Gjykata Supreme e Norvegjisë shpall të pavlefshme miratimet për tri fusha nafte në Detin e Veriut
Gjykata Supreme e Norvegjisë vendosi të premten, më 13 nëntor, se miratimet e qeverisë për tri fusha nafte dhe gazi në Detin e Veriut janë të pavlefshme, sepse vlerësimet e ndikimit në mjedis nuk kishin marrë parasysh emetimet që shkaktohen kur nafta dhe gazi i nxjerrë digjen, siç njofton Nordisk Post, duke cituar agjencinë norvegjeze NTB. Fushat në fjalë janë Breidablikk, Tyrving dhe Yggdrasil.
Vendimi u mor nga Dhoma e Madhe e gjykatës, me 11 gjyqtarë. Gjyqtarët ishin unanimë se emetimet nga djegia duhet të vlerësohen përpara se të miratohet një plan zhvillimi dhe se vlerësimi duhet të përshkruajë efektin e pritshëm në ngrohjen globale. Me gjashtë vota pro dhe pesë kundër, shumica vendosi gjithashtu se këto emetime duhet të vlerësohen së bashku me emetimet e projekteve të tjera ekzistuese dhe të miratuara në shelfin kontinental norvegjez. Gjykata u mbështet në direktivën e Bashkimit Evropian për vlerësimin e ndikimit në mjedis, e cila zbatohet në Norvegji përmes Zonës Ekonomike Evropiane.
Padinë e kishin ngritur në vitin 2023 organizatat mjedisore Greenpeace Nordic dhe Natur og Ungdom, të cilat kishin fituar edhe në gjykatën e shkallës së parë në janar 2024 dhe në gjykatën e apelit në nëntor 2025. “Kjo është një fitore historike për klimën dhe për demokracinë norvegjeze”, i tha drejtuesja e Greenpeace në Norvegji, Haldis Tjeldflaat Helle, agjencisë AFP. Ndërsa drejtuesja e Natur og Ungdom, Sigrid Hoddevik Losnegård, deklaroi për transmetuesin publik NRK: “Tani e kemi ndryshuar politikën norvegjeze të naftës përgjithmonë”.
Vendimi nuk i ndalon automatikisht projektet: gjykata theksoi se kompanitë e naftës nuk ishin palë në proces, ndaj lejet e tyre nuk bien vetëm prej këtij vendimi. Fusha Breidablikk e kompanisë Equinor dhe fusha Tyrving e Aker BP prodhojnë tashmë naftë, ndërsa projekti Yggdrasil pritet të nisë prodhimin në vitin 2027. Megjithatë, Ministria e Energjisë duhet t’i rishqyrtojë miratimet duke ndjekur procedurën e duhur, dhe shteti u urdhërua të paguajë mbi 5 milionë korona norvegjeze, rreth 473 mijë euro, shpenzime gjyqësore.
Vendimi pritet të ndiqet me vëmendje përtej Norvegjisë, e cila pas rënies së dërgesave ruse është bërë furnizuesja kryesore e Evropës me naftë dhe gaz. Ekspertët vlerësojnë se standardi i ri e bën më të vështirë për qeveritë dhënien e licencave të reja pa një vlerësim të plotë të pasojave klimatike.
