Kam mbaruar infermierinë në Shqipëri. Si mund ta konvertoj diplomën dhe të punoj si infermier/e në Michigan?

Për shumë shqiptarë që kanë mbaruar infermierinë në Shqipëri dhe janë vendosur në Shtetet e Bashkuara, një nga pyetjet më të mëdha pas ardhjes në Amerikë është: “Si mund ta vazhdoj profesionin tim këtu?” Në fillim gjithçka duket e paqartë. Disa njerëz të thonë të aplikosh tek WES, të tjerë tek CGFNS. Dikush tjetër të thotë se duhet vetëm NCLEX, ndërsa dikush tjetër të paralajmëron se procesi mund të zgjasë vite. Në rrjetet sociale gjen informacione kontradiktore, ndërsa institucionet amerikane përdorin terma burokratikë që shpesh janë të vështirë për t’u kuptuar nga një emigrant që sapo ka hyrë në sistemin amerikan.

Në realitet, procesi nuk është aq misterioz sa duket. Ai është i gjatë dhe kërkon durim, por mund të realizohet. Sot në Michigan punojnë dhjetëra, ndoshta qindra infermierë shqiptarë që kanë kaluar pikërisht të njëjtat vështirësi. Të gjithë kanë nisur nga e njëjta pikë: konfuzioni.

Pyetja e parë që lind zakonisht është: “Ku duhet të aplikoj fillimisht? Tek WES apo tek CGFNS?” Kjo është ndoshta pika ku ngatërrohen shumica e infermierëve të huaj.

WES është një organizatë që merret me vlerësimin akademik të diplomave të huaja. Ajo kontrollon nivelin e diplomës dhe përcakton se me çfarë diplome amerikane është ekuivalente. Për shembull, WES mund të thotë nëse diploma juaj shqiptare konsiderohet si bachelor apo associate degree në SHBA. Ky vlerësim përdoret shumë për vazhdim studimesh, për universitete apo për disa lloj punësimesh.

Por për infermierinë situata është ndryshe. Për licencimin profesional të infermierëve në shumë shtete amerikane, përfshirë Michigan-in, zakonisht nuk mjafton vetëm WES. Këtu hyn në lojë CGFNS.

CGFNS është organizata që merret posaçërisht me verifikimin profesional të infermierëve të diplomuar jashtë SHBA-së. Ajo nuk kontrollon vetëm diplomën, por edhe programin e studimit, orët klinike, dokumentet profesionale dhe vlefshmërinë e shkollës. Në praktikë, për shumicën e infermierëve shqiptarë që duan të punojnë në Michigan, rruga më e zakonshme është:

CGFNS → Michigan Board of Nursing → NCLEX → Licenca RN.

Kjo është arsyeja pse shumë shqiptarë që kanë nisur fillimisht me WES më vonë janë detyruar të hapin përsëri procesin tek CGFNS, duke humbur kohë dhe para.

Hapi i parë praktik është krijimi i një llogarie tek CGFNS. Në faqen zyrtare të organizatës krijoni account-in personal dhe zgjidhni programin e vlerësimit. Për Michigan zakonisht kërkohet CES Professional Report. Ky është raporti që përdoret për vlerësimin profesional të infermierëve të huaj.

Pasi hapet aplikimi, fillon mbledhja e dokumenteve. Kjo është pjesa më stresuese për shumicën e shqiptarëve. CGFNS kërkon që dokumentet të dërgohen direkt nga institucionet zyrtare dhe jo nga vetë aplikanti. Kjo do të thotë se universiteti në Shqipëri duhet të dërgojë:

• diplomën,
• listën e notave,
• programin e studimit,
• orët teorike dhe klinike,
• dokumentacionin akademik të kërkuar.

Në të njëjtën kohë, duhet edhe verifikimi i licencës profesionale nga autoritetet shqiptare.

Këtu fillojnë shpesh problemet reale. Shumë universitete shqiptare nuk janë të familjarizuara me procedurat amerikane. Ka raste kur sekretaritë nuk kuptojnë formularët, nuk përgjigjen në email ose vonojnë dërgimin e dokumenteve për muaj të tërë. Pikërisht për këtë arsye, shumë infermierë shqiptarë që e kanë kaluar procesin këshillojnë që aplikanti të mos mbështetet vetëm tek email-et. Nëse është e mundur, duhet kontaktuar personalisht universiteti ose duhet ndjekur vazhdimisht procesi me telefonata dhe komunikime të shpeshta.

Një nga gabimet më të zakonshme është mendimi se dokumentet mund të dërgohen nga vetë aplikanti. Në shumicën e rasteve CGFNS kërkon që ato të vijnë direkt nga institucioni arsimor. Nëse dërgohen nga vetë personi, ato mund të mos pranohen.

Përkthimet janë gjithashtu shumë të rëndësishme. Dokumentet duhet të jenë në anglisht ose të përkthyera zyrtarisht. Nuk mjafton një përkthim i zakonshëm pa vulë apo pa formatin e kërkuar. Shumë aplikantë kanë humbur kohë sepse kanë bërë përkthime që më pas nuk janë pranuar.

