Dhjetëra mijëra njerëz marshojnë në Portugali kundër qirave të larta dhe ndryshimeve për dëbimet
Dhjetëra mijëra njerëz dolën të shtunën në rrugët e më shumë se 30 qyteteve dhe qytezave të Portugalisë për të protestuar kundër rritjes së fortë të qirave dhe për të kërkuar veprim urgjent të qeverisë ndaj krizës së thelluar të strehimit, siç njofton Al Jazeera. Demonstratat, të organizuara nga platforma Casa Para Viver nën sloganin “Nuk do të na vjedhin të drejtën për shtëpi”, u zhvilluan në Lisbonë, Porto, Faro, Portimao, Coimbra, Braga dhe qytete të tjera dhe përbëjnë mobilizimin më të madh kombëtar që nga fillimi i lëvizjes disa javë më parë.
Pjesëmarrësit, nga adoleshentë deri te pensionistë, marshuan pas banderolave të mëdha, ndërsa marshimi në Lisbonë shoqërohej me daulle, muzikë dhe thirrje. Protestuesit kërkuan kufizim të rritjes së qirave, mbrojtje më të fortë ligjore për qiramarrësit ndaj dëbimeve dhe më shumë banesa të përballueshme, si dhe tërheqjen e ndryshimeve të propozuara në legjislacionin e qirave. Një grua 40-vjeçare, pronare biznesi, i tha Al Jazeera-s në marshimin e Lisbonës se nuk ka mundësi të blejë një shtëpi, ndërsa një tjetër pjesëmarrës tha se shumë miq dhe familjarë janë detyruar të zhvendosen sepse nuk e përballojnë dot qiranë.
Platforma Casa Para Viver bashkon rreth 100 shoqata për strehimin dhe organizata bazë dhe kërkon rregullim më të rreptë të kontratave të qirasë, të akomodimit afatshkurtër turistik dhe të pronave të zbrazëta. Protestat vijnë pasi parlamenti miratoi ndryshimet e propozuara nga qeveria për më shumë fleksibilitet në kontratat e qirasë dhe për përshpejtimin e procedurave të dëbimit, ndryshime që aktivistët paralajmërojnë se mund të dobësojnë mbrojtjen e qiramarrësve në një kohë qirash në rritje dhe mungese banesash.
Të dhënat tregojnë se çmimet e banesave në Portugali janë rritur shumë më shpejt se të ardhurat. Sipas Eurostat, midis viteve 2015 dhe 2025 Portugalia shënoi rritjen më të madhe në Bashkimin Evropian të raportit çmim banese ndaj të ardhurave, me 61 për qind, ndërsa Instituti Kombëtar i Statistikave njoftoi muajin e kaluar se çmimet e pronave u rritën me gati 20 për qind nga tremujori i parë i vitit të kaluar në tremujorin e parë të vitit 2026. Edhe qiratë janë rritur ndjeshëm, me 68 për qind që nga viti 2020, sipas qeverisë, rritje që aktivistët e lidhin edhe me blerësit e huaj dhe fondet e investimit.
Qeveria është përgjigjur me ulje taksash për ndërtimet e reja, kufizime për qiratë afatshkurtra dhe premtimin për ndërtimin e 145 mijë banesave të reja, por ka pranuar se efektet nuk do të jenë të menjëhershme. Përfaqësues të Casa Para Viver i kërkuan kryeministrit Luis Montenegro të angazhohet drejtpërdrejt me ta, ndërsa vala e protestave në Portugali ndjek demonstrata të ngjashme në Spanjën fqinje muajin e kaluar dhe një valë protestash të të rinjve për strehimin që ka përfshirë Evropën në gjysmën e dytë të këtij viti.
