Gjashtë fjalime presidenciale që formësuan historinë e Shteteve të Bashkuara
Në 250 vitet që nga themelimi i Shteteve të Bashkuara, disa fjalime të presidentëve kanë pasur ndikim të thellë dhe afatgjatë, duke u bërë pjesë e kujtesës kolektive dhe të debatit publik. Disa prej tyre shënuan parime politike, të tjerat shënuan momente të përcaktuese gjatë krizave kombëtare.
Siç raporton CBS News, artikulli përmbledh gjashtë fjalime që kanë lënë gjurmë të forta: fjalimi i lamtumirës i George Washington (1796) ku vendosi parimin e të qenit dy mandate dhe paralajmëroi për fraksionet partiake; Doktrina Monroe (1823) që kundërshtoi ndërhyrjen evropiane në hemisferën perëndimore; Fjalimi i Gettysburgut (1863) i Abraham Lincolnit, një thirrje për vazhdimin e luftës përunitare; fjala inaugurale e Franklin D. Roosevelt-it (1933) me porosinë se e vetmja gjë që duhet të frikësohemi është frika vetë dhe me planin e New Deal; fjalimi i Lyndon B. Johnsonit “American Promise” (1965) që përshpejtoi miratimin e Voting Rights Act; dhe deklarata e dorëheqjes së Richard Nixon-it (1974) në kulmin e skandalit Watergate.
George Washington publikoi fjalimin e tij të lamtumirës në shtyp në vend që ta mbante gojarisht, duke vendosur një precedent institucional dhe duke paralajmëruar ndaj shpërndarjes së vendit në baza rajonale dhe partiake. Që nga viti 1893, Senati i Shteteve të Bashkuara e lexon rregullisht atë fjalim për të nderuar ditëlindjen e tij. Doktrina Monroe, e shpallur më 1823, përcaktoi politikën e SHBA-së ndaj ndërhyrjeve evropiane në Amerikën Latine dhe krijoi një kornizë të qëndrimeve amerikane për shekuj më vonë.
Fjalimi i Gettysburgut ishte i shkurtër, por i thellë: Lincoln rimori idenë se qeverisja duhet të jetë e popullit dhe për popullin, dhe e bëri këtë në kontekstin e një fitoreje vendimtare të Unionsit gjatë Luftës Civile. Në vitin 1933, në mes të Depresionit të Madh, Franklin D. Roosevelt foli me qartësi për krizën dhe mobilizoi besimin publik, duke prezantuar bazat e politikave të New Deal dhe duke thënë se e vetmja gjë për të cilën duhet të kemi frikë është vetë frika.
Pas ngjarjeve të njohura si Bloody Sunday, fjalimi i Lyndon B. Johnsonit në Kongres përshkroi nevojën urgjente për mbrojtjen e të drejtës së votës dhe ndihmoi në rrugën drejt miratimit të Voting Rights Act. Në anën tjetër, dorëheqja e Richard Nixon-it më 1974, e nxitur nga zbulimi i lidhjeve të tij me tentativat për fshehje të Watergate, mbetet rasti i vetëm në histori kur një president u largua nga posti i tij; zëvendëspresidenti Gerald Ford mori detyrën të nesërmen.
Si përmbledhje, këto fjalime duket se përcaktojnë jo vetëm politikat e kohës së tyre, por edhe pritshmëritë e shoqërisë amerikane për rolin e udhëheqjes dhe institucionet e saj; siç vëren edhe CBS News, ndikimi i tyre vazhdon të ndihet në debatet dhe simbolikën publike sot.