Ndërkohë që vazhdon procesi tek CGFNS, duhet bërë edhe aplikimi tek Michigan Board of Nursing. Ky është institucioni që lëshon licencën e infermierit në Michigan. Aplikimi bëhet online dhe kërkon plotësimin e të dhënave personale, historikut arsimor dhe informacioneve profesionale.

Një nga hapat e detyrueshëm në Michigan është background check dhe fingerprint. Kjo do të thotë se aplikanti duhet të kryejë kontrollin penal dhe gjurmët e gishtërinjve në qendra të autorizuara. Ky proces është standard për profesionet shëndetësore në SHBA dhe përdoret për verifikimin e sigurisë dhe të historikut penal.

Shumë shqiptarë pyesin nëse duhet provim anglishteje. Përgjigjja nuk është gjithmonë e njëjtë, sepse varet nga dokumentacioni dhe kërkesat aktuale të Board of Nursing. Në disa raste kërkohet TOEFL ose IELTS, sidomos kur autoritetet duan të verifikojnë aftësinë gjuhësore të aplikantit. Megjithatë, edhe kur provimi nuk kërkohet formalisht, anglishtja mbetet thelbësore. Infermieria në Amerikë nuk ka të bëjë vetëm me njohuritë mjekësore. Komunikimi me pacientin, dokumentacioni elektronik dhe terminologjia profesionale kërkojnë një nivel të mirë të anglishtes.

Pasi dokumentet shqyrtohen dhe aplikimi aprovohet, aplikanti merr autorizimin për provimin NCLEX. Ky është provimi kombëtar amerikan për licencimin e infermierëve dhe konsiderohet pjesa më e vështirë e procesit.

Shumë infermierë shqiptarë habiten kur shohin stilin e NCLEX. Nuk është një provim klasik me pyetje teorike që mësohen përmendësh. Ai teston logjikën klinike, vendimmarrjen dhe mënyrën si infermieri mendon në situata reale. Pyetjet fokusohen tek prioritetet, siguria e pacientit dhe reagimi në emergjenca. Për këtë arsye, edhe infermierë me shumë eksperiencë profesionale mund ta kenë të vështirë në fillim.

Përgatitja për NCLEX zakonisht kërkon disa muaj. Shumë përdorin platforma si UWorld, Archer Review, Kaplan ose Saunders. Disa regjistrohen edhe në kurse online. Pjesa më sfiduese për emigrantët shpesh nuk është njohuria profesionale, por mënyra amerikane e formulimit të pyetjeve dhe terminologjia në anglisht.

Kostoja totale e procesit mund të jetë e konsiderueshme. Midis tarifave të CGFNS, aplikimit në Michigan, fingerprint, NCLEX, përkthimeve dhe materialeve të studimit, shuma totale shpesh arrin nga 1500 deri në 3500 dollarë ose më shumë. Edhe koha nuk është e shkurtër. Në teori procesi mund të përfundojë brenda një viti, por për shumë shqiptarë ai zgjat më shumë për shkak të vonesave me dokumentet dhe përgatitjes për provim.

Për këtë arsye, shumë infermierë emigrantë fillojnë përkohësisht punë të tjera në sistemin shëndetësor amerikan, si caregiver, CNA apo medical assistant. Kjo i ndihmon financiarisht dhe njëkohësisht i afron me sistemin amerikan të kujdesit shëndetësor.

Një nga këshillat më të rëndësishme që japin shqiptarët që e kanë kaluar këtë rrugë është: mos u mbështet vetëm tek informacionet në Facebook. Çdo shtet amerikan ka rregulla të ndryshme. Ajo që vlen për New York-un apo Texas-in mund të mos vlejë për Michigan-in. Pikërisht për këtë arsye duhet kontrolluar gjithmonë informacioni zyrtar i Michigan Board of Nursing dhe CGFNS.

Shumë njerëz frikësohen nga ideja se diploma shqiptare nuk do të njihet. Në shumicën e rasteve ajo njihet, por ndonjëherë mund të kërkohen dokumente shtesë ose sqarime mbi orët klinike. Kjo nuk do të thotë se diploma refuzohet automatikisht. Shpesh është thjesht çështje dokumentacioni dhe komunikimi me universitetin.

Procesi është i lodhshëm dhe shpesh emocionalisht i vështirë. Ka pritje, burokraci dhe momente kur duket sikur gjërat nuk ecin. Por realiteti është se mijëra infermierë emigrantë, përfshirë shumë shqiptarë në Michigan, ia kanë dalë me sukses. Sot ata punojnë në spitale, klinika, nursing homes dhe departamente emergjence në të gjithë shtetin.

Përfundimi që del nga eksperienca e shumicës së infermierëve shqiptarë është i qartë: për Michigan, rruga më e sigurt zakonisht është të fillohet me CGFNS, të vazhdohet me Michigan Board of Nursing, më pas të jepet NCLEX dhe në fund të merret licenca si Registered Nurse.

Nuk është një proces i shpejtë. Nuk është as i lehtë. Por për ata që duan të vazhdojnë profesionin e tyre dhe të ndërtojnë një të ardhme në sistemin amerikan të shëndetësisë, është një rrugë që ia vlen të ndiqet.