Guvernatorja e Michiganit i shuan dënimin e vitit 1978 refugjatit shqiptar që rrezikonte dëbimin

Guvernatorja Gretchen Whitmer ka falur një shqiptar që rrezikonte dëbimin për shkak të një dënimi penal të marrë afro 50 vjet më parë.
Deda Malota Margilaj, 74 vjeç, u dënua në vitin 1978 për vrasje të shkallës së dytë, pasi qëlloi një burrë në vetëmbrojtje në një pikë karburanti në Detroit, sipas Qendrës Perlmutter për Drejtësi Ligjore pranë Fakultetit të Drejtësisë Cardozo në Nju Jork, e cila po e përfaqëson atë.
Falja, e dhënë në fillim të korrikut, i hap rrugën mbylljes së çështjes së tij të dëbimit.
“Erdha në këtë vend pa asgjë dhe ai më dha gjithçka: gruan, fëmijët, nipërit dhe mbesat, punën time. Gjithçka që kam dashur ishte të qëndroja me familjen time në vendin që dua. Tani, falë guvernatores Whitmer, për herë të parë pas shumë dekadash, nuk kam më frikë”, tha Margilaj në një deklaratë.
Rasti tregon se si dënimet e vjetra mund të kenë pasoja të rënda për emigrantët, edhe shumë vite pasi ata kanë përfunduar vuajtjen e dënimit. Këto rreziqe janë shtuar gjatë përpjekjeve të administratës Trump për të ndaluar dhe dëbuar miliona emigrantë.
Zyra e guvernatores nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Margilaj mbërriti i vetëm në Shtetet e Bashkuara në vitin 1970, në moshën 17-vjeçare, si refugjat nga Shqipëria. Ai u vendos në Detroit, një qendër e rëndësishme e komunitetit shqiptar, dhe më pas mori lejen e përhershme të qëndrimit, të njohur si “green card”, duke u bërë gjithashtu pronar i një biznesi të vogël.
Në vitin 1975, Margilaj u arrestua dhe u akuzua për vrasje të shkallës së dytë, pasi qëlloi për vdekje një punonjës të një pike karburanti në Detroit, i cili sapo kishte qëlluar vëllain e tij në stomak, sipas Joshua Dubin, drejtor ekzekutiv i Qendrës Perlmutter.
Dubin e cilësoi ngjarjen si “një rast të qartë vetëmbrojtjeje”.
Pasi gjyqi i parë përfundoi pa një vendim unanim të jurisë, Margilaj u shpall fajtor në vitin 1978 dhe u dënua me 7 deri në 15 vjet burg. Ai vuajti katër vjet e gjysmë dhe u lirua para kohe në vitin 1983 për sjellje të mirë.
Gjatë 40 viteve të fundit, Margilaj nuk ka kryer asnjë shkelje tjetër dhe ka ndërtuar jetën e tij në Shtetet e Bashkuara. Ai punoi si drejtues sindikal në sektorin e ndërtimit në qytetin e Nju Jorkut dhe drejtoi një biznes të vogël ndërtimi. Me bashkëshorten e tij prej 49 vjetësh, ai rriti pesë fëmijë dhe u bë gjysh i tetë nipërve dhe mbesave.
Aktualisht Margilaj drejton restorante “Coney Island” në pjesën veriore të shtetit të Nju Jorkut.
Lajm i lidhur: Një familje haitiane ndërtoi jetën e saj në Michigan. Tani, një vendim gjykate rrezikon t’ia përmbysë atë.
Për shkak të dënimit, Margilaj është përballur me kërcënimin e dëbimit që kur rregullat e emigracionit ndryshuan në vitin 1996. Ai ndaloi së udhëtuari jashtë vendit nga frika se kthimi mund të shkaktonte procedura emigracioni dhe nuk pati mundësi të merrte pjesë në varrimin e prindërve të tij.
Në vitin 2024, Margilaj vendosi të vizitonte familjen e tij jashtë vendit. Pas kthimit në Shtetet e Bashkuara, ai u ndalua për një kohë të shkurtër në aeroport dhe ndaj tij nisën procedurat e dëbimit.
Vjeshtën e kaluar, Margilaj nisi përpjekjet për të marrë faljen. Kërkesa e tij u mbështet nga dhjetëra letra të familjarëve, miqve, anëtarëve të komunitetit dhe oficerëve të forcave të rendit, të cilët dëshmuan për rolin e tij të rëndësishëm në komunitet, sipas Qendrës Perlmutter.
Shtatëmbëdhjetë persona folën në mbështetje të tij gjatë një seance dëgjimore.
“Kur kërkon falje nga shteti, duhet të pranosh se ke bërë një gabim. Dhe nuk ka njeri në këtë planet që të ndiejë më shumë keqardhje për marrjen e një jete sesa zoti Margilaj”, tha Dubin.

Whitmer e dha faljen më 2 korrik, së bashku me miratimin e kërkesave për falje të shtatë personave të tjerë.
Falja e shfuqizon dënimin dhe i mundëson Margilajt të kërkojë tani mbylljen e çështjes së tij të emigracionit.
“E gjithë baza për dëbimin ishte ky dënim dhe, tani që ky dënim praktikisht është shuar, ne nuk besojmë se ekziston më një bazë e vlefshme për dëbimin”, tha Dubin.
Vitin e kaluar, Whitmer fali edhe një emigrant tjetër, Lue Yang, i cili ishte pranë dëbimit për shkak të një dënimi të vjetër. Yang, refugjat nga komuniteti Hmong, kaloi pesë muaj në ndalim nga autoritetet e emigracionit, përpara se falja të sillte lirimin e tij në dhjetor.
Në muajin mars, një gjykatës e shfuqizoi dënimin e Yang.