NASA nis një mision të guximshëm për të shpëtuar teleskopin Swift nga rënia në Tokë
NASA po përgatit një operacion shpëtimi me vlerë rreth 30 milionë dollarë për të ndaluar rënien drejt Tokës të teleskopit Swift, i lansuar në 2004. Agjencia ka kontraktuar kompaninë e re Katalyst Space Technologies për të ngjitur observatorin në një orbitë më të lartë dhe më të qëndrueshme, duke i dhënë mundësinë të vazhdojë vëzhgimet e shpërthimeve më të fuqishme kozmike. Pritet që një anije autonome me tre duar të niset nga një raketë Pegasus e nisur nga një aeroplan mbi atollin në Ishujt Marshall; ngritja mund të bëhet sa më herët këtë javë.
Siç raporton CBS News, anija e Katalyst, e quajtur Lift, do të bëjë rreth një muaj për t’u takuar me Swift dhe më pas do të kryejë dy muaj shtesë për të rritur orbitën nga rreth 224 milje në 373 milje. Për t’u shpëtuar nga rënia, observatori 1.6-ton duhet të mbetet mbi 185 milje; parashikimet e fundit vënë pikën e mos-kthimit për Swift në tetor. Për të ngadalësuar zbritjen, NASA ka ndalur instrumentet shkencore të teleskopit që nga shkurti.
Lift është i vogël në madhësi, por me krahë diellorë të gjatë dhe tre shtrëngues mekanikë me dy gishta të vegjël që do të kapin strukturën e Swift-it. Katalyst thotë se kjo do të jetë hera e parë që një robot amerikan kryen një mision të tillë, ndërsa vetëm Kina ka arritur një operacion të ngjashëm katër vjet më parë duke dërguar një satelit në një orbitë varrezë. Suksesi nuk është i garantuar, pasi Swift nuk ishte projektuar të riparohej apo të tërhiqej, gjë që e bën ndërhyrjen teknologjikisht të ndërlikuar.
Kompanitë dhe zyrtarët e NASA-s shohin këtë mision si provë e një modeli të ri shërbimesh orbitale: Katalyst synon të zhvillojë një brez tjetër robotik që mund të trajtojë objektet në lartësi shumë më të mëdha dhe, në planin afatgjatë, të ofrojë riparime, karburant dhe ndërtim në orbitë. Teleskopi Hubble, i cili është 36 vjeç dhe ka përfituar riparime nga astronautët në të kaluarën, përmendet si kandidat për një ndërhyrje të ngjashme brenda disa vitesh nëse teknologjia provohet e suksesshme.
Nëse Swift do të humbet, NASA do të humbë kapacitete të rëndësishme për zbulime të shpejta astronomike dhe nuk ka momentalisht buxhet për të ndërtuar një zëvendësues, thonë zyrtarët e agjencisë, ndaj përpjekja për ta shpëtuar teleskopin konsiderohet e vlefshme. Sipas CBS News, misioni gjithashtu mund të hapë rrugën për shërbime të reja tregtare dhe kombëtare në hapësirë që do t’i zgjatnin jetën dhe funksionin satelitëve të ardhshëm.
