KOMENT – Bie ndjeshëm çmimi i naftës pasi SHBA-ja dhe Irani ndalojnë sulmet
– Çmimi i naftës ka pësuar një rënie të fortë pas shpresave se ndalimi i përkohshëm i sulmeve mes SHBA-së dhe Iranit mund të çojë drejt një zgjidhjeje të konfliktit, sipas BBC.
Nafta “Brent”, që përdoret si standard ndërkombëtar për çmimin e naftës në botë, ra me më shumë se 9%, duke arritur nën 88 dollarë për fuçi.
Kjo është një kthesë e madhe krahasuar me javën e kaluar, kur çmimi ishte rritur mbi 100 dollarë për fuçi.
Rënia erdhi pasi ambasadori amerikan në OKB tha se sulmet ndaj Iranit ishin ndalur për të dytën natë radhazi, në mënyrë që t’u jepej hapësirë bisedimeve.
Një zëdhënës i ushtrisë iraniane deklaroi dje se, Teherani kishte ndaluar sulmet hakmarrëse në rajon si përgjigje ndaj veprimeve ushtarake.
Pse lufta SHBA–Iran ndikoi te çmimi i naftës?
Fillimi i konfliktit mes SHBA-së dhe Iranit shkaktoi rritje të fortë të çmimit të naftës, pasi luftimet çuan praktikisht në mbylljen e Ngushticës së Hormuzit.
Kjo është një rrugë detare shumë e rëndësishme për transportin e energjisë. Përmes saj kalon zakonisht rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) të botës.
Kur SHBA-ja dhe Irani nënshkruan në qershor një marrëveshje për të ndalur operacionet ushtarake dhe për të rihapur ngushticën, çmimi i naftës ra sërish në nivelet e para luftës, rreth 70 dollarë për fuçi.
Por, pas prishjes së armëpushimit në fillim të këtij muaji, frika për furnizimet globale me karburant u rikthye dhe çmimi i naftës u rrit sërish.
Javën e kaluar, çmimi i naftës arriti për herë të parë nivelin e 100 dollarëve për fuçi.
Shqetësimet u shtuan edhe pasi milicitë Houthi në Jemen sulmuan anijet cisternë me naftë në Detin e Kuq, duke kërcënuar një rrugë të rëndësishme eksporti që Arabia Saudite e përdorte për të shmangur Ngushticën e Hormuzit.
Si ndikon lufta te njerëzit e zakonshëm?
Konflikti mes SHBA-së dhe Iranit ka ndikuar në rritjen e çmimit të karburanteve për automjete si, benzina dhe nafta.
Kur karburantet shtrenjtohen, zakonisht rriten edhe çmimet e produkteve të tjera, për shembull ushqimeve, sepse bizneset ia kalojnë konsumatorëve kostot më të larta të transportit dhe prodhimit.
Kjo mund të rrisë inflacionin (rritjen e përgjithshme të çmimeve).
Inflacioni i lartë mund t’i nxisë bankat qendrore, të rrisin normat e interesit për të kontrolluar rritjen e çmimeve.
Çfarë ndodh me bankat qendrore?
Në qershor, Banka Qendrore Evropiane (BQE) rriti normën kryesore të interesit për eurozonën për herë të parë pas gati tre vitesh, duke theksuar se konflikti kishte krijuar “presione inflacioniste”.
Para fillimit të luftës mes Iranit dhe SHBA-së, pritej që Banka e Anglisë të ulte normat e interesit këtë vit.
Por, tani këto ulje nuk priten më, dhe tregjet financiare parashikojnë që norma e interesit të rritet nga fundi i vitit.
Banka e Anglisë do të zhvillojë këtë javë mbledhjen e radhës për normat e interesit dhe pritet ta mbajë normën kryesore të pandryshuar në 3,75%. /
