Hartat e NASA-s zbulojnë ndryshimet në ndriçimin natyror të Tokës
Hartat e reja të publikuara nga NASA, të ndërtuara mbi rreth një dekadë të dhënash satelitore, tregojnë sesi përdorimi i dritës artificiale gjatë natës ka evoluar në mënyra të ndryshme nëpër botë. Për këtë punë, hulumtuesit përdorën programin “Black Marble” dhe një sensor të specializuar për të kapur imazhe me dritë të ulët; të dhënat janë mbledhur nga tre satelitë gjatë periudhës 2014–2022.
Sipas CBS News, kërkuesit prisnin një rritje të vazhdueshme të ndriçimit natën, por analizat nxorën në pah modele më të nuancuara: vende që njohin përhapje ndriçimi bashkëjetojnë me zona që po zbehen, shpesh si pasojë e cikleve industriale, ndërtimit apo ndërprerjeve të energjisë.
Studimi gjen se gjatë periudhës së analizuar, radianca totale u rrit me 34%, ndërsa zbehja e dritës e kompenzoi pjesërisht këtë rritje, me 18% të sipërfaqes në rënie. Hulumtuesit vënë në dukje se si intensifikimi i shtimit dhe i zvogëlimit të ndriçimit është rritur gjatë dekadës së fundit, duke u reflektuar në evolucionin urban, tranzicionet e energjisë dhe ndikimet ekologjike; rezultatet janë botuar në revistën shkencore Nature.
Në nivel rajonal u vërejtën divergjenca të qarta: qytete në Bregun Perëndimor të Shteteve të Bashkuara janë nxituar në ndriçim për shkak të rritjes së popullsisë, ndërsa Bregu Lindor tregon më shumë zbehje, të lidhura me përdorimin e llambave më efikase dhe ritmet e ripërtëritjes ekonomike. Natëzimet u ndritën në Kinë dhe veriun e Indisë për shkak të zgjerimit urban, ndërsa Europa shfaqi një trend zbehjeje dhe një rënie të ndjeshme në 2022, e lidhur me krizën energjetike pas luftës në Ukrainë.
Në përmbledhje, analiza e të dhënave “Black Marble” tregon se gjurmët e ndriçimit njerëzor nuk janë një fenomen në zgjerim të pandërprerë, por një sistem dinamik me zona të ndriçuara dhe të zbehta që bashkëekzistojnë; për këto përfundime raporton përsëri CBS News.
