Linjat ajrore amerikane preferojnë bileta më të shtrenjta sesa avionë plot, ndërsa karburanti shtrydh fitimet
Linjat ajrore amerikane po zgjedhin gjithnjë e më shpesh të fluturojnë me vende bosh sesa të ulin çmimet e biletave vetëm për t’i mbushur avionët, duke vënë bast se çmimet dhe oraret e disiplinuara do t’i mbrojnë fitimet në një kohë kur kostoja e karburantit është rritur ndjeshëm, siç njofton Reuters. Strategjia u ka sjellë kompanive rritje të ndjeshme të ardhurash, pasi kërkesa ka qëndruar e fortë pavarësisht shtrenjtimit të biletave, por fitimet janë shtrydhur gjithsesi: çmimi i karburantit të avionëve është rritur rreth 90% që kur filloi lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit në shkurt, duke detyruar disa kompani të mëdha të ulin parashikimet e fitimeve.
Drejtuesit e Delta Air Lines, United Airlines, American Airlines, Southwest Airlines dhe Alaska Air Group kanë theksuar se mbrojtja e marzheve ka përparësi ndaj rritjes së numrit të pasagjerëve. «Nëse karburanti mbetet i shtrenjtë, duhet të vazhdojmë ta shtyjmë rendimentin lart që të fitojmë sado pak», i tha Reuters-it të enjten drejtori financiar i American Airlines, Devon May, duke e quajtur rendiment të ardhurat që kompania merr për çdo milje që udhëton një pasagjer. Sipas të dhënave të Departamentit të Punës, çmimet e biletave në SHBA u rritën mesatarisht gati 23% në shtatë muajt deri në shtator krahasuar me një vit më parë, shumë mbi rritjen mesatare prej 3,6% të çmimeve të konsumit.
Kompanitë po kërkojnë shtrenjtime të tjera: JetBlue Airways nisi të mërkurën një rritje prej 10 dollarësh për biletë njëdrejtimëshe në tarifat e brendshme të publikuara, sipas JPMorgan, pas një rritjeje të ngjashme të udhëhequr nga United një javë më parë, të cilën Southwest e ndoqi. Te United, faktori i mbushjes për udhëtimet e kohës së lirë ra 1,3 pikë përqindjeje në tremujorin e tretë, por drejtori tregtar Andrew Nocella e quajti këtë «një shkëmbim që do ta bënim çdo ditë». Edhe avionët e American fluturuan më pak të mbushur në tremujorin e tretë, ndërsa rendimenti për pasagjer u rrit mbi 18%, dhe drejtori ekzekutiv i Delta-s, Ed Bastian, tha se kompania po e «menaxhon biznesin për marzhet».
Shifrat e tregojnë qartë zhvendosjen: te pesë kompanitë, të ardhurat nga pasagjerët u rritën gati 8,8 miliardë dollarë, ose 18%, në tremujorin e tretë krahasuar me një vit më parë, ndërsa trafiku i pasagjerëve u rrit më pak se 1%. Administrata e Sigurisë së Transportit kontrolloi 2,9% më pak njerëz në aeroportet amerikane në atë tremujor, duke ngritur pikëpyetjen nëse biletat më të shtrenjta po fillojnë t’i dekurajojnë udhëtarët; në trafik kanë peshuar edhe rritja e kufizuar e kapacitetit dhe mbyllja e kompanisë buxhetore Spirit Airlines. Drejtuesit këmbëngulin se kërkesa mbetet elastike: «Këto tarifa më të larta nuk po shkaktojnë rënie të vëllimeve», u tha analistëve drejtori ekzekutiv i Southwest, Bob Jordan, pasi mesatarja e biletave të kompanisë u rrit gati 22% në nëntë muajt e parë të vitit.
Prova e vërtetë vjen në vitin 2027, kur oraret e industrisë parashikojnë më shumë kapacitet fluturimesh dhe konkurrencë më të fortë, ndërsa karburanti pritet të mbetet i shtrenjtë. Gjashtë kompanitë e mëdha planifikojnë ta rrisin kapacitetin e brendshëm 3,0% në tremujorin e katërt krahasuar me një vit më parë dhe 3,8% në tremujorin e parë të 2027-s, një përshpejtim i fortë nga rritja prej vetëm 0,2% e tremujorit të tretë, sipas shoqatës Airlines for America mbi të dhënat e Cirium. Çmimi spot i karburantit të avionëve në Bregun e Gjirit u rrit nga 2,43 dollarë për galon para fillimit të luftës në shkurt në 4,63 dollarë më 20 tetor, sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë. Delta dhe Southwest i kanë ulur tashmë parashikimet vjetore të fitimeve, ndërsa American pret një vit me humbje pavarësisht të ardhurave shumë më të larta; American synon ta ngadalësojë ndjeshëm rritjen vitin e ardhshëm, Southwest është zotuar të mos rritet në kurriz të fitueshmërisë dhe drejtuesit e United paralajmërojnë se planet e publikuara të kapacitetit për 2027-n mund të mos realizohen. «Mendojmë se këto fitime rendimenti janë shumë të qëndrueshme», tha May.
