Friday, 1 May 2026
54°F Detroit
BallinaShtetësia e Michigan-it (26 Janar 1837)

Shtetësia e Michigan-it (26 Janar 1837)

Si Michigan u bë shteti i 26-të i SHBA-së pas një lufte me Ohio-n për tokë.

Stevens T. Mason — "Boy Governor", guvernatori i parë i Michigan-it
Stevens T. Mason — "Boy Governor", guvernatori i parë i Michigan-it Wikimedia Commons — Public Domain

Data 26 janar 1837 është një nga më të rëndësishmet në historinë e Michigan-it. Në këtë ditë, Presidenti Andrew Jackson nënshkroi ligjin që e bëri Michigan-in shtetin e 26-të të Bashkimit. Por rruga drejt shtetësisë nuk ishte aspak e lehtë.

Kërkesa e parë (1833)

Michigan plotësoi kriterin e popullsisë (60,000 banorë të lirë, sipas Ordinance të Northwest-it 1787) në vitin 1833. Popullsia atëherë ishte rreth 85,000. Në 1834, Michigan organizoi zgjedhje për delegatë në konventën kushtetuese.

Kushtetuta e parë e Michigan-it u hartua në maj-qershor 1835 në Detroit. Ishte një kushtetutë mjaft progresive për kohën — lejonte votimin për të gjithë burrat e bardhë mbi 21 vjeç (pa kërkesa pronësie, që ishte e rrallë atëherë), ndalonte skllavërinë, dhe mbronte arsimimin publik.

Pengesa: Toledo War

Në të njëjtën kohë që Michigan po lëvizte drejt shtetësisë, kishte një mosmarrëveshje të nxehtë me Ohio-n për kufirin. Sipas Ordinance të Northwest-it (1787), kufiri duhej të shkonte nëpër “jugor të Liqenit Michigan” — por Ohio pretendonte një vijë që përfshinte qytetin e Toledo-s, ndërsa Michigan pretendonte një vijë më në jug.

Mosmarrëveshja përfshinte një rrip toke prej 468 milje katrore, që sot njihet si “Toledo Strip”. Qyteti i Toledo-s ishte strategjikisht i rëndësishëm sepse ishte pikë terminale e një kanali të planifikuar.

Në pranverën e vitit 1835, tensionet u rritën:

  • Guvernatori i Michigan-it (në atë kohë territor), Stevens T. Mason i ri, dërgoi miliciat për të mbajtur kontrollin e zonës.
  • Guvernatori i Ohio-s, Robert Lucas, dërgoi miliciat e tij.
  • Të dy palët u zhvendosën me krenari dhe kërcënime, por asnjë betejë e vërtetë nuk ndodhi.

Vetëm një “vraje” ndodhi — një nënshkrues nga Michigan u gjuajt nga një dezertor ohian — dhe kjo vetëm plagosje. Bëri që mediat ta quanin “Toledo War” si “Luftë pa gjak”.

Zgjidhja e Kongresit (1836)

Presidenti Andrew Jackson dhe Kongresi amerikan i propozuan Michigan-it një marrëveshje:

  • Michigan heq dorë nga Toledo Strip (që kalon në Ohio)
  • Në këmbim, Michigan merr Upper Peninsula — pjesa veriore e ndarë nga liqenet, e cila ishte pjesë e Territorit të Wisconsin-it
  • Michigan pranohet si shtet

Fillimisht, kjo ofertë u refuzua. Konventa e parë e Michigan-it në shtator 1836 votoi “jo”. Por situata financiare e shtetit ishte e dobët, dhe pa status shteti nuk mund të merrte pjesë nga taksat federale. Një “Frostbitten Convention” e dytë (Konventa e Ngrirë, e quajtur kështu sepse u mblodh në dhjetor) pranoi ofertën.

Pranimi si shtet (26 janar 1837)

Kongresi amerikan miratoi pranimin e Michigan-it, dhe Presidenti Jackson e nënshkroi ligjin më 26 janar 1837. Michigan ishte shteti i 26-të dhe shteti i parë i pranuar pas paqësimit të disa luftërave indigjene në Luginën e Mississippi-it.

Motoja e shtetit, “Si Quaeris Peninsulam Amoenam Circumspice” (latinisht: “Nëse kërkon një gadishull të këndshëm, shiko rreth vetes”), u miratua në të njëjtin vit. Kjo motton reference direkt dy gadishujt e shtetit.

Ironia historike

Në kohën e negociatave, amerikanët mendonin se Upper Peninsula ishte “tokë e kotë” dhe Ohio kishte marrë pjesën e mirë. Por:

  • Në vitet 1840-1880, në UP u zbuluan depozitat më të mëdha të bakrit të pastër në botë — Keweenaw Peninsula u bë prodhuesi kryesor botëror
  • Hekuri i Marquette Range siguroi bazën për industrinë e çelikut të Detroit-it
  • Pyjet e UP-së ishin të pafundme dhe rezultuan në industri të madhe druri

Kështu, ajo që duket si humbje (Toledo) u bë bekim i maskuar: Michigan u bë një nga shtetet më të pasura për sa i përket burimeve natyrore falë Upper Peninsula-s.

📷 Galeri