak të tyre të fillojmë ta shohim njëri-tjetrin si kundërshtarë personalë apo, edhe më keq, si armiq.

Vizita e Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, në Michigan më 20–21 shtator solli reagime të ndryshme. Rama zhvilloi një takim me komunitetin shqiptar gjatë ndalesës së tij në Michigan, përpara angazhimeve në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork. Kishte shqiptarë që zgjodhën të protestonin kundër tij dhe kishte të tjerë që zgjodhën ta prisnin dhe të merrnin pjesë në takim.

Të dyja janë të drejta që duhen respektuar.

Ata që protestuan kishin të drejtën të shprehnin kundërshtimin e tyre ndaj politikave të qeverisë shqiptare. Protesta paqësore është pjesë e demokracisë dhe askush nuk duhet të fyhet apo të anatemohet sepse zgjedh të protestojë.

Por po aq e ligjshme është edhe zgjedhja e atyre që vendosën ta prisnin Kryeministrin e Shqipërisë. Mikpritja nuk duhet të interpretohet automatikisht si miratim politik. Mund të mos pajtohesh me një qeveri dhe përsëri të respektosh institucionin që përfaqëson vendin tënd.

Tradita shqiptare ka një marrëdhënie të veçantë me mikpritjen, ndonjëherë edhe në rrethana dramatike. Një prej episodeve më të njohura lidhet me Abdullah Pashë Drenin dhe Mehmet Ali Pashën gjatë ngjarjeve të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

Në vitin 1878, Mehmet Ali Pasha u dërgua nga Porta e Lartë për të zbatuar vendimet e Kongresit të Berlinit, ndër to dorëzimin e Plavës dhe Gucisë Malit të Zi. Kur mbërriti në Gjakovë, ai u vendos në sarajet e Abdullah Pashë Drenit. Forcat e Lidhjes e rrethuan ndërtesën dhe, pas disa ditësh luftimesh, Mehmet Ali Pasha dhe vetë Abdullah Pashë Dreni u vranë. Historia e ngjarjes është më komplekse sesa një rrëfim i thjeshtë për mikpritjen — Dreni ishte vetë figurë politike e kohës — por episodi ka mbetur i lidhur edhe me konceptin shqiptar të detyrimit ndaj atij që hyn nën strehën tënde.

Prandaj, nuk duhet ta përdorim as mikpritjen si provë besnikërie ndaj një politikani dhe as protestën si provë armiqësie ndaj Shqipërisë. Një komunitet demokratik duhet të jetë në gjendje t’i bëjë të dyja: të protestojë dhe të presë, të kundërshtojë dhe të dialogojë, pa e kthyer çdo mosmarrëveshje në konflikt personal.

Edhe përvoja e zgjedhjeve të fundit në Michigan duhet të na nxisë për reflektim. Shqiptarët mund të jenë demokratë, republikanë, liberalë, konservatorë apo të kenë bindje të tjera politike. Amerika është ndërtuar pikërisht mbi të drejtën e qytetarit për të zgjedhur dhe për të menduar ndryshe. Problemi fillon kur përkatësia partiake bëhet më e rëndësishme se marrëdhënia me njerëzit e komunitetit.

Nuk kërkohet që shqiptarët të votojnë njësoj. As që të mendojnë njësoj. Kjo jo vetëm që është e pamundur, por as nuk do të ishte e shëndetshme. Ajo që duhet të kërkojmë është shumë më modeste: të mos i dëshirojmë të keqen një shqiptari vetëm sepse voton ndryshe nga ne.

Mund të debatojmë ashpër për Edi Ramën, për opozitën shqiptare, për demokratët dhe republikanët në Amerikë, për qeveritë e Tiranës apo të Prishtinës. Por pas debatit duhet të jemi ende në gjendje të përshëndetemi, të ulemi në të njëjtën tavolinë dhe të bashkëpunojmë për çështjet që i përkasin komunitetit tonë.

Ka tema shumë më të mëdha se partitë dhe politikanët e ditës. Historia shqiptare, Kosova, sakrifica e atyre që luftuan për liri, gjuha shqipe, kultura dhe ruajtja e identitetit të brezave që po rriten në Shtetet e Bashkuara janë çështje që nuk mund të ndahen me vijën Demokrat–Republikan apo qeveri–opozitë.

Për Shoqatën Atdhetare “Kosova”, respekti për flamurin kuq e zi, për historinë kombëtare dhe për sakrificën e luftëtarëve të UÇK-së duhet të jetë pjesë e një trashëgimie të përbashkët dhe jo një tjetër arsye për t’i ndarë shqiptarët në kampe.

Politikanët ndryshojnë. Qeveritë ndryshojnë. Partitë fitojnë dhe humbasin zgjedhje. Ato që mbeten shumë më gjatë janë familjet, miqësitë, komuniteti, gjuha dhe historia që ua lëmë brezave pas nesh.

Pikërisht për këtë arsye, Shoqata Atdhetare “Kosova” u bën thirrje të gjitha shoqatave shqiptare, organizatave, grupeve dhe institucioneve fetare në Michigan që t’i bashkohen një mesazhi të përbashkët për respekt, tolerancë dhe mirëkuptim.

Të mos e masim shqiptarin që kemi përballë me emrin e politikanit që mbështet. Të mos e shkatërrojmë një miqësi shumëvjeçare për një qeveri katërvjeçare dhe të mos e kthejmë komunitetin në vazhdim të betejave partiake të Tiranës, Prishtinës apo Uashingtonit.

Mund të mos jemi një në politikë. Nuk kemi pse të jemi.

Por mund të jemi një komunitet që di të jetojë me dallimet e veta, pa humbur respektin për njëri-tjetrin.

Sepse, përtej të gjitha ndarjeve, këtu në Michigan kemi shumë më tepër gjëra që na bashkojnë sesa gjëra që na ndajnë.

Shoqata Atdhetare “Kosova”
Michigan