Finalja e Eurovision 2026 në Vjenë: muzikë, siguri e protesta që e sfumojnë garën
Finalja e Eurovision-it u zhvillua të shtunën në Wiener Stadthalle të Vjenës nën masa të rrepta sigurie dhe mot të keq, por pa e zbehur entuziazmin e tifozëve. Në skenën e edicionit të 70-të u ngjitën 25 artistë që shërbyen për një spektakël me nuanca të ndryshme muzikore, ndërsa hapjen e bëri fituesi i vitit të kaluar, këngëtari i trajnuar operistik JJ, pasuar nga parada me flamuj të finalistëve.
Sipas CBS News, konkursi mbeti i ndikuar nga debate politike, me thirrje për përjashtimin e Izraelit për shkak të konfliktit në Gaza dhe me pesë vende tradicionale që bojkotuan në shenjë proteste: Spanjën, Holandën, Irlandën, Islandën dhe Slloveninë. Para finales u zhvilluan marshime me qindra pjesëmarrës pranë arenës dhe një koncert jashtë nën parullën “No stage for genocide”; organizatori i ngjarjes, Patrick Bongola, e përshkroi pjesëmarrjen e Izraelit në skenën e Eurovision-it si një ofendim për ata që mbështesin vlerat e bashkëjetesës.
Performancat ishin të larmishme: nga baladat e fuqishme deri te metali dhe repi folk. Mes emrave të spikatur ishin danezi Søren Torpegaard Lund me “Før Vi Går Hjem”, gjermania Sarah Engels me baladën “Fire”, dhe izraeliti Noam Bettan me këngën “Michelle”, të cilin e përqafuan tifozët pavarësisht se në semifinalet katër persona u përjashtuan për përpjekje për ta penguar. Në skenë dolën gjithashtu Belgjika me “Dancing on the Ice”, Ukraina me “Ridnym”, Australia me Delta Goodrem dhe “Eclipse”, Serbia me grupin metal Lavina dhe këngën “Kraj Mene”, si dhe kandidatë si Moldova dhe Greqia me këngët e tyre pro-evropiane dhe kritike sociale.
Favoriti në bastet e fundit ishte Finlanda me “Liekinheitin” (“Flamethrower”), një duet mes këngëtarit pop Pete Parkkonen dhe violinistes klasike Linda Lampenius. Artistët kanë vetëm tre minuta për të bindur votuesit televizivë dhe juritë kombëtare; fituesi përcaktohet nga një kombinim pikësh dhe fiton të drejtën të presë konkursin vitin e ardhshëm. Shumë vende dhe fansa ndjekin edhe rregullat e votimit: shikuesit në vendet pjesëmarrëse mund të votojnë deri në 10 herë përmes telefonit ose mesazheve, ndërsa shikuesit në vendet jo-pjesëmarrëse, përfshirë SHBA-në, mund të votojnë online në www.esc.vote.
Analistë dhe historianë të Eurovision-it vënë në dukje se lidhjet me politikën nuk janë të reja: historiania Dean Vuletic përmendi se konkursi ka nxjerrë shpesh “under-dogs” dhe se edicione të mëparshme kanë përballuar bojkote dhe polemika, përfshirë bojkotin e Austrisë në 1969, edicionet e politizuara të 2009 dhe 2012, si dhe protestat e 2024. Drejtori i Eurovision-it, Martin Green, u bëri thirrje shikuesve të lënë mënjanë politikën dhe të shijojnë spektaklin. Fushata e këtij viti pati gjithashtu pasoja në nivelin e pjesëmarrjes: kjo edicion solli vetëm 35 konkurrentë, numri më i vogël që nga 2003, ndërsa organizatorët punojnë për zgjerim, përfshirë një spin-off në Azi që pritet të mbahet në Bangkok në nëntor.
Raporton sërish CBS News se Eurovision-i, pavarësisht sfidave politike dhe protestave, mbetet një eveniment që bashkon miliona shikues dhe nxjerr në pah diversitetin muzikor të kontinentit, ndërsa garuesit vazhduan të ofrojnë performanca që synojnë të fitojnë zemrat e publikut dhe jurive.
